Het Arabische alfabet leren: een plan voor dertig dagen

Het Arabische alfabet telt 28 letters, die je van rechts naar links schrijft. Met een kwartier per dag lees je na ongeveer een maand woorden met klinkertekens zonder haperen. De sleutel: leer de letters niet in de volgorde van het woordenboek, maar in groepjes die dezelfde basisvorm hebben en alleen in hun puntjes verschillen.

Eerst drie dingen om te weten

Puntjes maken het verschil. ب (b), ت (t) en ث (th) zijn dezelfde vorm: met één punt eronder, twee erboven of drie erboven. Eén vorm, drie letters.

Letters worden aan elkaar geschreven. Bijna elke letter verbindt met de volgende en ziet er daardoor aan het begin, in het midden of aan het eind van een woord net iets anders uit. De kern blijft herkenbaar. Zes letters verbinden nooit naar links: ا د ذ ر ز و. Na zo'n letter begint het woord als het ware opnieuw.

Korte klinkers zijn tekentjes. Een streepje boven de letter is a (fatḥa), een streepje eronder i (kasra), een krulletje erboven u (ḍamma). Een rondje (sukūn) betekent: geen klinker. Een tekentje als een kleine w (shadda) verdubbelt de medeklinker. In het begin lees je alleen teksten met deze tekens.

Dag 1 tot 10: de eerste veertien letters

Groepje	Letters	Voorbeeld
Alif	ا (lange ā)	بَاب bāb, deur
De schaaltjes	ب ت ث ن ي	بِنْت bint, meisje
De haakjes	ج ح خ	خُبْز khubz, brood
De hoekjes	د ذ	دَار dār, huis
De boogjes	ر ز و	وَرْد ward, rozen

Lees elk voorbeeld hardop, schrijf het drie keer met de hand en luister naar de opname op onze alfabetpagina. Met deze veertien letters kun je al tientallen woorden schrijven.

Dag 11 tot 20: de tandjes en de zware letters

Groepje	Letters	Voorbeeld
De tandjes	س ش	شَمْس shams, zon
De lusjes	ص ض	صَدِيق ṣadīq, vriend
De staafjes	ط ظ	طَبِيب ṭabīb, arts

De vier "zware" letters ص ض ط ظ spreek je uit met het achterste deel van je tong omhoog. De a ernaast klinkt daardoor dof, bijna als een o. Vergelijk سَيْف sayf (zwaard) met صَيْف ṣayf (zomer): het verschil hoor je vooral aan de klinker.

Dag 21 tot 30: de rest

Groepje	Letters	Voorbeeld
De oogjes	ع غ	عَيْن ʿayn, oog
De lussen	ف ق	قَلَم qalam, pen
De losse letters	ك ل م ه	كَلْب kalb, hond

En drie bijzondere tekens:

• ة (tāʾ marbūṭa), de -a aan het eind van veel vrouwelijke woorden: مَدْرَسَة madrasa, school.
• ء (hamza), de korte stop die je hoort tussen be en amen in beamen. Hij zit vaak op een dragertje: أ إ ؤ ئ.
• لا (lām-alif), de vaste combinatie van ل en ا, zoals in لَا lā, nee.

Je Nederlandse g is goud waard

Bij de keelklanken heb je een voorsprong op Engelstaligen:

• خ (kh) is de harde g of ch van gracht en lachen. Die heb je al.
• غ (gh) is een stemhebbende versie daarvan. Kom je uit Brabant, Limburg of Vlaanderen, dan zit hij dicht bij je zachte g in goed. Kom je uit het noorden, zeg dan je g en laat je stem meetrillen.
• ح (ḥ) is een hese h diep uit de keel, alsof je op een brillenglas blaast om het schoon te maken.
• ع (ʿ) bestaat in het Nederlands niet. Knijp je keel samen en blijf geluid maken. Deze klank kost weken, geen dagen, en dat is heel normaal.

Daarna: lezen, lezen, lezen

Na dertig dagen gaat het niet meer om nieuwe tekens, maar om snelheid.

• Lees elke dag een kort tekstje met klinkertekens en spreek het hardop uit.
• *Leer het lidwoord al-.* Voor sommige letters valt de l weg: اَلشَّمْس klinkt als ash-shams. De regel staat in zon- en maanletters.
• Probeer bekende woorden zonder klinkertekens. Lees كتاب, بيت en شمس zonder hulptekens. Dat is wat je later nodig hebt voor kranten en boeken.

Wat helpt

• Schrijf met de hand. Vormen die je zelf schrijft, onthoud je beter dan vormen die je alleen bekijkt.
• Kort en elke dag. Een nieuw schrift leert je oog door herhaling.
• Echte woorden. Een letter die je in vijf woorden hebt gelezen, zit.
• Wacht niet op perfectie. Lees door, ook als je ع nog niet klinkt zoals in de opname.

En dan verder

Zit het schrift erin, ga dan door met de eerste woorden, het lidwoord en eenvoudige naamwoordelijke zinnen. Hoe lang de hele weg duurt, lees je in hoe lang duurt het om Arabisch te leren.

Onze app Learn Arabic begint precies hier: met de letters, hun vormen en de klinkertekens, met audio bij elke klank, en gaat dan door naar woorden, grammatica en leesteksten. Hij komt op 1 december uit. Zet je op de wachtlijst, dan krijg je een mail zodra hij er is.