Rusça Öğrenmek Zor mu? Türkler İçin Dürüst Cevap

Evet, Rusça zor bir dil. Ama Türkçe konuşan biri için zorluk, çoğu kişinin korktuğu yerde değil. Kiril alfabesi birkaç günlük iş, ünlü "hal ekleri" de Türkçeden aşina olduğunuz bir mantıkla çalışıyor. Asıl emek isteyen kısım cinsiyetler, fiil görünüşleri ve kelime ezberi.

Ben FluenTech'in geliştiricisiyim. Anadilim Türkçe, Rusçayı da kendim öğrendim. Duolingo beni başlangıç seviyesinin ötesine taşımadı, denediğim diğer Rusça uygulamaları da pek farklı değildi. Bugün Dostoyevski'yi dışarıdan yardım almadan okuyup çoğunu anlayabiliyorum. Yani bu yolun hem sıkıcı hem güzel taraflarını biliyorum.

Ne kadar sürer?

Türkçe konuşanlar için resmi bir süre yok. En çok alıntılanan veri, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın kendi personeli için yayımladığı tablo. Bu tablo, anadili İngilizce olanlar için ve profesyonel seviyeyi hedefliyor. Rusça için verilen süre yaklaşık 44 hafta, yani 1.012 ders saati. Buna haftada 17 saat de bireysel çalışma ekleniyor, toplamda yaklaşık 1.760 saat ediyor.

Günde bir saat çalışan biri için bu neredeyse beş yıl demek. Ama panik yapmayın: bu rakam çok yüksek bir seviye için. Basit metinleri okumak ve günlük konuşma yapmak çok daha erken mümkün oluyor. Türkçe konuşanların ne kadar öne geçtiğini gösteren bir ölçüm de yok, o yüzden bu sayıyı yalnızca kabaca bir fikir olarak görün.

Türkçe konuşan biri için kolay olanlar

Alfabe. Rusça 33 harf kullanıyor ve çoğu birkaç günde oturuyor. Yalnızca görünüşü aldatan harflere dikkat edin: В "v", Н "n", Р "r", С "s", У "u", Х "h" okunuyor. İlk dersimiz buradan, sesli örneklerle başlıyor.

Sesler. Türkçe burada büyük avantaj. Ш bizim "ş", Ч "ç", Ж ise "j" sesi. Birçok dil öğrencisini zorlayan Ы harfi de Türkçedeki "ı" sesine epey yakın.

"The" derdi yok. Rusçada İngilizcedeki "a" ve "the" gibi tanımlıklar yok. İngilizce öğrenirken çekilen o dert burada yok.

Şimdiki zamanda "olmak" fiili yok. "Ben öğrenciyim" Rusçada Я студент, kelimesi kelimesine "ben öğrenci". Türkçe kafasına çok yabancı gelmiyor.

Hal mantığı. En büyük avantajınız bu. Aşağıda ayrıca anlatıyoruz.

Tanıdık kelimeler. Türk dilleri üzerinden Rusçaya geçmiş çok sayıda kelime var. Кирпич kerpiçi, арбуз karpuzu hatırlatıyor, сундук ise bildiğimiz sandık. Bunlara bir de телефон ve университет gibi uluslararası kelimeler ekleniyor.

Hal ekleri neden o kadar korkutucu değil?

İngilizce konuşanlar için altı hal, bambaşka bir dünya. Oysa Türkçe zaten ismin sonuna ek getirerek çalışıyor: arkadaş, arkadaşı, arkadaşa, arkadaşta. Rusçada da mantık aynı. Друг (arkadaş) kelimesine bakın:

Rusça hal	Örnek	Yaklaşık Türkçe karşılığı
Yalın	Это друг.	Bu bir arkadaş.
Belirtme	Я вижу друга.	Arkadaşı görüyorum.
İlgi	У друга есть кот.	Arkadaşın kedisi var.
Yönelme	Я пишу другу.	Arkadaşa yazıyorum.
Araç	Я говорю с другом.	Arkadaşla konuşuyorum.
Edat hali	Я думаю о друге.	Arkadaşı düşünüyorum.

Karşılıklar birebir tutmuyor, son satırda gördüğünüz gibi. Yine de "kelimenin sonu cümledeki görevine göre değişir" fikrine alışık olmak büyük kolaylık.

