Het Arabische alfabet

Het Arabische alfabet heeft 28 letters en je schrijft het van rechts naar links. Het zijn allemaal medeklinkers: lange klinkers schrijf je met ا, و en ي, korte klinkers zijn kleine tekentjes boven of onder de letter. De meeste letters worden aan de volgende vastgeschreven en veranderen daarbij een beetje van vorm, maar de kern blijft hetzelfde: je leert 28 vormen, geen 112. En je hebt een voorsprong: de Nederlandse g en ch bestaan ook in het Arabisch. Hieronder vind je elke letter met zijn vormen, zijn klank en een woord om te lezen. Tik op de luidspreker om het te horen.

Alle 28 letters

Lees de vormen als een woord: de eerste letter krijgt de beginvorm, daarna komen de middenvorm en de eindvorm. Het streepje (ـ) laat zien waar de letter aan zijn buur vastzit.

Letter	Vormen	Klinkt als	Voorbeeld
اأَلِفalifmaanletter	اlos اbegin ـاmidden ـاeind Zit nooit vast aan de volgende	lange a, zoals in „vader”. Aan het begin van een woord draagt hij een hamza en lees je a, i of oeā · [aː]	بَابbāb: deur
ببَاءbāʾmaanletter	بlos بـbegin ـبـmidden ـبeind	b in „bal”. Een p bestaat niet in het Arabischb · [b]	بَلَدbalad: land
تتَاءtāʾzonneletter	تlos تـbegin ـتـmidden ـتeind	t in „tafel”t · [t]	تُفَّاحtuffāḥ: appels
ثثَاءthāʾzonneletter	ثlos ثـbegin ـثـmidden ـثeind	stemloze Engelse th, zoals in „think”th · [θ]	ثُومthūm: knoflook
ججِيمjīmmaanletter	جlos جـbegin ـجـmidden ـجeind	dzj, zoals in „jeans” of „Djibouti”j · [d͡ʒ]	جُبْنjubn: kaas
ححَاءḥāʾmaanletter	حlos حـbegin ـحـmidden ـحeind	een sterke, hese h diep uit de keel, alsof je op je bril blaast om hem schoon te maken. Niet hetzelfde als هḥ · [ħ]	حَلِيبḥalīb: melk
خخَاءkhāʾmaanletter	خlos خـbegin ـخـmidden ـخeind	de Nederlandse ch in „lachen”, flink geschraaptkh · [x]	خُبْزkhubz: brood
ددَالdālzonneletter	دlos دbegin ـدmidden ـدeind Zit nooit vast aan de volgende	d in „dak”d · [d]	دُبّdubb: beer
ذذَالdhālzonneletter	ذlos ذbegin ـذmidden ـذeind Zit nooit vast aan de volgende	stemhebbende Engelse th, zoals in „this”dh · [ð]	ذَكِيّdhakiyy: slim
ررَاءrāʾzonneletter	رlos رbegin ـرmidden ـرeind Zit nooit vast aan de volgende	een rollende tongpunt-r, geen keel-rr · [r]	رَجُلrajul: man
ززَايzāyzonneletter	زlos زbegin ـزmidden ـزeind Zit nooit vast aan de volgende	z in „zee”z · [z]	زَيْتُونzaytūn: olijven
سسِينsīnzonneletter	سlos سـbegin ـسـmidden ـسeind	scherpe s, zoals in „sok”s · [s]	سَمَكsamak: vis
ششِينshīnzonneletter	شlos شـbegin ـشـmidden ـشeind	sj in „sjaal”sh · [ʃ]	شَمْسshams: zon
صصَادṣādzonneletter	صlos صـbegin ـصـmidden ـصeind	een zware s: de achterkant van je tong gaat omhoog en de a erna klinkt donkerder, bijna als oṣ · [sˤ]	صَدِيقṣadīq: vriend
ضضَادḍādzonneletter	ضlos ضـbegin ـضـmidden ـضeind	een zware d, gemaakt zoals ص. Arabieren noemen hun taal „de taal van de ḍād” omdat deze klank zo zeldzaam isḍ · [dˤ]	ضَيْفḍayf: gast
ططَاءṭāʾzonneletter	طlos طـbegin ـطـmidden ـطeind	een zware t, met de tong naar achteren opgetrokkenṭ · [tˤ]	طَبِيبṭabīb: dokter
ظظَاءẓāʾzonneletter	ظlos ظـbegin ـظـmidden ـظeind	een zware th zoals in „this”. Veel sprekers zeggen er een zware z voorẓ · [ðˤ]	ظَرْفẓarf: envelop
ععَيْنʿaynmaanletter	عlos عـbegin ـعـmidden ـعeind	bestaat niet in het Nederlands: knijp je keel samen alsof je moet kokhalzen en blijf stem geven. Vaak hoor je hem vooral aan de klinker ernaastʿ · [ʕ]	عَيْنʿayn: oog
غغَيْنghaynmaanletter	غlos غـbegin ـغـmidden ـغeind	een zachte, stemhebbende g zoals in het zuiden in „goed”, of de Franse r in „Paris”gh · [ɣ]	غُرْفَةghurfa: kamer
ففَاءfāʾmaanletter	فlos فـbegin ـفـmidden ـفeind	f in „fiets”f · [f]	فِيلfīl: olifant
ققَافqāfmaanletter	قlos قـbegin ـقـmidden ـقeind	een k heel achter in de keel, bij de huig. Hij klinkt holq · [q]	قَلْبqalb: hart
ككَافkāfmaanletter	كlos كـbegin ـكـmidden ـكeind	k in „kat”k · [k]	كِتَابkitāb: boek
للَامlāmzonneletter	لlos لـbegin ـلـmidden ـلeind	l in „licht”. In الله (Allah) klinkt hij donkerl · [l]	لَحْمlaḥm: vlees
ممِيمmīmmaanletter	مlos مـbegin ـمـmidden ـمeind	m in „maan”m · [m]	مَاءmāʾ: water
ننُونnūnzonneletter	نlos نـbegin ـنـmidden ـنeind	n in „neus”n · [n]	نَهْرnahr: rivier
ههَاءhāʾmaanletter	هlos هـbegin ـهـmidden ـهeind	h in „huis”, ook hoorbaar aan het eind van een woordh · [h]	هَاتِفhātif: telefoon
ووَاوwāwmaanletter	وlos وbegin ـوmidden ـوeind Zit nooit vast aan de volgende	w zoals in het Engelse „water”, met ronde lippen, of een lange oew, ū · [w, uː]	وَلَدwalad: jongen
ييَاءyāʾmaanletter	يlos يـbegin ـيـmidden ـيeind	j in „ja”, of een lange iey, ī · [j, iː]	يَدyad: hand

