Rusya Milli Marşı: Sözleri, Türkçe Anlamı ve Hikâyesi
Rusya milli marşının sözleri, okunuşu ve Türkçe anlamı: Sergey Mihalkov'un yazdığı, Aleksandrov'un ezgisiyle 2000'de kabul edilen marşın hikâyesi.
Rusya'nın milli marşının resmî adı Государственный гимн Российской Федерации, yani Rusya Federasyonu Devlet Marşı. Marş Россия, священная наша держава sözleriyle, "Rusya, kutsal devletimiz" diye başlar. Beste Aleksandr Aleksandrov'a ait; ezgiyi aslında 1944'te ilk kez duyulan Sovyet marşı için yazmıştı. Sözler ise şair Sergey Mihalkov'un. Ezgi 25 Aralık 2000 tarihli federal anayasal kanunla marş oldu, Mihalkov'un metni de 30 Aralık 2000'de cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle onaylandı. Metin üç kıtadan oluşur ve her kıtanın ardından aynı nakarat gelir. Maçlarda ve pek çok törende genellikle kısa biçimi, yani birinci kıta ile nakarat çalınır.
Rusya milli marşının sözleri ve Türkçe anlamı
Aşağıdaki metin Kremlin'in yayımladığı resmî metindir. Her Rusça dizenin altında Latin harfleriyle okunuşunu, sağında da Türkçe anlamını bulacaksınız. Nakarat her kıtadan sonra tekrarlanır.
1. kıta
| Rusça | Türkçe anlamı |
|---|---|
| Россия, священная наша держава, Rossiya, svyaşçennaya naşa derjava, |
Rusya, kutsal devletimiz, |
| Россия, любимая наша страна. Rossiya, lyubimaya naşa strana. |
Rusya, sevgili ülkemiz. |
| Могучая воля, великая слава, Moguçaya volya, velikaya slava, |
Güçlü bir irade, büyük bir şan: |
| Твоё достоянье на все времена! Tvoyo dostoyanye na vse vremena! |
bunlar ebediyen senin mirasın! |
Nakarat
| Rusça | Türkçe anlamı |
|---|---|
| Славься, Отечество наше свободное, Slavsya, Oteçestvo naşe svobodnoye, |
Şanın yücelsin, özgür vatanımız, |
| Братских народов союз вековой, Bratskih narodov soyuz vekovoy, |
kardeş halkların asırlık birliği, |
| Предками данная мудрость народная! Predkami dannaya mudrost narodnaya! |
atalardan kalma halk bilgeliği! |
| Славься, страна! Мы гордимся тобой! Slavsya, strana! Mı gordimsya toboy! |
Şanın yücelsin, ülkemiz! Seninle gurur duyuyoruz! |
2. kıta
| Rusça | Türkçe anlamı |
|---|---|
| От южных морей до полярного края Ot yujnıh morey do polyarnogo kraya |
Güneydeki denizlerden kutup diyarına kadar |
| Раскинулись наши леса и поля. Raskinulis naşi lesa i polya. |
ormanlarımız ve tarlalarımız uzanır. |
| Одна ты на свете! Одна ты такая, Odna tı na svete! Odna tı takaya, |
Dünyada bir tanesin! Senin gibisi yok, |
| Хранимая Богом родная земля! Hranimaya Bogom rodnaya zemlya! |
Tanrı'nın koruduğu ana toprak! |
3. kıta
| Rusça | Türkçe anlamı |
|---|---|
| Широкий простор для мечты и для жизни Şirokiy prostor dlya meçtı i dlya jizni |
Hayallere ve hayata geniş bir alan |
| Грядущие нам открывают года. Gryaduşçiye nam otkrıvayut goda. |
açıyor bize gelecek yıllar. |
| Нам силу даёт наша верность Отчизне. Nam silu dayot naşa vernost Otçizne. |
Vatana bağlılığımız bize güç veriyor. |
| Так было, так есть и так будет всегда! Tak bılo, tak yest i tak budet vsegda! |
Böyleydi, böyle ve hep böyle olacak! |
Kıtalar devletten toprağa, topraktan geleceğe uzanıyor. Birincisi Rusya'yı köklü bir devlet olarak anlatıyor, ikincisi haritayı güney denizlerinden kutba kadar dolaşıyor, üçüncüsü ise ileriye bakıyor ve geçmişi, bugünü, yarını sekiz kelimeye sığdıran bir dizeyle bitiyor. Nakarat hep aynı üç şeyi söylüyor: özgür bir vatan, birçok halkın birliği ve atalardan kalan bilgelik.
Marşın hikâyesi
Ezgi sözlerden daha eski. Besteci ve Kızıl Ordu şarkı ve dans topluluğunun yöneticisi Aleksandr Aleksandrov bu ezgiyi Sovyetler Birliği marşı için yazdı. Sovyet marşının sözlerini Sergey Mihalkov gazeteci Gabriel El-Registan ile birlikte yazdı. Metin Aralık 1943'te onaylandı ve marş 1 Ocak 1944 gecesi radyoda ilk kez çalındı.
Mihalkov marşın sözlerine birkaç kez el attı. 1977'de Sovyet marşının yine onun kaleminden çıkan yeni bir metni onaylandı; bu metinde Stalin'in adı artık geçmiyordu. Yine de Rusların çoğu Mihalkov'u önce bir çocuk şairi olarak tanır. Kuşaklar onun şiirleriyle, özellikle de iyi kalpli dev polis Дядя Стёпа'nın (Styopa Amca) hikâyesiyle büyüdü.
Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra Rusya başka bir marş seçti. 11 Aralık 1993 tarihli kararname, Mihail Glinka'nın Vatansever Şarkı'sına dayanan bir ezgiyi devlet marşı yaptı. Bu marşın resmî sözleri yoktu; stadyumlarda ve törenlerde insanlar onu yalnızca dinleyebiliyordu.
Aralık 2000'de Devlet Duması ve Federasyon Konseyi marşla ilgili federal anayasal kanunu kabul etti. Kanun 25 Aralık 2000'de imzalandı ve Aleksandrov'un ezgisi geri döndü. Sözler için gelen önerileri bir çalışma grubu inceledi ve 30 Aralık 2000'de bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi Mihalkov'un yeni metnini onayladı. Yeni marş aynı gün Büyük Kremlin Sarayı'ndaki bir devlet resepsiyonunda ilk kez resmî olarak seslendirildi. Mart 2001'de metin kanunun içine de eklendi.
Kanun marşın hangi durumlarda ve nasıl çalınacağını da düzenler. Marş çalınırken herkes ayağa kalkar, erkekler şapkalarını çıkarır. Devlet televizyonları ve radyoları marşı yayın gününün başında ve sonunda çalar. Yılbaşı gecesi de marş, gece yarısı Kremlin'deki Spasskaya Kulesi'nin saati çaldıktan hemen sonra duyulur.
Öğrenmeye değer kelimeler
держава: devlet, güçlü ülke. Ağırbaşlı bir kelime; великая держава "büyük güç" demek. Günlük konuşmada страна (ülke) ya da государство (devlet) denir.
любимый: sevgili, en sevilen. Her gün kullanırsınız: мой любимый фильм (en sevdiğim film). Любить (sevmek) fiilinden gelir.
воля: irade. Сила воли irade gücü demek. Eski Rusçada воля özgürlük anlamına da gelirdi, şarkılarda ve şiirlerde bu anlamı hâlâ duyarsınız.
слава: şan, şöhret. Слава богу! (Çok şükür!) günlük bir ifadedir. Слава aynı zamanda Вячеслав ve Ярослав gibi isimlerin kısaltmasıdır.
достоянье: miras, varlık. Standart biçimi достояние. Şiirde ölçüye uysun diye -ие sık sık -ье'ye kısalır. Национальное достояние "milli miras" anlamına gelir.
славься: yücel, şanın artsın. Славиться fiilinin emir kipi, sonunda dönüşlülük eki -ся var. Glinka'nın Çar İçin Bir Hayat operası da bu kelimeyle başlayan ünlü bir koroyla biter.
Отечество, Отчизна: vatan, ata yurdu. İkisi de отец (baba) kelimesinden gelir ve resmî bir tonu vardır. 23 Şubat'taki bayramın adı День защитника Отечества, yani Vatan Savunucuları Günü.
народ, народный: halk, halka ait. Братских народов çoğul tamlayan hâlidir (genitif): "kardeş halkların". Народная песня halk şarkısı demek.
предками данная: atalar tarafından verilmiş. Данная, дать (vermek) fiilinin geçmiş zaman edilgen sıfat-fiili. Предками ise araç hâlinde (instrumental) ve işi kimin yaptığını gösterir. Yazı dilinde çok yaygın bir yapıdır: книга, написанная Пушкиным, Puşkin'in yazdığı kitap.
от ... до ...: ...den ...e kadar. İki edat da genitif ister: от южных морей до полярного края. Günlük hayatta da sık sık lazım olur: от дома до работы, evden işe.
на свете: dünyada. Свет hem "ışık" hem "dünya" demek. Одна ты на свете dizesinde ты, vurgu için одна'nın arkasına geçmiş; Rusçada kelime sırası bu kadar esnektir.
родная земля: ana toprak, doğduğun yer. Родной "öz, insanın kendine ait, aziz" anlamında: родной язык ana dil, родной город memleket.
мечта: hayal, dilek. Uykuda görülen rüya ise сон. Это моя мечта, bu benim hayalim.
так было, так есть и так будет: böyleydi, böyle ve böyle olacak. Быть (olmak) fiilinin üç zamanı tek dizede. Rusça konuşma dilinde şimdiki zamandaki есть genellikle düşer; burada üç zamanı da söyleyebilmek için bilerek kullanılmış.
Rusçaya devam
Marşın on altı dizesinde genitif, araç hâli, edilgen sıfat-fiil ve aynı fiilin üç zamanı çıktı karşımıza. Kelime dağarcığınızı genişletmek isterseniz, hesap açmanıza gerek kalmadan seslendirilmiş kelime listelerimize göz atabilirsiniz. Dilin ne kadar emek istediğini merak ediyorsanız Rusça öğrenmek zor mu? yazımızı okuyun.
Learn Russian uygulamamız alfabeden ve ilk kelimelerinizden seviyeli okumalara, oradan da her satırının altında çevirisi olan Puşkin, Çehov ve Dostoyevski'ye kadar gidiyor. İndirmesi ücretsiz, bazı kitaplar ve ek içerikler için öğrenirken kazanılan elmaslar ya da Premium gerekiyor.