Peki zorluk nerede? Türkçede ekler düzenlidir, Rusçada değil. Ek; ismin cinsiyetine, tekil ya da çoğul olmasına ve yazılışına göre değişiyor. Üstelik sıfatlar da isme uyuyor. Mantığı hızlı kavrarsınız, ama doğru eki düşünmeden seçmek uzun sürer. Bu normal: yanlış ek kullansanız da genelde anlaşılırsınız.

Asıl zor olanlar

Cinsiyet

Türkçede "o" hem erkek hem kadın için geçerli, kelimelerin de cinsiyeti yok. Rusçada her ismin üç cinsiyetten biri var: eril, dişil ya da nötr. Neyse ki çoğu zaman kelimenin sonundan anlaşılıyor. Sıfatlar ve geçmiş zaman da buna göre değişiyor: bir erkek я читал, bir kadın я читала der.

Fiil görünüşü

Rusçada fiillerin çoğu çift olarak geliyor. Biri süreci, diğeri bitmiş sonucu anlatıyor:

• Я читал книгу. Kitabı okuyordum ya da bir kısmını okudum.
• Я прочитал книгу. Kitabı okudum ve bitirdim.

Türkçedeki "okuyordum" ile "okudum" farkı bir fikir veriyor, ama birebir aynı değil. Fiil görünüşü ancak bol bol okuyup dinledikçe oturuyor.

Hareket fiilleri

"Gitmek" Rusçada tek bir fiil değil. Yürüyerek mi araçla mı gittiğinize, tek yön mü yoksa gidip gelme ya da alışkanlık mı olduğuna göre değişiyor. Идти ve ходить yürüyerek, ехать ve ездить araçla gitmek demek. Bir de önekler eklenince iş büyüyor. Bu konu neredeyse herkesi bir süre uğraştırıyor.

Vurgu ve ünsüz yığılması

Vurgu yazıda gösterilmiyor ve her heceye düşebiliyor. Üstelik anlamı değiştirebiliyor: за́мок şato, замо́к kilit demek. Türkçe kelimeler de art arda ünsüzlerle başlamayı pek sevmez, oysa Rusçada здравствуйте ve взгляд gibi kelimeler çok yaygın. Baştan itibaren gerçek ses dinlemek, kurallardan daha çok işe yarıyor.

Kelime

Tanıdık kelimeleri saymazsak Rusçanın kelime hazinesini büyük ölçüde sıfırdan öğrenmeniz gerekiyor. O 1.760 saatin önemli bir kısmı da buraya gidiyor.

En zor kısım belki de ortası

Benim asıl sıkıntım ilk adımlardan sonra başladı. Duolingo beni başlangıç seviyesinin ötesine taşımadı, diğer Rusça uygulamaları da pek farklı değildi. Temel bilgilerle gerçek Rusça arasındaki bu aralık, birçok kişinin takılıp kaldığı yer.

Burada en çok gerçek dille temas işe yarıyor: okumak, dinlemek, yarım öğrendiğiniz dil bilgisini kullanmak. Hazır olduğunuzda Rus klasiklerinin açılış sayfalarını ücretsiz deneyebilirsiniz, örneğin Beyaz Geceler ya da Yüzbaşının Kızı.

Peki öğrenmeye değer mi?

Sizin için önemli bir nedeniniz varsa evet: iş, aile, seyahat ya da Rus edebiyatı. Bu kadar büyük bir dil yıllar alıyor, sizi devam ettirecek olan da bu neden. Zor olması ulaşılamaz olduğu anlamına gelmiyor.

Hemen şimdi, hesap açmadan Rusça dil bilgisi derslerimizle ve sesli kelime listelerimizle başlayabilirsiniz. Bir sınava hazırlanıyorsanız TORFL ve YDS rehberlerimize de bakın.

Adım adım bir yol isterseniz Learn Russian uygulamamız alfabeden seviyeli okumalara, oradan da her satırının altında çevirisi olan klasiklere kadar gidiyor. İndirmesi ücretsiz, bazı kitaplar ve ek içerikler için öğrenirken kazanılan elmaslar ya da Premium gerekiyor.