Arabische begroetingen: salam, marhaba en wat je terugzegt

Bij bijna elke Arabische groet hoort een vast antwoord, en vaak doet dat antwoord er een schepje bovenop. Wie ṣabāḥ al-khayr zegt (ochtend van het goede), krijgt ṣabāḥ an-nūr terug (ochtend van het licht). Ken je die paren, dan kom je door de eerste seconden van elk gesprek, of dat nu in Amman is, in Caïro of bij de buren in Rotterdam.

De groeten en hun antwoorden

Groet	Uitspraak	Betekenis	Antwoord
اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ	as-salāmu ʿalaykum	vrede zij met jullie	وَعَلَيْكُمُ السَّلَامُ wa-ʿalaykumu s-salām
مَرْحَبًا	marḥaban	hallo	مَرْحَبًا marḥaban of أَهْلًا ahlan
أَهْلًا وَسَهْلًا	ahlan wa-sahlan	welkom	أَهْلًا بِكَ ahlan bika (tegen een man), بِكِ biki (tegen een vrouw)
صَبَاحُ الْخَيْرِ	ṣabāḥu l-khayr	goedemorgen	صَبَاحُ النُّورِ ṣabāḥu n-nūr
مَسَاءُ الْخَيْرِ	masāʾu l-khayr	goedenavond, ook 's middags	مَسَاءُ النُّورِ masāʾu n-nūr

As-salāmu ʿalaykum kun je overal gebruiken: als je een winkel binnenkomt, tegen ouderen, aan de telefoon. De groet heeft een religieuze oorsprong, maar wordt in het dagelijks leven heel gewoon gezegd. Het antwoord draait de woorden om: "en met jullie zij vrede". Het -kum (jullie) gebruik je ook als je maar één persoon groet.

Marḥaban is het neutrale hallo. In Libanon en Syrië krijg je vaak مرحبتين marḥabtēn terug, "twee keer hallo". Dat is dialect, en heel vriendelijk.

Ahlan wa-sahlan zegt de gastheer als je binnenkomt. Ahlan alleen is een los hallo tussen bekenden.

Hoe gaat het?

Vraag of antwoord	Uitspraak	Betekenis
كَيْفَ حَالُكَ؟	kayfa ḥāluka?	hoe gaat het met je? (tegen een man)
كَيْفَ حَالُكِ؟	kayfa ḥāluki?	hoe gaat het met je? (tegen een vrouw)
بِخَيْرٍ، اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ	bi-khayr, al-ḥamdu lillāh	goed, God zij dank
وَأَنْتَ؟ / وَأَنْتِ؟	wa-anta? / wa-anti?	en met jou? (man / vrouw)

Al-ḥamdu lillāh hoort bij het antwoord, ook bij mensen die niet bijzonder religieus zijn. Het is net zo vanzelfsprekend als ons "goed hoor".

Let op de uitgang: -ka zeg je tegen een man, -ki tegen een vrouw. Dat is hetzelfde aangehechte voornaamwoord als in kitābuka (jouw boek, tegen een man). Meer daarover in de les over aangehechte voornaamwoorden.

Wat je in Nederland en België hoort

Het Arabisch dat je hier het vaakst hoort, is Marokkaans (Darija). Daar klinken de groeten anders:

Darija	Uitspraak	Betekenis
السلام	salām	hoi, kort voor as-salāmu ʿalaykum
لاباس؟	lā bās?	alles goed? (letterlijk: geen kwaad?)
لاباس، الحمد لله	lā bās, l-ḥamdu lillāh	goed, God zij dank
بسلامة	bslāma	dag, tot ziens

Bslāma is de Marokkaanse versie van het standaardarabische maʿa s-salāma. En hamdullah en inshallah die je in de straattaal hoort, zijn gewoon al-ḥamdu lillāh en in shāʾa llāh (als God het wil). Waarom het dialect zo anders klinkt, lees je in Standaardarabisch of dialect.

Bedankt, alsjeblieft en jezelf voorstellen

Arabisch	Uitspraak	Betekenis
شُكْرًا	shukran	dank je
عَفْوًا	ʿafwan	graag gedaan
مِنْ فَضْلِكَ	min faḍlika	alsjeblieft (als je iets vraagt, tegen een man)
اِسْمِي …	ismī …	ik heet …
تَشَرَّفْنَا	tasharrafnā	aangenaam

Afscheid

Groet	Uitspraak	Betekenis	Antwoord
مَعَ السَّلَامَةِ	maʿa s-salāma	tot ziens (letterlijk: met de veiligheid)	مَعَ السَّلَامَةِ maʿa s-salāma
إِلَى اللِّقَاءِ	ilā l-liqāʾ	tot weerziens	إِلَى اللِّقَاءِ ilā l-liqāʾ
تُصْبِحُ عَلَى خَيْرٍ	tuṣbiḥ ʿalā khayr	welterusten (tegen een man)	وَأَنْتَ مِنْ أَهْلِهِ wa-anta min ahlih

Het antwoord op welterusten is mooi: letterlijk "en jij hoort bij zijn mensen", bij de mensen die het goede verdienen.

Rond de ramadan

Tijdens de ramadan wens je elkaar رَمَضَان كَرِيم ramaḍān karīm, "een gulle ramadan". Het gebruikelijke antwoord is اَللهُ أَكْرَم allāhu akram, "God is guller". Ook hier wordt de groet niet teruggegeven maar overtroffen.

Drie tips

• Twijfel je, begin dan met as-salāmu ʿalaykum. Die past bijna altijd.
• Verwacht dialect terug. Jij zegt kayfa ḥāluka, en je krijgt lā bās (Marokko), kīfak (Levant) of izzayyak (Egypte) terug. Laat je niet van de wijs brengen.
• Niet iedereen geeft een hand. Sommige mensen geven om religieuze redenen geen hand aan iemand van het andere geslacht. Wacht even af of er een hand komt. Een hand op je hart is een vriendelijk gebaar dat altijd past.

Verder oefenen

De gratis woordenlijsten eenvoudige gesprekken en eerste stappen hebben deze zinnen met opname, zonder account. Kun je het schrift nog niet lezen, begin dan bij het alfabet.

Onze app Learn Arabic oefent groeten en alledaagse zinnen met audio, van de eerste letter tot hele gesprekken. Hij komt op 1 december uit. Zet je op de wachtlijst, dan krijg je een mail zodra hij er is.