Is Duits moeilijk? Een eerlijk antwoord voor Nederlandstaligen

Voor Nederlandstaligen is Duits niet moeilijk om te beginnen, en wel moeilijk om goed te leren. Je begrijpt vanaf de eerste dag veel, omdat geen andere grote taal zo dicht bij het Nederlands ligt. Maar het Duits heeft dingen bewaard die het Nederlands kwijt is: naamvallen, drie geslachten en uitgangen die bij elk lidwoord anders zijn. Daar gaat bijna al je tijd naartoe.

Wat de officiële cijfers zeggen

De bekendste indeling komt van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat zijn diplomaten in vreemde talen opleidt. Het publiceert hoe lang cursisten er gewoonlijk over doen om een professioneel niveau te halen (niveau 3 op de ILR-schaal):

Taal	Categorie	Gebruikelijke opleidingsduur	Lesuren
Nederlands, Italiaans, Portugees	I	24 weken	ongeveer 552
Frans, Spaans	I	30 weken	ongeveer 690
Duits	II	ongeveer 36 weken	828
Russisch, Turks	III	ongeveer 44 weken	1.012
Arabisch, Japans, Koreaans, Mandarijn	IV	88 weken	2.200

Die cijfers gelden voor Engelstaligen, en voor hen is Duits moeilijker dan Nederlands. Het verschil zit vooral in de grammatica. Voor Nederlandstaligen bestaat geen officiële tabel, maar je start veel verder dan een Engelstalige. Wat de uren betekenen, lees je in hoe lang duurt het om Duits te leren.

Wat meevalt

Woordenschat. Haus, Wasser, Brot, Buch, kommen, trinken: een groot deel van de alledaagse woorden lijkt op het Nederlands. Je leest een eenvoudige Duitse tekst zonder woordenboek.

Zinsbouw. Het werkwoord staat op de tweede plaats, en in een bijzin achteraan: weil ich müde bin, "omdat ik moe ben". Voor Engelstaligen is dit een van de moeilijkste dingen, voor jou is het gewoon. Alleen bij meerdere werkwoorden achteraan is het Duits strenger: weil ich das Buch gelesen habe, waar het Nederlands ook "heb gelezen" toelaat. Meer in onze les over woordvolgorde.

Scheidbare werkwoorden. Ich rufe dich morgen an, "ik bel je morgen op". Scheidbare werkwoorden gedragen zich zoals in het Nederlands.

Hebben en zijn. Ich habe gegessen, ich bin gegangen. De voltooide tijd kiest meestal hetzelfde hulpwerkwoord als jij.

Je en u. Du en Sie lijken op je en u, al ligt de grens niet altijd op dezelfde plek. Meer in du of Sie.

Wat echt tijd kost

Naamvallen

Het Nederlands heeft zijn naamvallen bijna helemaal laten vallen. Je ziet ze nog in "ten huize van", "ter plaatse" en "'s morgens", maar daar denk je niet bij na. Het Duits heeft er vier, en het lidwoord verandert mee:

Naamval	Voorbeeld	Betekenis
Nominatief	Der Mann liest.	De man leest.
Accusatief	Ich sehe den Mann.	Ik zie de man.
Datief	Ich helfe dem Mann.	Ik help de man.
Genitief	Das Auto des Mannes.	De auto van de man.

Daarbij bepaalt het voorzetsel vaak de naamval: mit altijd met datief, für altijd met accusatief, en in met allebei, afhankelijk van beweging of plaats. Dat moet in je vingers komen.

Der, die, das

Drie geslachten in plaats van twee, en ze lopen niet gelijk met de en het. Die Sonne is vrouwelijk, der Mond mannelijk, das Mädchen onzijdig. Een het-woord is in het Duits niet vanzelf das: "het boek" is das Buch, maar "het uur" is die Stunde en "het moment" der Moment. Andersom is "de auto" das Auto en "de kamer" das Zimmer. Leer het lidwoord altijd met het woord mee.

Bijvoeglijke uitgangen

Ein guter Wein, der gute Wein, mit gutem Wein. De uitgangen hangen af van lidwoord, geslacht en naamval tegelijk. Het schema begrijp je in een middag, het zonder nadenken goed doen duurt maanden.

Uitspraak

Sch is "sj", dus Schule is "sjoele", niet "s-chule". Z is "ts": Zeit klinkt als "tsait". Eu in heute klinkt als "oi", en ei als "ai". De harde Nederlandse g bestaat in het Duits niet: gut begint met de g van "goal". Duitsers verstaan je ook met een Nederlands accent, maar je valt meteen op.

Valse vrienden

Juist omdat zoveel lijkt, lees je makkelijk over verschillen heen. Schlimm is "erg", niet "slim" (dat is klug). Bellen betekent "blaffen". Der See is een meer, die See de zee. En Gift is "gif". Twee lastige paren hebben we apart uitgelegd: wissen of kennen en als of wenn.

Het grootste risico: het voelt te makkelijk

Veel Nederlandstaligen komen snel op een niveau waarop ze zich redden, en blijven daar hangen. Ze spreken een soort Nederlands met Duitse woorden, worden begrepen, en merken niet dat elk lidwoord en elke uitgang net mis is. Neem de grammatica daarom vanaf het begin serieus, juist omdat de rest zo vlot gaat.

Is het de moeite waard?

Zeker als je een reden hebt. Duitsland is de buur waar je het vaakst heen gaat voor werk, studie of vakantie, en Duits opent een literatuur van Kafka tot Zweig. Welke boeken bij je niveau passen, lees je in Duits leren met boeken.

Je kunt meteen beginnen, zonder account: Duitse grammaticalessen, woordenlijsten met audio, en als je een certificaat wilt halen, onze gids voor het Goethe-Zertifikat B1.

Onze app Learn German brengt je van je eerste woorden via teksten op jouw niveau naar Kafka en Zweig, met een vertaling onder elke regel. Downloaden is gratis; voor sommige boeken en extra inhoud heb je diamanten nodig, die je verdient tijdens het leren, of Premium.