İspanyolcada Tú ve Usted Farkı: Sen mi, Siz mi?

İspanyolcada samimi bir "sen", tú, ve kibar bir "siz", usted, var. Türkçe konuşanlar için mantık tanıdık: arkadaşa, aileye, yaşıtlara tú; yabancılara, büyüklere, saygı göstermek istediğiniz herkese usted. Asıl fark fiilde: Türkçede kibar "siz" fiili ikinci çoğul kişiyle çekiyor (gelirsiniz), İspanyolcada usted ise fiili "o" ile, yani üçüncü tekil kişiyle çekiyor.

Hızlı tablo

	Tú	Usted
Türkçesi	sen	siz (tek kişiye, saygıyla)
Kime	Arkadaş, aile, çocuk, yaşıt	Yabancı, yaşça büyük, memur, müşteri
Fiil	2. tekil: tú hablas	3. tekil: usted habla
Nesne zamiri	te: Te llamo.	lo / la / le: Lo llamo.
İyelik	tu casa (senin evin)	su casa (sizin eviniz)
Kısaltması		Ud. ya da Vd.

Fiil tuzağı

Usted, él ve ella ile aynı fiil çekimini alıyor. Sebebi tarihî: usted, "zatıâliniz" anlamındaki vuestra merced ifadesinden geliyor ve bu ifadeden üçüncü kişi gibi söz ediliyordu. Türkçede de "Zatıâliniz ne buyurur?" demek gibi düşünebilirsiniz. İyi haber şu: yeni bir çekim öğrenmenize gerek yok, "o" çekimini zaten biliyorsunuz.

• ¿Tú tienes tiempo? → ¿Usted tiene tiempo? (Vaktin var mı? / Vaktiniz var mı?)
• ¿Cómo estás? → ¿Cómo está? (Nasılsın? / Nasılsınız?)

Türkçe kafasıyla yapılan en yaygın hata, "siz"i düşünüp çoğul çekim kullanmak: ¿Usted tienen? yanlış, doğrusu ¿Usted tiene?

Usted kimlere?

• Tanımadığınız insanlara, özellikle yaşça büyüklere: Disculpe, ¿usted sabe dónde está el metro? (Affedersiniz, metro nerede biliyor musunuz?)
• Memurlara, doktorlara, müşterilere ve birçok yerde patronunuza.
• Türkçede "beyefendi", "hanımefendi" ya da "hocam" diyeceğiniz herkese.

Tú kimlere?

• Arkadaşlara, aileye, çocuklara ve evcil hayvanlara.
• Rahat ortamlarda yaşıtlarınıza.
• Size "sen" demenizi isteyen herkese: Puedes tutearme. (Bana "sen" diyebilirsin.)

Bunun için iki ayrı fiil bile var: tutear (birine tú demek) ve tratar de usted (birine usted ile hitap etmek). Türkçedeki "senli benli olmak" ifadesine yakın.

Ülkeye göre değişiyor

Türkiye'de bir esnafa "abi" deyip "sen" diye hitap etmek doğal olabilir. İspanyolca konuşulan ülkelerde de alışkanlıklar yerden yere çok değişiyor:

İspanya tú'yu çok geniş kullanıyor, dükkânlarda ve barlarda yabancılarla bile. Usted daha çok yaşlılar ve resmî durumlar için.

Meksika ve Latin Amerika'nın büyük bölümü usted'i daha sık kullanıyor, özellikle yaşça büyüklerle ve hizmet ortamlarında.

Kolombiya ve bazı başka bölgelerde usted arkadaşlar ve aile arasında bile kullanılabiliyor, saygının yanında yakınlık da anlatıyor.

Arjantin, Uruguay ve Orta Amerika'nın bazı yerleri tú yerine vos kullanıyor, kendi fiil çekimleriyle: vos hablás, vos tenés, vos sos.

Çoğul: vosotros ve ustedes

İspanya'da bir grup arkadaşa vosotros denir (vosotros habláis), kibarca hitap ettiğiniz bir gruba ustedes.

Latin Amerika'da her gruba, arkadaşlar dahil, ustedes denir: ¿Ustedes vienen esta noche? (Bu akşam geliyor musunuz?)

Latin Amerika İspanyolcası öğreniyorsanız yalnızca ustedes yeterli. Yine de İspanya'dan kitaplar ve filmler için vosotros'u tanımanız gerekecek.

Kendinizi deneyin

Tú mu usted mi? Sonra cevaplara bakın.

1. Yaşlı bir beyefendiye yol soruyorsunuz.
2. Sınıf arkadaşınızla sohbet ediyorsunuz.
3. İlk randevunuzda doktorla konuşuyorsunuz.
4. Kız kardeşinizle konuşuyorsunuz.
5. Biri size Puedes tutearme diyor.
6. Oda ayırtmak için bir otele yazıyorsunuz.

Cevaplar: 1. usted. 2. tú. 3. usted. 4. tú. 5. tú (sizi davet etti). 6. usted.

Devam edin

Usted çekimleri, İspanyolca şimdiki zaman dersimizdeki üçüncü tekil çekimlerle aynı. Derste tam tablolar ve kısa bir test var. Diğer klasik çift için ser ve estar dersine bakabilirsiniz.

Kimin kime tú, kimin usted dediğini en hızlı diyaloglu metinler okuyarak sezersiniz. Learn Spanish uygulamamız kelime ve dil bilgisinden seviyeli okumalara, oradan da her satırının altında çevirisi olan klasiklere kadar gidiyor. İndirmesi ücretsiz, bazı kitaplar ve ek içerikler için öğrenirken kazanılan elmaslar ya da Premium gerekiyor.