İngiltere ve Amerika Milli Marşı: Sözleri ve Türkçe Anlamı

İngiltere milli marşı God Save the King ve Amerika milli marşı The Star-Spangled Banner: sözleri, satır satır Türkçe anlamı ve hikâyeleri.

İngilizce · · 6 dk okuma

Learn EnglishKelime, dil bilgisi ve kitaplar tek uygulamada, ücretsizÜcretsiz indir

İngilizce konuşulan dünyada en çok duyulan iki marş, Birleşik Krallık'ın God Save the King ("Tanrı Kralı korusun") ve Amerika Birleşik Devletleri'nin The Star-Spangled Banner ("Yıldızlarla bezeli bayrak") marşlarıdır.

İngiliz marşının sözleri de müziği de anonimdir, yani kimin yazdığı bilinmez. Kraliyet Ailesi'nin açıklamasına göre marşın onaylanmış resmî bir metni yok; sözler gelenekle kuşaktan kuşağa aktarılıyor. İlk kez 1745'te Londra'da halk önünde söylendi ve resmî törenlerde genellikle yalnızca ilk kıta okunur. 8 Eylül 2022'de Kraliçe II. Elizabeth'in ölümüyle III. Charles kral oldu; o günden beri marşta yeniden Queen yerine King deniyor.

Amerikan marşının sözlerini avukat ve amatör şair Francis Scott Key, Eylül 1814'te Baltimore'daki Fort McHenry kalesinin bombalanmasına tanık olduktan sonra yazdı. Ezgisi ise Londra'da sevilen To Anacreon in Heaven adlı şarkıdan alınma. Şarkı, 3 Mart 1931'de Kongre'nin çıkardığı bir yasayla milli marş oldu. Marşın dört kıtası var, bugün yalnızca ilki söyleniyor.

God Save the King: sözleri ve Türkçe anlamı

Aşağıdaki metin, İngiliz Kraliyet Ailesi'nin resmî sitesinde yayımlanan metindir.

İngilizce Türkçe anlamı
God save our gracious King! Tanrı yüce gönüllü Kralımızı korusun!
Long live our noble King! Çok yaşasın asil Kralımız!
God save the King! Tanrı Kralı korusun!
Send him victorious, Ona zafer versin,
Happy and glorious, mutlu ve şanlı kılsın,
Long to reign over us, uzun yıllar başımızda kalsın diye,
God save the King. Tanrı Kralı korusun.

Yedi kısa dizenin hepsi bir dilek. Marşın ikinci bir kıtası daha var (Thy choicest gifts in store, "En seçkin armağanlarını"), yıllar içinde başka kıtalar da eklendi ama bunlar nadiren söyleniyor. Hükümdar kadın olduğunda King yerine Queen, him yerine her denir.

İngiliz marşının hikâyesi

Ezginin ve sözlerin 17. yüzyıla kadar uzandığı düşünülüyor, ama bugünkü biçimi 18. yüzyıldan kalma. Eylül 1745'te tahtta hak iddia eden Prens Charles Edward Stuart, Edinburgh yakınlarındaki Prestonpans'ta Kral II. George'un ordusunu yendi. Haber Londra'ya ulaşınca Drury Lane'deki Theatre Royal'in orkestra şefi God Save the King'i bir oyunun ardından çalınmak üzere düzenledi. Şarkı büyük ilgi gördü ve her akşam yeniden çalındı.

Âdet kısa sürede başka tiyatrolara yayıldı. Kral ya da kraliçe bir eğlence yerine girdiğinde bu şarkıyla karşılanmaya başlandı. 19. yüzyılın başında şarkı artık milli marş olarak biliniyordu.

Ezgi İngiltere'nin sınırlarında kalmadı. 18. yüzyılda Britanya'yı gezen Avrupalılar, herkesin tanıdığı bir ezginin bir ülkeye ne kazandırdığını gördü ve aynı ezgi başka ülkelerde de çalınmaya başladı. Beethoven, Haydn ve Brahms dahil yaklaşık 140 besteci bu ezgiyi kendi eserlerinde kullandı.