Klinkertekens en bijzondere letters

Korte klinkers zijn geen letters maar kleine tekentjes (harakat). Lesboeken, kinderboeken en de Koran schrijven ze; kranten, borden en berichtjes laten ze meestal weg, en de lezer vult ze aan omdat hij het woord kent.

Teken	Wat het doet	Voorbeeld
بَbaفَتْحَةfatḥa	Een streepje boven de letter: korte a.	قَمَرqamar: maan
بِbiكَسْرَةkasra	Hetzelfde streepje onder de letter: korte i.	جِسْرjisr: brug
بُbuضَمَّةḍamma	Een kleine و boven de letter: korte oe.	حُلْوḥulw: zoet
بْbسُكُونsukūn	Een klein rondje: na deze letter komt geen klinker, de lettergreep sluit.	كَلْبkalb: hond
بّbbشَدَّةshadda	Een kleine w: de letter is verdubbeld en klinkt twee keer zo lang. Het klinkerteken staat erop.	سُكَّرsukkar: suiker
بًا بٍ بٌban, bin, bunتَنْوِينtanwīn	Een dubbel klinkerteken aan het eind van een woord voegt een n toe: -an, -in, -oen. De vorm -an staat meestal op een extra ا.	شُكْرًاshukran: dank je
ء أ إ ؤ ئʾهَمْزَةhamza	Een stootje in de keel, zoals in „beamen” of „na-apen”. Hij staat op ا, و of ي, of los.	رَأْسraʾs: hoofd
ة ـةa, atتَاء مَرْبُوطَةtāʾ marbūṭa	Een ه met de twee puntjes van ت, alleen aan het eind van een woord. Meestal de vrouwelijke uitgang, gelezen als -a; staat er een woord direct achter, dan wordt het -at.	مَدْرَسَةmadrasa: school
ى ـىāأَلِف مَقْصُورَةalif maqṣūra	Een ي zonder puntjes, alleen aan het eind van een woord. Je leest hem als ا, een lange a.	مَقْهَىmaqhā: café

