Indefinido of imperfecto: de Spaanse verleden tijd zonder twijfel
Het indefinido vertelt wat er gebeurde, het imperfecto schetst de achtergrond. Plus waarom ayer he comido fout is, ook al zeg je gisteren heb ik gegeten. Met oefening.
Learn SpanishGratis app met audio, quizzes en echte boekenHet Spaans heeft twee enkelvoudige verleden tijden. Het pretérito indefinido (ook pretérito perfecto simple genoemd) vertelt wat er gebeurde en afgerond werd, en zet het verhaal verder. Het imperfecto beschrijft de achtergrond: wat er aan de gang was, hoe iets eruitzag en wat vroeger gewoon was. Ayer comí paella is één maaltijd, de niño comía paella los domingos is een gewoonte. Onze onvoltooid verleden tijd ("ik at") kan allebei betekenen, dus daar moet je als Nederlandstalige leren kiezen.
Het overzicht
| Indefinido | Imperfecto | |
|---|---|---|
| Wat het doet | Meldt een afgeronde gebeurtenis | Beschrijft de achtergrond of een gewoonte |
| In het Nederlands vaak | ik at, ik heb gegeten, ze kwam aan | ik was aan het eten, ik at altijd |
| Eén gebeurtenis | Ayer comí paella. (Gisteren heb ik paella gegeten.) | |
| Gewoonte | De niño comía paella los domingos. (Als kind at ik op zondag altijd paella.) | |
| Bezig zijn | Comía cuando sonó el teléfono. (Ik zat te eten toen de telefoon ging.) | |
| Tijd, leeftijd, weer | Eran las ocho. Tenía diez años. Llovía. |
Het indefinido gebruik je voor
Een afgeronde gebeurtenis op een bepaald moment. Ayer llamé a mi madre. (Gisteren heb ik mijn moeder gebeld.)
Een reeks gebeurtenissen. Me levanté, me duché y salí. (Ik stond op, douchte en ging weg.) Elk werkwoord zet het verhaal verder.
Iets wat begon of eindigde. La película empezó a las nueve. (De film begon om negen uur.)
Een afgesloten periode. Viví en México tres años. (Ik heb drie jaar in Mexico gewoond.) Is de periode voorbij en zie je hem als één blok, dan is het indefinido.
Het imperfecto gebruik je voor
Gewoontes en herhaling. Siempre íbamos a la playa en verano. (Zomers gingen we altijd naar het strand.) Past "vroeger altijd" of "elke keer" in je Nederlandse zin? Dan is het imperfecto.
Handelingen die aan de gang waren. Leía un libro. (Ik was een boek aan het lezen.)
Beschrijving en achtergrond. La casa era grande y tenía un jardín. (Het huis was groot en had een tuin.)
Tijd, leeftijd en weer. Eran las tres. Hacía frío. (Het was drie uur. Het was koud.)
Gevoelens en gemoedstoestand. Estaba cansado y no quería salir. (Ik was moe en wilde niet uitgaan.)
Beide in één zin
Het vaakste patroon: een handeling die aan de gang is (imperfecto) wordt onderbroken door een gebeurtenis (indefinido).
- Yo dormía cuando llegaste. (Ik lag te slapen toen je aankwam.)
- Caminábamos por el parque y de repente empezó a llover. (We liepen door het park en ineens begon het te regenen.)
Denk aan een film: het imperfecto is het decor en de achtergrondmuziek, het indefinido is wat de personages doen.
De valkuil voor Nederlandstaligen: "gisteren heb ik gegeten"
In het Nederlands zeg je zonder nadenken "gisteren heb ik paella gegeten". Het Spaans heeft ook een samengestelde tijd die erop lijkt, het pretérito perfecto: he comido. Toch is ayer he comido paella in Spanje fout. Daar gebruik je de samengestelde vorm alleen voor een periode die nog niet voorbij is: hoy, esta mañana, esta semana, este año, of zonder tijdsaanduiding.
- Hoy he comido paella. (Vandaag heb ik paella gegeten.) Spanje.
- Ayer comí paella. (Gisteren heb ik paella gegeten.) Overal.
In grote delen van Latijns-Amerika gebruiken mensen ook voor vandaag gewoon het indefinido: Hoy comí paella. Zodra er een afgesloten tijdstip in de zin staat, zoals ayer, anoche of el año pasado, is het dus altijd indefinido.
Signaalwoorden
- Indefinido: ayer, anoche, el lunes pasado, de repente, una vez, en 2010
- Imperfecto: siempre, todos los días, a menudo, de niño, mientras, normalmente
De betekenis wint altijd van het lijstje.
Werkwoorden die van betekenis veranderen
| Werkwoord | Indefinido | Imperfecto |
|---|---|---|
| conocer | Conocí a Ana. Ik leerde Ana kennen. | Conocía a Ana. Ik kende Ana. |
| saber | Supe la verdad. Ik kwam achter de waarheid. | Sabía la verdad. Ik wist de waarheid. |
| querer | Quise llamarte. Ik probeerde je te bellen. | Quería llamarte. Ik wilde je bellen. |
| no querer | No quise ir. Ik weigerde te gaan. | No quería ir. Ik had geen zin om te gaan. |
| poder | Pude terminar. Het lukte me om af te maken. | Podía terminar. Ik kon het afmaken (of het gebeurde, blijft open). |
| tener | Tuve una idea. Ik kreeg een idee. | Tenía una idea. Ik had een idee. |
Test jezelf
Kies het indefinido of het imperfecto. De antwoorden staan eronder.
- Cuando era niño, ___ (jugar) al fútbol todos los días.
- Ayer ___ (comprar) un coche nuevo.
- ___ (ser) las diez de la noche.
- Mientras yo ___ (cocinar), mi hermano ___ (llegar).
- El año pasado ___ (viajar, yo) a Perú.
- Mi abuela ___ (tener) ochenta años.
Antwoorden: 1. jugaba (gewoonte). 2. compré (afgeronde gebeurtenis). 3. Eran (tijd). 4. cocinaba, llegó (achtergrond, dan onderbreking). 5. viajé (afgeronde gebeurtenis). 6. tenía (leeftijd).
Verder oefenen
Beide tijden hebben een eigen les met volledige vervoegingstabellen en een quiz: het Spaanse indefinido en het Spaanse imperfecto. Werk je ook aan por en para, lees dan por of para.
De keuze wordt makkelijker naarmate je meer verhalen leest, omdat je het verschil tussen decor en handeling gaat voelen. Onze app Learn Spanish brengt je van woordenschat en grammatica via teksten op jouw niveau naar complete klassiekers met een vertaling onder elke regel. Downloaden is gratis; voor sommige boeken en extra inhoud heb je diamanten nodig, die je verdient tijdens het leren, of Premium.