The Star-Spangled Banner: sözleri ve Türkçe anlamı

Aşağıdaki metin, Smithsonian Amerikan Tarihi Müzesi'nin yayımladığı metindir. Dört kıtadan bugün söylenen ilki şöyle:

Francis Scott Key'in el yazısıyla The Star-Spangled Banner şiiri
Şiir, Francis Scott Key'in kendi el yazısıyla. Harris & Ewing, 1914, Kongre Kütüphanesi. Kamu malı.
İngilizce Türkçe anlamı
O say can you see, by the dawn’s early light, Söyle, görebiliyor musun şafağın ilk ışığında,
What so proudly we hail’d at the twilight’s last gleaming, alacakaranlığın son parıltısında gururla selamladığımızı,
Whose broad stripes and bright stars through the perilous fight geniş çizgileri ve parlak yıldızları o tehlikeli çarpışma boyunca
O’er the ramparts we watch’d were so gallantly streaming? izlediğimiz surların üstünde öyle yiğitçe dalgalanan bayrağı?
And the rocket’s red glare, the bombs bursting in air, Roketlerin kızıl parıltısı, havada patlayan bombalar
Gave proof through the night that our flag was still there, gece boyunca bayrağımızın hâlâ orada olduğunu gösterdi.
O say does that star-spangled banner yet wave Söyle, o yıldızlarla bezeli bayrak hâlâ dalgalanıyor mu
O’er the land of the free and the home of the brave? özgürlerin ülkesi, cesurların yurdu üstünde?

Kıta bir soruyla açılıp bir soruyla kapanıyor. Bütün gece bombalanan kaleyi uzaktan izleyen biri, sabah olunca soruyor: bayrak hâlâ yerinde mi?

Amerikan marşının hikâyesi

1814'te Amerika ile Britanya savaş hâlindeydi. Avukat Francis Scott Key, İngilizlerin tuttuğu bir Amerikalı sivilin serbest bırakılması için pazarlık yapmak üzere bir İngiliz gemisine çıkmıştı. Bombardıman başlayınca gemide alıkonuldu ve Fort McHenry'nin yirmi beş saat süren bombalanmasını gemiden izledi.

14 Eylül 1814 sabahı şafağın ilk ışığında kalenin üstünde bir Amerikan bayrağı dalgalanıyordu. İngiliz gemileri Baltimore önlerinden çekiliyordu. Key gördüğü manzaradan öyle etkilendi ki şiirin ilk dizelerini bir mektubun arkasına karaladı. Baltimore'a dönünce dört kıtayı tamamladı. Şiir büyük olasılıkla 17 Eylül'de Defence of Fort McHenry ("Fort McHenry'nin Savunması") adıyla tek sayfalık bir baskı olarak basıldı Ekim ortasına gelindiğinde de doğu kıyısında en az on yedi gazetede yayımlanmıştı.

Key'in gördüğü bayrak bugün hâlâ duruyor. Bayrakçı Mary Pickersgill onu 1813 yazında kızı, yeğenleri ve on üç yaşındaki Grace Wisher ile birlikte yaklaşık yedi haftada dikti. Bayrak 30'a 42 fit, yani yaklaşık 9'a 13 metre büyüklüğünde. 1912'den beri Smithsonian'a ait.

Fort McHenry'nin 1814'teki büyük bayrağı, Smithsonian müzesinde sergilenirken
Key'e ilham veren bayrak, 1964'te açılan Smithsonian müzesinin bayrak salonunda. Smithsonian Institution, 1964 civarı. Kamu malı.

Ezginin hikâyesi de ilginç. To Anacreon in Heaven'ı 1775 civarında John Stafford Smith yazdı; şarkı, Londralı beyefendilerin kurduğu bir müzik kulübünün, Anacreontic Society'nin marşıydı. Yani Amerikan marşının ezgisi de İngiliz marşı gibi Londra'dan geliyor. Ezgi Amerika'da zaten çok seviliyordu; Key de 1805'te başka bir şiirini bu ezgiye göre yazmıştı.

