Arap alfabesi
Arap alfabesinde 28 harf vardır ve sağdan sola yazılır. Harflerin hepsi sessizdir: uzun ünlüler ا, و ve ي ile, kısa ünlüler ise harfin üstüne ya da altına konan harekelerle gösterilir. Harflerin çoğu sonraki harfe bağlanır ve bağlanırken biraz biçim değiştirir, ama ana gövde aynı kalır. Yani 112 değil, 28 şekil öğreniyorsunuz. Türkçe konuşanlar için bir avantaj daha var: kitap, kalem, saat, hayat gibi yüzlerce kelimeyi zaten tanıyorsunuz. Aşağıda her harfin biçimlerini, okunuşunu ve okuyabileceğiniz bir kelimeyi bulacaksınız. Hoparlöre basıp dinleyin.
28 harfin tamamı
Biçimleri bir kelime gibi okuyun: kelimenin ilk harfi baştaki biçimi, sonrakiler ortadaki, son harf de sondaki biçimi alır. Küçük çizgi (ـ) harfin komşusuna nereden bağlandığını gösterir.
| Harf | Yazılışı | Okunuşu | Örnek |
|---|---|---|---|
| اأَلِفalifkamerî harf |
| uzun a: "kâr"daki â gibi. Kelime başında hemze taşır ve a, i ya da u okunurā · [aː] | بَابbāb: kapı |
| ببَاءbāʾkamerî harf |
| b: "baba"daki gibi. Arapçada p yokturb · [b] | بَلَدbalad: ülke |
| تتَاءtāʾşemsî harf |
| t: "tava"daki gibit · [t] | تُفَّاحtuffāḥ: elma |
| ثثَاءthāʾşemsî harf |
| peltek s: dil ucu dişlerin arasında, İngilizce "think"teki th gibith · [θ] | ثُومthūm: sarımsak |
| ججِيمjīmkamerî harf |
| c: "cam"daki gibij · [d͡ʒ] | جُبْنjubn: peynir |
| ححَاءḥāʾkamerî harf |
| boğazdan gelen güçlü, nefesli h; gözlüğü silmeden önce camına hohlar gibi. ه ile karıştırmayınḥ · [ħ] | حَلِيبḥalīb: süt |
| خخَاءkhāʾkamerî harf |
| hırıltılı h: gırtlağı kazır gibi, Almancadaki "Bach" sesine yakınkh · [x] | خُبْزkhubz: ekmek |
| ددَالdālşemsî harf |
| d: "dağ"daki gibid · [d] | دُبّdubb: ayı |
| ذذَالdhālşemsî harf |
| peltek z: dil ucu dişlerin arasında, İngilizce "this"teki th gibidh · [ð] | ذَكِيّdhakiyy: zeki |
| ررَاءrāʾşemsî harf |
| r: "para"daki gibi, dil ucu titrerr · [r] | رَجُلrajul: adam |
| ززَايzāyşemsî harf |
| z: "zil"deki gibiz · [z] | زَيْتُونzaytūn: zeytin |
| سسِينsīnşemsî harf |
| ince s: "ses"teki gibis · [s] | سَمَكsamak: balık |
| ششِينshīnşemsî harf |
| ş: "şeker"deki gibish · [ʃ] | شَمْسshams: güneş |
| صصَادṣādşemsî harf |
| kalın s: dilin arkası yükselir, ardındaki a sesi kalınlaşırṣ · [sˤ] | صَدِيقṣadīq: arkadaş |
| ضضَادḍādşemsî harf |
| kalın d: ص gibi dilin arkası yükselir. Araplar dillerine bu harften dolayı "dâd dili" derḍ · [dˤ] | ضَيْفḍayf: misafir |
| ططَاءṭāʾşemsî harf |
| kalın t: dilin arkası yükselir, ardından gelen a tok çıkarṭ · [tˤ] | طَبِيبṭabīb: doktor |
| ظظَاءẓāʾşemsî harf |
| kalın, peltek z. Pek çok konuşmacı bunu kalın bir z gibi söylerẓ · [ðˤ] | ظَرْفẓarf: zarf |
| ععَيْنʿaynkamerî harf |
| Türkçede karşılığı yok: gırtlağı öğürür gibi sıkıp sesi sürdürün. "Saat" ve "maalesef"teki uzatmalar bu harften gelirʿ · [ʕ] | عَيْنʿayn: göz |
| غغَيْنghaynkamerî harf |
