Alman Milli Marşı: Sözleri, Türkçe Anlamı ve Hikâyesi
Alman milli marşının sözleri ve Türkçe anlamı: Hoffmann von Fallersleben'in 1841'de yazdığı, Haydn'ın ezgisiyle söylenen Deutschlandlied ve hikâyesi.
Almanya'nın milli marşı, Das Lied der Deutschen ("Almanların Şarkısı") adlı şiirin üçüncü kıtasıdır. Şarkıya kısaca Deutschlandlied de denir. Marş Einigkeit und Recht und Freiheit, yani "Birlik, hukuk ve özgürlük" sözleriyle başlar. Sözleri şair August Heinrich Hoffmann von Fallersleben 1841'de Helgoland adasında yazdı; ezgi ise Joseph Haydn'ın 1797'de bestelediği bir eserden alındı. Şarkı ilk kez 1922'de milli marş oldu. 1952'den beri resmî törenlerde yalnızca üçüncü kıta okunuyor; 1991'den bu yana birleşik Almanya'nın marşı da yalnızca bu kıta.
Alman milli marşının sözleri ve Türkçe anlamı
Aşağıdaki metin, Alman Federal Hükümeti'nin yayımladığı resmî metindir. Son iki dize iki kez söylenir.
| Almanca | Türkçe anlamı |
|---|---|
| Einigkeit und Recht und Freiheit | Birlik, hukuk ve özgürlük |
| für das deutsche Vaterland! | Alman vatanı için! |
| Danach lasst uns alle streben, | Hepimiz bunlar için çabalayalım, |
| brüderlich mit Herz und Hand! | kardeşçe, gönülden ve elbirliğiyle! |
| Almanca | Türkçe anlamı |
|---|---|
| Einigkeit und Recht und Freiheit | Birlik, hukuk ve özgürlük |
| sind des Glückes Unterpfand: | mutluluğun teminatıdır: |
| Blüh im Glanze dieses Glückes, | Bu mutluluğun ışıltısında çiçek aç, |
| blühe, deutsches Vaterland! | çiçek aç, Alman vatanı! |
| Blüh im Glanze dieses Glückes, | Bu mutluluğun ışıltısında çiçek aç, |
| blühe, deutsches Vaterland! | çiçek aç, Alman vatanı! |
Marşın tamamı sekiz dizelik tek bir kıtadan ibaret. Üç değer sayıyor, herkesi bu değerler uğruna el ele vermeye çağırıyor ve bir dilekle bitiyor: ülke bu değerler sayesinde serpilip gelişsin. Kıtada ne düşman var ne savaş ne de bir hükümdar; seçilmesinin bir nedeni de bu.
Peki "Deutschland über alles" ne demek?
Das Lied der Deutschen üç kıtalık bir şiir. Almanya dışında pek çok kişi birinci kıtanın ilk dizesini, Deutschland, Deutschland über alles sözünü bilir ve Almanların bu dizeyi neden söylemediğini merak eder.
1841'de ortada tek bir Alman devleti yoktu. Almanca konuşanlar, her birinin kendi hükümdarı ve sınırı olan krallıklara, düklüklere ve özgür şehirlere dağılmıştı. Dize, insanlardan birleşik bir Almanya'yı küçük devletlerine ve prenslerine duydukları bağlılıktan üstün tutmalarını istiyordu. Yani başka milletlerden üstün olma iddiası değil, bir iç birlik çağrısıydı.
1933'ten sonra Nasyonal Sosyalistler birinci kıtayı fetih savaşlarını haklı göstermek için kullandı ve resmî törenlerde Nazi partisinin kendi şarkısıyla birlikte çaldı. Savaştan sonra dizeye yapışan bu anlamı silmek artık mümkün değildi. Bu yüzden Federal Almanya şarkıyı korudu ama marş olarak üçüncü kıtayı seçti. Birinci ve ikinci kıta marşın parçası değildir ve resmî törenlerde okunmaz.
Marşın hikâyesi
Hoffmann von Fallersleben şiiri 26 Ağustos 1841'de, o sırada İngiltere'ye ait olan Kuzey Denizi'ndeki küçük Helgoland adasında yazdı. Kuşağının birçok liberali gibi o da hem birleşmiş hem de özgür bir Almanya hayal ediyordu. Seçtiği üç kelime de tam olarak bunu anlatıyor: birlik, hukuk ve özgürlük.
Şair yeni bir beste istemedi; Haydn'ın 1797'de Avusturya imparatoru Franz için yazdığı Gott erhalte Franz den Kaiser ilahisinin ezgisini seçti. Yani Alman marşının ezgisi aslında Viyana'da, bir Avusturya imparatoru için bestelenmişti. Şiir 1 Eylül 1841'de Hamburg'da basıldı, 5 Ekim'de de Hamburglu bir erkek korosu onu ilk kez halkın önünde seslendirdi.
1848 ve 1849 devrimleri sırasında şarkı dilden dile dolaştı, ama henüz bir marş değildi ve ardından neredeyse unutuldu. Yüzyılın sonuna doğru yeniden sevildi. 9 Ağustos 1890'da İngiltere Helgoland'ı Alman İmparatorluğu'na devrettiğinde şarkı ilk kez resmî bir törende, üstelik yazıldığı adada söylendi.