Şarkı İç Savaş sırasında iyice yaygınlaştı. 1889'da Donanma Bakanı şarkının sabah bayrak törenlerinde çalınmasını emretti. Resmî marş olması ise 1931'i buldu: Başkan Herbert Hoover 3 Mart 1931'de bu yasayı imzaladı.

Marşlardan öğrenilecek kelimeler

God save the King: Tanrı Kralı korusun. Burada bir dil bilgisi inceliği var: God saves değil God save. Bu, İngilizcenin eski dilek kipi (subjunctive); anlamı May God save the King. Aynı kip God bless you ve Heaven help us gibi kalıplarda bugün de yaşıyor.

long live, long to reign: çok yaşa(sın), uzun süre hüküm sürsün. Long live the King! "Yaşasın Kral!" demek. Bugün şakayla da duyulur: Long live pizza! Reign (hüküm sürmek) ile rain (yağmur) aynı okunur, dikkat.

gracious: lütufkâr, ince, nazik. Resmî kraliyet dilinde sık geçer. Günlük konuşmada a gracious host "nazik bir ev sahibi" demek.

send him victorious: ona zafer ver, onu muzaffer kıl. Eski bir send + kişi + sıfat kalıbı; bugün make him victorious denirdi.

thy: senin. Eski İngilizcede thou (sen) ve thy (senin) vardı; ikinci kıtadaki Thy choicest gifts Tanrı'ya sesleniyor. Bugün yalnızca dua ve şiirde duyarsınız.

dawn’s early light: şafağın ilk ışığı. Dawn şafak, at dawn "şafakta". From dawn till dusk "sabahtan akşama kadar" kalıbı da işinize yarar.

twilight’s last gleaming: alacakaranlığın son parıltısı, yani önceki akşam. Şair bayrağı akşam son kez görmüş, sabah hâlâ orada mı diye soruyor. Gleam hafif bir parıltıdır: a gleam of hope "bir umut ışığı".

hail’d, watch’d: hailed (selamladı) ve watched (izledi). Eski şiirde okunmayan e harfinin yerine kesme işareti konurdu. Hail bugün daha çok hail a taxi (taksi çevirmek) kalıbında yaşıyor.

perilous: tehlikeli. Peril (tehlike) kelimesinden. Gündelik konuşmada dangerous denir, ama haberlerde ve kitaplarda perilous journey gibi ifadelerle karşılaşırsınız.

o’er: over (üstünde). Tek heceye sığsın diye kısaltılmış şiir biçimi. Şarkıda "or" gibi okunur.

ramparts: surlar, kale duvarları. Tarih ve askerlik metinleri dışında pek kullanılmaz.

gallantly: yiğitçe, gururla. Gallant sıfatından. A gallant effort (kahramanca bir çaba) spor yorumlarında bile duyulan bir ifadedir.

star-spangled banner: yıldızlarla bezeli bayrak. Spangle pul, parıltılı süs; banner sancak, bayrak. Banner internette de karşınıza çıkar: web sitelerindeki reklam bandına da bu ad verilir.

yet: burada "hâlâ" anlamında, still gibi. Soru ve olumsuz cümlelerde ise "henüz" demektir: Not yet (Henüz değil).

the land of the free and the home of the brave: özgürlerin ülkesi ve cesurların yurdu. The + sıfat, bir insan grubunu anlatır: the rich (zenginler), the young (gençler).

İngilizceye devam

İki kısa metinde eski bir dilek kipi, bir thou/thy kalıntısı ve şiire özgü kısaltmalar çıktı karşımıza. Gündelik İngilizcenin kelimeleri için, hesap açmanıza gerek kalmadan seslendirilmiş İngilizce kelime listelerimizle devam edebilirsiniz. İngilizcenizi edebiyatla geliştirmek isterseniz İngilizce öğrenmek için kitap önerileri yazımız seviye seviye bir liste sunuyor.

Learn English uygulamamız kelime ve dil bilgisinden seviyeli okumalara, oradan da her satırının altında Türkçe çevirisi olan klasiklere kadar gidiyor. İndirmesi ücretsiz, bazı kitaplar ve ek içerikler için öğrenirken kazanılan elmaslar ya da Premium gerekiyor.