| gırtlaktan gargara yapar gibi bir ğ; Fransızca "Paris"teki r'ye benzergh · [ɣ] | غُرْفَةghurfa: oda |
| ففَاءfāʾkamerî harf |
| f: "fare"deki gibif · [f] | فِيلfīl: fil |
| ققَافqāfkamerî harf |
| kalın k: "kalem"deki k'den de geride, küçük dilin oradan söylenirq · [q] | قَلْبqalb: kalp |
| ككَافkāfkamerî harf |
| ince k: "kedi"deki gibik · [k] | كِتَابkitāb: kitap |
| للَامlāmşemsî harf |
| ince l: "lale"deki gibi. الله kelimesinde kalın okunurl · [l] | لَحْمlaḥm: et |
| ممِيمmīmkamerî harf |
| m: "masa"daki gibim · [m] | مَاءmāʾ: su |
| ننُونnūnşemsî harf |
| n: "nar"daki gibin · [n] | نَهْرnahr: nehir |
| ههَاءhāʾkamerî harf |
| h: "hava"daki gibi, kelime sonunda da duyulurh · [h] | هَاتِفhātif: telefon |
| ووَاوwāwkamerî harf |
| dudakları yuvarlayan w ("vay" der gibi) ya da uzun uw, ū · [w, uː] | وَلَدwalad: erkek çocuk |
| ييَاءyāʾkamerî harf |
| y: "yol"daki gibi, ya da uzun iy, ī · [j, iː] | يَدyad: el |
Harekeler ve özel harfler
Kısa ünlüler harf değil, harfin üstüne ya da altına konan küçük işaretlerdir (hareke). Ders kitaplarında, çocuk kitaplarında ve Kur'an'da yazılırlar; gazetelerde, tabelalarda ve mesajlarda ise çoğunlukla yazılmazlar, okuyan kelimeyi bildiği için tamamlar.
| İşaret | Ne işe yarar | Örnek |
|---|---|---|
| بَbaفَتْحَةfatḥa | Üstün: harfin üstündeki kısa çizgi, kısa a okunur. | قَمَرqamar: ay |
| بِbiكَسْرَةkasra | Esre: aynı çizgi harfin altında, kısa i okunur. | جِسْرjisr: köprü |
| بُbuضَمَّةḍamma | Ötre: harfin üstündeki küçük و, kısa u okunur. | حُلْوḥulw: tatlı |
| بْbسُكُونsukūn | Cezm: küçük daire, harften sonra ünlü gelmez ve hece kapanır. | كَلْبkalb: köpek |
| بّbbشَدَّةshadda | Şedde: küçük w biçimi, harf iki kez okunur. Harfin harekesi şeddenin üstüne konur. | سُكَّرsukkar: şeker |
| بًا بٍ بٌban, bin, bunتَنْوِينtanwīn | Tenvin: kelime sonunda çift hareke, sona n ekler: -an, -in, -un. -an çoğunlukla fazladan bir ا üstüne yazılır. | شُكْرًاshukran: teşekkürler |
| ء أ إ ؤ ئʾهَمْزَةhamza | Hemze: boğazda kısa bir kesilme, eskiden "san'at"ta kesme işaretiyle yazılan ses. ا, و ya da ي üstüne ya da tek başına yazılır. | رَأْسraʾs: baş |
| ة ـةa, atتَاء مَرْبُوطَةtāʾ marbūṭa | Yuvarlak te: ت'nin iki noktasını almış bir ه, yalnızca kelime sonunda. Çoğunlukla dişil eki, -a okunur; ardından bir kelimeye bağlanınca -at olur. Türkçedeki "medrese" ile "saat"in farkı buradan gelir. | مَدْرَسَةmadrasa: okul |
| ى ـىāأَلِف مَقْصُورَةalif maqṣūra | Elif-i maksure: noktasız ي, yalnızca kelime sonunda. ا gibi uzun a okunur. | مَقْهَىmaqhā: kafe |
Şemsî ve kamerî harfler
Arapçada belirlilik takısı الـ (el-) kelimeye bitişik yazılır. Şemsî denen 14 harften önce l okunmaz ve sonraki harf ikizlenir: الشَّمْس, eş-şems, "güneş". Kamerî denen öteki 14 harften önce l okunur: الْقَمَر, el-kamer, "ay". Gruplar adını bu iki kelimeden alır. Türkçedeki "Nureddin", "Abdurrahman" gibi isimlerdeki ikizlenme de buradan gelir.