11 Ağustos 1922'de, Weimar Cumhuriyeti'nin Anayasa Günü'nde Cumhurbaşkanı Friedrich Ebert şarkıyı milli marş ilan etti. Birliği ve özgürlüğü anlatan bir şarkının, genç demokrasiye hâlâ mesafeli duran Almanları kazanacağını umuyordu.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra yeni kurulan Federal Almanya kararsız kaldı. Cumhurbaşkanı Theodor Heuss 1950'de yeni bir marş yazdırdı, ama halk bu marşı benimsemedi. 1952'de Heuss ile Başbakan Konrad Adenauer konuyu mektuplaşarak çözdü: Das Lied der Deutschen marş olarak kalacak, devlet törenlerinde üçüncü kıta söylenecekti.
Almanya'nın yeniden birleşmesinden sonra Cumhurbaşkanı Richard von Weizsäcker ile Başbakan Helmut Kohl, 19 ile 23 Ağustos 1991 arasındaki mektuplaşmalarında bu kararı yineledi. O günden beri üçüncü kıta, doğusuyla batısıyla bütün Almanya'nın milli marşıdır.
Marştan öğrenilecek kelimeler
die Einigkeit: birlik, uzlaşma. einig (hemfikir, birleşmiş) sıfatına -keit eki gelmiş. Türkçedeki -lik ekine benziyor, ama bir farkla: -keit ve -heit ile biten isimler her zaman dişildir, yani die alır. Günlük hayatta Wir sind uns einig (Anlaştık, hemfikiriz) cümlesini sık duyarsınız.
das Recht: hukuk, adalet, hak. Menschenrechte insan hakları demek. Aynı kökten her gün kullanacağınız bir cümle çıkar: Du hast recht (Haklısın).
die Freiheit: özgürlük. frei (özgür, boş) ve -heit, yani yine dişil. Ich habe heute frei, "Bugün izinliyim" demektir.
das Vaterland: vatan. Kelimesi kelimesine "baba ülke"; biz "anavatan" deriz, Almanca ise babayı seçmiş. Bugün resmî ve eskimiş bir kelime sayılır, konuşmada Heimat ya da düpedüz Deutschland denir. İki dizedeki eklere dikkat edin: artikelden sonra das deutsch*e Vaterland*, artikel olmadan deutsch*es Vaterland*. Artikel yoksa onun görevini sıfat üstlenir.
danach streben: bunun için çabalamak. Fiil nach edatıyla kullanılır, nach de Dativ ister (bunu kabaca yönelme hâli gibi düşünebilirsiniz). Danach "bunlara" demektir ve birliği, hukuku, özgürlüğü işaret eder. Almanca bu kelimeleri da- ile bir edattan kurar: damit, darauf, daran.
lasst uns: haydi, -elim. lassen fiilinin bir topluluğa söylenen emir hâli. Tek bir arkadaşınıza ise Lass uns gehen! (Hadi gidelim!) dersiniz.
brüderlich: kardeşçe. Bruder (erkek kardeş) kelimesine -lich eki gelmiş, u da ü'ye dönmüş. Freund kelimesinden gelen freundlich (güler yüzlü) ile aynı yapı.
mit Herz und Hand: gönülden ve elbirliğiyle, yani hem duyguyla hem de emekle. Almanca bu ikili kalıpları çok sever: Hand in Hand (el ele), mit Haut und Haaren (tamamen, iliğine kadar).
das Glück: mutluluk, aynı zamanda şans. Viel Glück! (Bol şans!) ve zum Glück (neyse ki) gündelik ifadeler.
des Glückes: mutluluğun. Bu, Almancadaki Genitiv, yani tamlayan hâli; -es de ekin uzun biçimi, bugün çoğunlukla des Glücks yazılır. Düz yazıda tamlayan ismin arkasına gelirdi: das Unterpfand des Glücks. Türkçedeki gibi öne alınması şiire özgü bir söz dizimi.
das Unterpfand: teminat, güvence. Bu şarkı dışında pek karşılaşmayacağınız edebî bir kelime. Kökü ise Almanya'da yaşayan herkesin bildiği das Pfand kelimesinde yaşıyor: boş şişeyi markete geri verince aldığınız depozito.
blühen, blüh, blühe: çiçek açmak, gelişmek. Blühe ve blüh ikisi de du emir kipi. -e ile biten biçim daha eski ve ağırbaşlı, bugün duyacağınız ise kısa olanı. Die Rosen blühen (Güller açıyor).
der Glanz, im Glanze: parıltı, ihtişam. Im Glanze eski bir Dativ ekini, -e'yi koruyor; bugünkü Almancada im Glanz denir. Aynı eski ek nach Hause (eve) ve zu Hause (evde) ifadelerinde hâlâ yaşıyor.
Almancaya devam
Sekiz kısacık dizede bile bir sıfat çekimi, bir emir kipi, bir tamlayan hâli ve bir da- kelimesi çıktı karşımıza. Kelime dağarcığınızı genişletmek isterseniz, hesap açmanıza gerek kalmadan seslendirilmiş Almanca kelime listelerimizle devam edebilirsiniz. Almancanın ne kadar emek istediğini merak ediyorsanız Almanca öğrenmek zor mu? yazımıza göz atın.
Learn German uygulamamız kelime ve dil bilgisinden seviyeli okumalara, oradan da her satırının altında çevirisi olan Kafka ve Zweig'a kadar gidiyor. İndirmesi ücretsiz, bazı kitaplar ve ek içerikler için öğrenirken kazanılan elmaslar ya da Premium gerekiyor.