De voltooid tegenwoordige tijd in het Duits

Het Perfekt is in gesproken Duits de normale manier om over het verleden te praten. Je vormt het met haben of sein + voltooid deelwoord, en het deelwoord gaat naar het eind van de zin.

Zo vorm je het Perfekt

Vervoeg haben of sein in de tegenwoordige tijd en zet het op de tweede plaats. Het voltooid deelwoord verandert nooit en gaat naar het eind.

Haben of sein?

De meeste werkwoorden krijgen haben. Sein gebruik je bij een beweging van de ene plek naar de andere, bij een verandering van toestand en bij een paar werkwoorden die je gewoon leert. Let op: het Nederlands gebruikt hier soms een ander hulpwerkwoord, dus vertrouw niet altijd op je gevoel.

Zo vorm je het voltooid deelwoord

Regelmatige werkwoorden krijgen ge- + stam + -t (met -et na een stam op -t of -d). Onregelmatige werkwoorden krijgen ge- + stam + -en, vaak met een klinkerwisseling. Een paar gemengde werkwoorden veranderen de klinker maar eindigen op -t.

Geen ge-: werkwoorden op -ieren en onscheidbare voorvoegsels

Werkwoorden op -ieren en werkwoorden met de onbeklemtoonde voorvoegsels be-, emp-, ent-, er-, ge-, miss-, ver- en zer- krijgen nooit ge-.

Scheidbare werkwoorden

Bij scheidbare werkwoorden komt ge- tussen het voorvoegsel en de stam, en het deelwoord schrijf je als één woord, net als in het Nederlandse 'opgestaan'.

Woordvolgorde, ontkenningen en vragen

Het hulpwerkwoord blijft op de tweede plaats en het deelwoord sluit de zin af. Nicht staat vlak voor het deelwoord. In ja-neevragen komt het hulpwerkwoord vooraan. In een bijzin gaat het hulpwerkwoord helemaal naar het eind.

Perfekt of Präteritum?

Beide beschrijven afgeronde gebeurtenissen in het verleden, met dezelfde betekenis. In spreektaal gebruiken Duitsers het Perfekt voor de meeste werkwoorden, maar het Präteritum voor sein, haben en de modale werkwoorden. Verhalen en nieuwsberichten gebruiken het Präteritum. Zie de les over de verleden tijd voor de vormen van het Präteritum.

Veelgemaakte fouten

Voorbeeldzinnen