Zonneletters en maanletters

Het lidwoord „de, het” is الـ (al-) en zit vast aan het woord. Voor 14 letters, de zonneletters, verdwijnt de l en wordt de volgende letter verdubbeld: الشَّمْس lees je als asj-sjams, „de zon”. Voor de andere 14, de maanletters, spreek je de l uit: الْقَمَر is al-qamar, „de maan”. Vandaar de namen. Zonneletters maak je met de tongpunt, zoals t, d, s, n en de l zelf.

Zonneletters

الشَّمْسash-shams: de zon

Maanletters

الْقَمَرal-qamar: de maan

In vier stappen leren

1. Eén vorm, andere puntjes

ب, ت, ث, ن en ي zijn aan het begin en in het midden van een woord hetzelfde tandje. Alleen de puntjes verschillen: één onder voor b, twee boven voor t, drie boven voor th, één boven voor n, twee onder voor j. Met deze familie lees je al بَيْت (huis) en بِنْت (meisje).

2. De zes die niet doorverbinden

ا, د, ذ, ر, ز en و zitten vast aan de letter ervoor, maar nooit aan de letter erna. Daardoor ontstaat in het woord een gaatje, dat geen spatie tussen twee woorden is. ذ is een د met een punt, ز een ر met een punt.

3. Nieuwe vormen, bekende klanken

ج, س, ش, ف, ك, ل, م en ه zijn klanken die je al kent, je leert alleen de vorm. ه verandert het meest: هـ aan het begin, ـهـ in het midden, ـه aan het eind.

4. Keelklanken en zware letters

ح, خ, ع, غ en ق komen uit de keel; ص, ض, ط en ظ zijn de zware versies van s, d, t en th. Ze komen in paren die alleen een puntje verschillen: ح en خ, ع en غ, ص en ض, ط en ظ. Twee heb je al: خ is jouw ch en غ jouw zachte g. Bewaar de rest voor het laatst en luister er vaak naar.

Vier dingen die het lezen makkelijker maken

Begin met teksten met alle klinkertekens en laat ze los zodra je de woorden kent. Weet je dat كتاب kitāb (boek) is, dan heb je de tekens niet meer nodig.
ل gevolgd door ا schrijf je altijd als één vorm: لا. Het betekent „nee” en je ziet het overal.
Woorden schrijf je in één haal zonder je pen op te tillen, de puntjes komen het laatst. Daarom lijken de letters zo aan elkaar vast te zitten: je leest een lijn, geen losse vakjes.
Getallen lopen van links naar rechts, ook midden in Arabische tekst: in ١٢ (12) staat de 1 links. Onze cijfers 0 tot 9 zijn trouwens via het Arabisch naar Europa gekomen.

Van de blog

Learn Arabic komt op 1 december

De app is bijna klaar: het Arabische alfabet vanaf nul, grammatica, ruim 2500 woorden met uitspraak en klassiekers als De gebroken vleugels van Khalil Gibran in het origineel. Laat je e-mailadres achter, dan hoor je het zodra hij uit is.

Eén mail als de app uit is. Verder niets.

Vragen over het Arabische alfabet

Hoeveel letters heeft het Arabische alfabet?

28, allemaal medeklinkers. Drie ervan (ا, و, ي) schrijven ook de lange klinkers ā, ū en ī. Sommige lijsten tellen de hamza (ء) als 29e letter; ة en ى zijn varianten van ت en ي, geen aparte letters.

Heeft het Arabisch klinkers?

Ja, maar de korte (a, i, oe) zijn kleine tekentjes boven of onder de letters en ontbreken meestal in gewone teksten. De lange schrijf je met ا, و en ي.

Hoe lang duurt het om het Arabische alfabet te leren?

Met elke dag even oefenen lezen de meeste mensen na een à twee weken teksten met klinkertekens. De vier vormen vallen mee: meestal is het dezelfde vorm, met of zonder staartje.

Welke Arabische letters verbinden niet?

Zes: ا, د, ذ, ر, ز en و. Ze zitten vast aan de letter ervoor, maar nooit aan de letter erna, en hebben daarom maar twee vormen in plaats van vier.