Wissen of kennen in het Duits: makkelijk, op één valkuil na
Wissen is weten en kennen is kennen, dus Nederlandstaligen zitten meestal goed. Behalve bij iets uit je hoofd kennen, talen en kennenlernen. Met vervoeging en oefening.
Goed nieuws: het Duits verdeelt "weten" en "kennen" bijna precies zoals het Nederlands. Wissen is weten: feiten en informatie. Kennen is kennen: mensen, plaatsen en dingen die je vertrouwd zijn. Ich weiß, wo er wohnt is "ik weet waar hij woont", Ich kenne ihn is "ik ken hem". Waar Nederlandstaligen wel de mist in gaan, is op de plekken waar ons kennen in het Duits können wordt: een gedicht uit je hoofd kennen, of een taal kennen.
Naast elkaar
| wissen | kennen | |
|---|---|---|
| Nederlands | weten | kennen |
| Gaat over | Een feit, informatie | Iemand of iets waarmee je vertrouwd bent |
| Vaak gevolgd door | dass, ob, wo, wann, warum | Een zelfstandig naamwoord of persoon |
| Voorbeeld | Ich weiß, wo er wohnt. (Ik weet waar hij woont.) | Ich kenne ihn. (Ik ken hem.) |
| Voorbeeld | Weißt du, wie spät es ist? (Weet je hoe laat het is?) | Kennst du Berlin? (Ken je Berlijn?) |
Twijfel je? Vraag je af wat je in het Nederlands zou zeggen. In negen van de tien gevallen klopt dat.
Wissen
Wissen gaat over informatie in je hoofd, en staat meestal voor een bijzin:
- Ich weiß, dass du müde bist. (Ik weet dat je moe bent.)
- Wir wissen nicht, ob sie kommt. (We weten niet of ze komt.)
- Ich weiß es nicht. (Ik weet het niet.)
Het kan ook een zelfstandig naamwoord krijgen, als dat zelf informatie is:
- Ich weiß die Antwort. (Ik weet het antwoord.)
- Sie weiß seine Adresse. (Ze weet zijn adres.)
Kennen
Kennen gaat over iets wat je bent tegengekomen, en staat bijna altijd voor een zelfstandig naamwoord:
- Ich kenne deine Schwester. (Ik ken je zus.)
- Kennst du dieses Lied? (Ken je dit liedje?)
- Wir kennen ein gutes Restaurant. (We kennen een goed restaurant.)
Ich weiß ihn is fout, net zoals "ik weet hem" fout is.
De valkuil: waar ons kennen können wordt
Hier gaat het mis, omdat het Nederlandse kennen een paar taken heeft die het Duitse kennen niet heeft.
Iets uit je hoofd kennen. "Ik ken het gedicht uit mijn hoofd" is Ich kann das Gedicht auswendig. Niet ich kenne das Gedicht auswendig.
Een taal kennen. "Ze kent drie talen" wordt meestal Sie spricht drei Sprachen of, in spreektaal, Sie kann drei Sprachen. En "ik ken een beetje Duits" is Ich kann ein bisschen Deutsch.
Een vaardigheid. "Ik kan zwemmen" is gewoon Ich kann schwimmen, daar gaat het zelden mis.
En nog één: in het Hollands hoor je soms "dat ken ik niet" in de betekenis van "dat kan ik niet". Het Duitse kennen betekent dat nooit.
Kennenlernen
"Leren kennen" is in het Duits één scheidbaar werkwoord, kennenlernen, met de delen in omgekeerde volgorde:
- Ich habe ihn in Berlin kennengelernt. (Ik heb hem in Berlijn leren kennen.)
- Wir lernen uns morgen kennen. (We maken morgen kennis.)
Vervoeging
Wissen is onregelmatig in het enkelvoud. Net als bij ons krijgt de derde persoon geen extra -t: ik weet, hij weet wordt ich weiß, er weiß. Kennen is regelmatig in de tegenwoordige tijd.
| wissen | kennen | |
|---|---|---|
| ich | weiß | kenne |
| du | weißt | kennst |
| er, sie, es | weiß | kennt |
| wir | wissen | kennen |
| ihr | wisst | kennt |
| sie, Sie | wissen | kennen |
In de verleden tijd worden ze wusste en kannte, met de voltooide deelwoorden gewusst en gekannt. Vergelijk ons wist, geweten en kende, gekend.
Test jezelf
Vul wissen, kennen of können in de juiste vorm in. De antwoorden staan eronder.
- Ich ___ nicht, wo mein Handy ist.
- ___ du meinen Bruder?
- Wir ___ dieses Café sehr gut.
- Er ___, dass der Kurs morgen beginnt.
- ___ ihr, wann der Zug kommt?
- Sie ___ das ganze Lied auswendig.
Antwoorden: 1. weiß. 2. Kennst. 3. kennen. 4. weiß. 5. Wisst. 6. kann (uit het hoofd kennen is auswendig können).
Verder oefenen
Onze lessen over de Duitse tegenwoordige tijd en de modale werkwoorden behandelen meer werkwoorden zoals deze, elk met een quiz. Voor een ander paar waar ons Nederlands je de verkeerde kant op stuurt, zie als of wenn.
Het juiste werkwoord kiezen wordt makkelijker naarmate je meer echt Duits leest. Onze app Learn German brengt je van woordenschat en grammatica via teksten op jouw niveau naar Kafka en Zweig, met een vertaling onder elke regel. Downloaden is gratis; voor sommige boeken en extra inhoud heb je diamanten nodig, die je verdient tijdens het leren, of Premium.