Czas przeszły Perfekt w niemieckim

das Perfekt

Sprawdź się w krótkim quizie

Perfekt to w mówionym niemieckim zwykły sposób mówienia o przeszłości. Tworzy się go za pomocą haben lub sein + imiesłów bierny (Partizip II), a imiesłów stoi na końcu zdania.

Jak tworzyć Perfekt

Odmień haben lub sein w czasie teraźniejszym i postaw na pozycji drugiej. Imiesłów nigdy się nie zmienia i idzie na koniec.

Osobamachenfahren
ichhabe gemachtbin gefahren
duhast gemachtbist gefahren
er/sie/eshat gemachtist gefahren
wirhaben gemachtsind gefahren
ihrhabt gemachtseid gefahren
sie/Siehaben gemachtsind gefahren

Haben czy sein?

Większość czasowników łączy się z haben. Sein używa się przy ruchu z jednego miejsca do drugiego, przy zmianie stanu i przy kilku czasownikach, których trzeba się po prostu nauczyć.

ZasadaCzasownikiPrzykład
haben: czasowniki z dopełnieniem w biernikukaufen, lesen, sehenIch habe ein Buch gekauft.
haben: czasowniki zwrotnesich freuen, sich waschenEr hat sich gefreut.
haben: większość pozostałych czasownikówarbeiten, schlafen, wohnenWir haben lange geschlafen.
sein: ruch z A do Bgehen, fahren, fliegen, kommenWir sind nach Berlin gefahren.
sein: zmiana stanuaufwachen, einschlafen, sterben, wachsenDas Baby ist eingeschlafen.
sein: czasowniki do zapamiętaniasein, bleiben, werden, passierenWas ist passiert?

Jak tworzyć imiesłów

Czasowniki regularne mają ge- + temat + -t (lub -et po temacie zakończonym na -t albo -d). Czasowniki nieregularne mają ge- + temat + -en, często ze zmianą samogłoski. Kilka czasowników mieszanych zmienia samogłoskę, ale kończy się na -t.

TypBezokolicznikImiesłów
Regularnymachengemacht
Regularnykaufengekauft
Regularny, temat na -tarbeitengearbeitet
Nieregularnysehengesehen
Nieregularnytrinkengetrunken
Nieregularnygehengegangen
Nieregularnyseingewesen
Mieszanybringengebracht
Mieszanydenkengedacht
Mieszanywissengewusst

Bez ge-: czasowniki na -ieren i z przedrostkami nierozdzielnymi

Czasowniki zakończone na -ieren oraz czasowniki z nieakcentowanymi przedrostkami be-, emp-, ent-, er-, ge-, miss-, ver- i zer- nigdy nie dostają ge-.

TypBezokolicznikImiesłów
-ierenstudierenstudiert
-ierentelefonierentelefoniert
be-bezahlenbezahlt
ver-verstehenverstanden
er-erzählenerzählt
emp-empfehlenempfohlen

Sprawdź się

5 krótkich pytań do tej lekcji. Ile odpowiedzi trafisz?

0 XP
Pytanie 1 z 5

Wybierz poprawną odpowiedź.

Die Kinder ___ zu Hause geblieben.

Czasowniki rozdzielnie złożone

W czasownikach rozdzielnie złożonych ge- stoi między przedrostkiem a tematem, a imiesłów pisze się łącznie.

BezokolicznikImiesłówPrzykład
aufstehenaufgestandenIch bin um sechs aufgestanden.
einkaufeneingekauftWir haben im Supermarkt eingekauft.
anrufenangerufenHast du deine Mutter angerufen?
fernsehenferngesehenSie haben den ganzen Abend ferngesehen.
ausprobierenausprobiertIch habe das Rezept ausprobiert.

Szyk zdania, przeczenia i pytania

Czasownik posiłkowy zostaje na pozycji drugiej, a imiesłów zamyka zdanie. Nicht stoi tuż przed imiesłowem. W pytaniach rozstrzygających czasownik posiłkowy stoi na początku. W zdaniu podrzędnym czasownik posiłkowy przechodzi na sam koniec.

Gestern habe ich lange gearbeitet.Wczoraj długo pracowałem.Czasownik posiłkowy zostaje na pozycji drugiej, więc podmiot stoi po nim.
Wir haben das Museum nicht besucht.Nie zwiedziliśmy muzeum.
Hast du den Film schon gesehen?Widziałeś już ten film?
Wann seid ihr nach Hause gekommen?Kiedy wróciliście do domu?
Ich bin müde, weil ich schlecht geschlafen habe.Jestem zmęczony, bo źle spałem.Po weil czasownik posiłkowy stoi po imiesłowie.

Perfekt czy Präteritum?

Oba czasy opisują zakończone zdarzenia z przeszłości i znaczą to samo. W mowie Niemcy używają Perfekt przy większości czasowników, ale Präteritum przy sein, haben i czasownikach modalnych. Opowiadania i wiadomości używają Präteritum. Formy Präteritum znajdziesz w lekcji o czasie przeszłym.

W mowie zwykle PerfektW mowie zwykle Präteritum
Ich habe Pizza gegessen.Ich war gestern krank.
Wir sind ins Kino gegangen.Wir hatten keine Zeit.
Er hat mich angerufen.Er musste arbeiten.

Typowe błędy

ŹleDobrzeDlaczego
Ich habe nach Hause gegangen.Ich bin nach Hause gegangen.Ruch z A do B wymaga sein.
Ich habe Medizin gestudiert.Ich habe Medizin studiert.Czasowniki na -ieren nie mają ge-.
Sie hat ein Geschenk gebekommen.Sie hat ein Geschenk bekommen.Przedrostki nierozdzielne nie dostają ge-.
Wir haben geeinkauft.Wir haben eingekauft.W czasownikach rozdzielnie złożonych ge- stoi po przedrostku.
Er hat an sie gedenkt.Er hat an sie gedacht.Czasowniki mieszane zmieniają temat i kończą się na -t.
Ich habe gemacht meine Hausaufgaben.Ich habe meine Hausaufgaben gemacht.Imiesłów idzie na koniec.

Przykładowe zdania

Ich habe heute Morgen nicht gefrühstückt.Dziś rano nie zjadłem śniadania.
Wir sind letzten Sommer nach Italien geflogen.Zeszłego lata polecieliśmy do Włoch.
Hast du schon mit dem Chef gesprochen?Rozmawiałeś już z szefem?
Mein Bruder ist gestern sehr spät nach Hause gekommen.Mój brat wrócił wczoraj do domu bardzo późno.
Sie hat drei Jahre in Wien gewohnt.Mieszkała trzy lata w Wiedniu.
Was habt ihr am Wochenende gemacht?Co robiliście w weekend?
Ich weiß nicht, ob er die Rechnung bezahlt hat.Nie wiem, czy zapłacił rachunek.

Inne lekcje gramatyki niemieckiej