Is Turks moeilijk om te leren? Een eerlijk antwoord voor Nederlandstaligen

Ja, Turks kost moeite, maar op een andere manier dan je zou denken. Lezen en spellen zijn makkelijk, en de grammatica is opvallend regelmatig. De moeilijkheid zit in lange woorden die uit achtervoegsels worden opgebouwd, en in een zinsbouw die anders loopt dan in het Nederlands. Of toch niet helemaal: wie Nederlands spreekt, is gewend dat het werkwoord achteraan kan staan, en dat is in het Turks de regel.

De oprichter van FluenTech heeft Turks als moedertaal, dus dit antwoord komt van iemand die de taal van binnenuit kent. En in Nederland en België, met hun grote Turkse gemeenschappen, is de kans groot dat je Turks al vaker hoort dan je denkt: van de buren, van collega's, van je schoonfamilie of op vakantie aan de Turkse kust.

Wat de officiële cijfers zeggen

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken houdt bij hoe lang zijn medewerkers er gewoonlijk over doen om een taal op professioneel niveau te beheersen. Turks staat in categorie III, met ongeveer 44 weken en 1.012 lesuren. Dat is dezelfde groep als Russisch, langer dan Frans of Spaans (30 weken) en de helft van Japans of Arabisch (88 weken).

Die cijfers gelden voor Engelstaligen, maar voor Nederlandstaligen liggen ze in dezelfde orde: Turks heeft met allebei weinig gemeen. Ze gaan ook over een hoog doel. Gewone gesprekken voer je lang daarvoor. Wat ze betekenen bij een uur per dag, staat in hoe lang duurt het om Turks te leren.

Wat makkelijker is dan je verwacht

Het alfabet. Turks gebruikt Latijnse letters, met een paar extra's: ç, ğ, ı, ö, ş en ü. Je kunt meteen beginnen met de eerste woorden.

De spelling. Woorden worden bijna precies uitgesproken zoals ze geschreven worden. Ken je de letters, dan kun je alles hardop lezen. Geen gedoe met ei en ij of d en t aan het eind.

Geen de of het. Turkse zelfstandige naamwoorden hebben geen geslacht. O betekent hij, zij en het. Na jaren de en het uit je hoofd leren is dat een opluchting.

Geen lidwoorden. Ev kan "huis" of "het huis" zijn, de context beslist.

Regelmatige grammatica. Turks heeft heel weinig onregelmatige werkwoorden. Leer je een patroon, dan werkt het bijna altijd. Dat is zeldzaam, en een cadeau.

Een paar bekende woorden. Turks heeft veel woorden uit het Frans geleend, en een deel daarvan kent het Nederlands ook: şoför (chauffeur), pantolon (pantalon), bagaj (bagage), garaj (garage), tuvalet (toilet). En andersom: ons yoghurt komt uit het Turks (yoğurt), en kiosk gaat terug op het Turkse köşk.

Wat echt tijd kost

Ketens van achtervoegsels

Turks plakt stukjes achter een woord waar wij losse woorden gebruiken:

Turks	Stukjes	Nederlands
ev	ev	huis
evler	ev + ler	huizen
evlerim	ev + ler + im	mijn huizen
evlerimde	ev + ler + im + de	in mijn huizen

De logica is simpel, maar in echte spreektaal moet je zulke woorden op volle snelheid uit elkaar halen. Onze les over naamvallen is een goed begin.

Klinkerharmonie

Achtervoegsels passen hun klinker aan het woord aan. "In het huis" is evde, maar "in de kamer" is odada. Klinkerharmonie ziet er een week of twee eng uit en gaat daarna vanzelf. Het is ook wat de taal zijn klank geeft.

Woordvolgorde

Het werkwoord staat normaal achteraan, dus "ik heb een boek gelezen" is Kitap okudum, letterlijk "boek las-ik". Dat klinkt als een Nederlandse bijzin: "...dat ik een boek gelezen heb". Toch gaat het verder dan bij ons. In het Turks komen ook beschrijvende bijzinnen ("de man die gisteren kwam") vóór het zelfstandig naamwoord te staan, dus je weet vaak pas aan het eind van de zin waar het over gaat. Woordvolgorde vraagt echte oefening, vooral in lange zinnen.

Twee verleden tijden

Geldi betekent dat iemand kwam en dat je het uit de eerste hand weet. Gelmiş betekent dat iemand kwam, maar dat je het hoorde of afleidde. Wij zouden er blijkbaar bij zeggen. Het verschil lees je in -di of -miş.

Woordenschat

Op leenwoorden als tren en otobüs na zijn de meeste alledaagse woorden nieuw. Daar is geen kortere weg voor, maar regelmatig lezen en luisteren helpt.

Is het de moeite waard?

Als je een reden hebt, ja. Misschien is het familie, je partner, je werk, je buren of een Turkse serie. Het begin voelt lonend omdat de regels zo consequent zijn, en je kunt al snel Turks hardop lezen. En Turkstaligen zijn meestal blij verrast als iemand de moeite neemt om hun taal te leren.

Je kunt meteen beginnen, zonder account: Turkse grammaticalessen, woordenlijsten met audio, en het begin van Kürk Mantolu Madonna, met een vertaling onder elke regel.

Onze app Learn Turkish brengt je van je eerste woorden via teksten op jouw niveau naar Turkse literatuur. Downloaden is gratis; voor sommige boeken en extra inhoud heb je diamanten nodig, die je verdient tijdens het leren, of Premium.