De lijdende vorm in het Duits
das Passiv
Test jezelf met een korte quizDe lijdende vorm legt de nadruk op de handeling, niet op wie die uitvoert. Het belangrijkste Duitse passief vorm je, net als in het Nederlands, met werden + voltooid deelwoord.
Bedrijvende of lijdende vorm
Het accusatiefobject van de bedrijvende zin wordt het onderwerp van de passieve zin. Werden wordt vervoegd en staat op de tweede plaats; het deelwoord gaat naar het eind.
| Bedrijvend | Lijdend |
|---|---|
| Der Mechaniker repariert das Auto. | Das Auto wird repariert. |
| Man baut hier ein neues Hotel. | Hier wird ein neues Hotel gebaut. |
| Die Firma lädt alle Kunden ein. | Alle Kunden werden eingeladen. |
Präsens, Präteritum en Perfekt
Alleen werden verandert met de tijd. In het Präteritum wordt het wurde. In het Perfekt gebruik je sein met het deelwoord en worden.
| Onderwerp | Präsens | Präteritum | Perfekt |
|---|---|---|---|
| ich | werde gefragt | wurde gefragt | bin gefragt worden |
| du | wirst gefragt | wurdest gefragt | bist gefragt worden |
| er/sie/es | wird gefragt | wurde gefragt | ist gefragt worden |
| wir | werden gefragt | wurden gefragt | sind gefragt worden |
| ihr | werdet gefragt | wurdet gefragt | seid gefragt worden |
| sie/Sie | werden gefragt | wurden gefragt | sind gefragt worden |
Het Perfekt: worden, niet geworden
In het passieve Perfekt verliest het deelwoord van werden zijn ge- en komt het na het hoofddeelwoord. Het hulpwerkwoord is altijd sein. Let op: waar het Nederlands 'is gestolen' zegt, heeft het Duits ook worden nodig: ist gestohlen worden. In spreektaal betekenen Präteritum en Perfekt hetzelfde.
Wie deed het: von + datief
Om te zeggen wie de handeling uitvoert, gebruik je von met de datief. Voor een oorzaak of een middel gebruik je durch met de accusatief. Laat het weg als het onbekend of onbelangrijk is.
Test jezelf
5 korte vragen over deze les. Hoeveel heb jij er goed?
Kies het juiste antwoord.
Lijdende vorm met modale werkwoorden
Het modale werkwoord wordt vervoegd, en de zin eindigt met het deelwoord plus werden in de infinitief. Sommige passieve zinnen hebben helemaal geen onderwerp.
Ontkenningen, vragen en woordvolgorde
Nicht staat voor het deelwoord. In ja-neevragen komt werden vooraan. In een bijzin gaat het vervoegde werkwoord helemaal naar het eind.
Werden: passief, toekomst of zelfstandig werkwoord?
Werden heeft drie taken. Kijk naar het tweede werkwoord: een deelwoord betekent passief, een infinitief betekent toekomst. Sein met een deelwoord beschrijft het resultaat, niet de handeling.
| Gebruik | Voorbeeld | Betekenis |
|---|---|---|
| Passief: werden + deelwoord | Das Auto wird repariert. | De auto wordt gerepareerd. |
| Toekomst: werden + infinitief | Er wird das Auto reparieren. | Hij zal de auto repareren. |
| Resultaat: sein + deelwoord | Das Auto ist repariert. | De auto is gerepareerd (hij is klaar). |
| Zelfstandig werkwoord: worden | Er wird Mechaniker. | Hij wordt monteur. |
Veelgemaakte fouten
| Fout | Goed | Waarom |
|---|---|---|
| Das Haus ist 1950 gebaut geworden. | Das Haus ist 1950 gebaut worden. | In het passieve Perfekt gebruik je worden zonder ge-. |
| Das Fenster hat geöffnet worden. | Das Fenster ist geöffnet worden. | Het passieve Perfekt gebruikt altijd sein. |
| Das Auto wird von mein Bruder repariert. | Das Auto wird von meinem Bruder repariert. | Von krijgt altijd de datief. |
| Das Paket wird geliefert morgen. | Das Paket wird morgen geliefert. | Het deelwoord gaat naar het eind. |
| Die Rechnung muss bezahlt wird. | Die Rechnung muss bezahlt werden. | Na een modaal werkwoord blijft werden in de infinitief. |