Şemsî harfler
- ت
- ث
- د
- ذ
- ر
- ز
- س
- ش
- ص
- ض
- ط
- ظ
- ل
- ن
Kamerî harfler
- ا
- ب
- ج
- ح
- خ
- ع
- غ
- ف
- ق
- ك
- م
- ه
- و
- ي
Dört adımda öğrenin
1. Aynı gövde, farklı noktalar
- ب
- ت
- ث
- ن
- ي
ب, ت, ث, ن ve ي kelime başında ve ortasında aynı küçük dişe benzer. Onları yalnızca noktalar ayırır: b'nin altında bir, t'nin üstünde iki, peltek s'nin üstünde üç, n'nin üstünde bir, y'nin altında iki nokta. Önce bu aileyi öğrenirseniz بَيْت (ev) ve بِنْت (kız) kelimelerini hemen okursunuz.
2. Sonrakine bağlanmayan altı harf
- ا
- د
- ذ
- ر
- ز
- و
ا, د, ذ, ر, ز ve و kendinden önceki harfe bağlanır ama sonrakine asla bağlanmaz, bu yüzden kelimenin içinde küçük bir boşluk kalır. Bu boşluk iki kelime arasındaki boşluk değildir. ذ noktalı bir د, ز de noktalı bir ر harfidir.
3. Yeni biçim, tanıdık ses
- ج
- س
- ش
- ف
- ك
- ل
- م
- ه
ج, س, ش, ف, ك, ل, م ve ه Türkçede zaten olan seslerdir, yalnızca biçimlerini öğrenirsiniz. En çok değişen ه'dir: başta هـ, ortada ـهـ, sonda ـه.
4. Boğaz sesleri ve kalın harfler
- ح
- خ
- ص
- ض
- ط
- ظ
- ع
- غ
- ق
ح, خ, ع, غ ve ق boğazdan gelir; ص, ض, ط ve ظ ise s, d, t ve peltek z'nin kalın hâlleridir. Çiftler hâlinde gelir ve yalnızca bir noktayla ayrılırlar: ح ile خ, ع ile غ, ص ile ض, ط ile ظ. Bunları sona bırakın ve sık sık dinleyin.
Okumayı kolaylaştıran dört şey
- Önce harekeli metinle başlayın, kelimeleri öğrendikçe harekeyi bırakın. كتاب'ın kitap olduğunu bildiğinizde harekeye ihtiyacınız kalmaz.
- ل'den sonra ا gelirse ikisi tek bir biçimde yazılır: لا (lâ). "Hayır" demektir ve her yerde karşınıza çıkar.
- Kelimeler kalem kaldırılmadan tek hamlede yazılır, noktalar en sona kalır. Harflerin bu kadar iç içe görünmesi bundandır: ayrı kutular değil, bir çizgi okursunuz.
- Arapça metnin içinde bile sayılar soldan sağa yazılır: ١٢ (12) sayısında 1 soldadır. Pek çok Arap ülkesi bildiğimiz 0-9 rakamlarını da kullanır.
Blogdan
Learn Arabic 1 Aralık'ta çıkıyor
Uygulama neredeyse hazır: sıfırdan Arap alfabesi, dil bilgisi, sesli okunuşuyla 2.500'ü aşkın kelime, bir de Halil Cibran'ın Kırık Kanatlar'ı gibi klasikleri aslından okuma fırsatı. E-posta adresinizi bırakın, uygulama çıktığı gün size haber verelim.
Yalnızca uygulama çıktığında tek bir e-posta, başka hiçbir şey.
Arap alfabesi hakkında sorular
Arap alfabesinde kaç harf var?
28 harf var ve hepsi sessiz. Bunlardan üçü (ا, و, ي) uzun â, û ve î ünlülerini de gösterir. Bazı listeler hemzeyi (ء) 29. harf sayar; ة ve ى ise ayrı harf değil, ت ve ي'nin biçimleridir.
Arap alfabesi ile Osmanlı alfabesi aynı mı?
Osmanlıca, Arap alfabesine Farsçadan gelen پ (p), چ (ç), ژ (j) ve گ (g) harflerini ekleyerek yazılırdı. Yani Arap alfabesini öğrenen biri Osmanlıca metinlerin harflerini de büyük ölçüde okuyabilir.
Arap alfabesi ne kadar sürede öğrenilir?
Günde kısa bir çalışmayla harekeli metni bir iki haftada okuyabilirsiniz. Dört biçim gözünüzü korkutmasın: çoğu, aynı gövdenin kuyruklu ya da kuyruksuz hâlidir.
Hangi Arap harfleri bitişmez?
Altı harf: ا, د, ذ, ر, ز ve و. Kendinden önceki harfe bağlanırlar ama sonrakine bağlanmazlar, bu yüzden dört değil iki biçimleri vardır.