Present perfect of past simple? Waarom I have seen him yesterday fout is

Gebruik de past simple (I saw, I went) voor iets wat gebeurde op een afgesloten moment in het verleden: gisteren, vorig jaar, in 2019, drie dagen geleden. Gebruik de present perfect (I have seen, I have gone) als het verleden met nu verbonden is: ervaringen tot vandaag, een resultaat dat nog geldt, of iets wat tot nu toe doorloopt. De vuistregel: staat er een afgesloten tijdstip in de zin, of is er duidelijk een bedoeld, dan is het past simple. Daarom zeg je I saw him yesterday, ook al zeg je in het Nederlands "ik heb hem gisteren gezien".

Waarom Nederlandstaligen hier struikelen

De Engelse present perfect ziet eruit als onze voltooid tegenwoordige tijd: I have seen is letterlijk "ik heb gezien". Maar de twee werken anders.

In het Nederlands is de voltooid tegenwoordige tijd de gewone tijd om over het verleden te praten. "Ik heb gisteren gevoetbald", "we zijn in 2019 naar Spanje gegaan", "wanneer heb je dat gekocht?": allemaal normaal. In het Engels kan dat niet. Zodra het moment voorbij en afgesloten is, gebruik je de past simple:

• I played football yesterday. (Ik heb gisteren gevoetbald.)
• We went to Spain in 2019. (We zijn in 2019 naar Spanje gegaan.)
• When did you buy that? (Wanneer heb je dat gekocht?)

Andersom gebruikt het Engels de present perfect op plekken waar wij de gewone tegenwoordige tijd gebruiken, vooral met "al" en "sinds":

• I have lived here for five years. (Ik woon hier al vijf jaar.)

Die twee verschillen samen verklaren bijna alle fouten.

Het overzicht

	Past simple	Present perfect
Vorm	I worked, I saw	I have worked, I have seen
Wanneer	Afgesloten moment in het verleden	Verbonden met nu, zonder afgesloten moment
Tijdstip in de zin	yesterday, last week, in 2019, two days ago, when?	ever, never, already, yet, just, so far, since, for
Voorbeeld	I saw that film last week. (Ik heb die film vorige week gezien.)	I've seen* that film.* (Ik heb die film gezien, ik ken hem.)
Voorbeeld	She lived in Paris for two years. (Ze heeft twee jaar in Parijs gewoond, nu niet meer.)	She has lived in Paris for two years. (Ze woont al twee jaar in Parijs.)

De past simple gebruik je voor

Een gebeurtenis op een bekend, afgesloten moment. I called my mother yesterday. (Ik heb gisteren mijn moeder gebeld.)

Vragen met when. When did you arrive? (Wanneer ben je aangekomen?) Een vraag naar het tijdstip gaat over een afgesloten moment, dus nooit When have you arrived?

Een verhaal. I got up, had a shower and left. (Ik stond op, nam een douche en ging de deur uit.)

Een periode die voorbij is. My grandfather worked at the port for forty years. (Mijn opa heeft veertig jaar in de haven gewerkt.) Hij werkt er niet meer.

Mensen die er niet meer zijn. Shakespeare wrote Hamlet. (Shakespeare heeft Hamlet geschreven.) Niet has written: zijn leven is afgesloten.

De present perfect gebruik je voor

Ervaringen tot nu toe, zonder tijdstip. I've been* to London three times.* (Ik ben drie keer in Londen geweest.) Have you ever eaten sushi? (Heb je weleens sushi gegeten?) Noem je wanneer, dan schakel je over: I went to London last summer.

Een resultaat dat nu nog geldt. I've lost* my keys.* (Ik ben mijn sleutels kwijt, ik heb ze nu niet.) Vergelijk: I lost my keys yesterday, but I found them. (Gisteren raakte ik mijn sleutels kwijt, maar ik vond ze terug.)

Iets wat net of al gebeurd is. She's just left. (Ze is net weg.) I've already eaten. (Ik heb al gegeten.) Has he called yet? (Heeft hij al gebeld?)

Iets wat tot nu toe doorloopt, met for of since. I've known* her since 2015.* (Ik ken haar sinds 2015.) We've lived* here for ten years.* (We wonen hier al tien jaar.)

Nieuws. There's been* an accident on the A2.* (Er is een ongeluk gebeurd op de A2.) Ga je daarna details geven, dan stap je over op de past simple: It happened at eight this morning.

Since en for: ons sinds en al

Dit is de bekendste fout van Nederlandstaligen in het Engels: I live here since five years. Er gaan twee dingen mis tegelijk.

De tijd. Iets wat in het verleden begon en nog doorloopt, staat in het Engels in de present perfect, niet in de tegenwoordige tijd: I have lived here, of met nadruk op de handeling I've been living* here*.

Het voorzetsel. Since staat voor een beginpunt, for voor een duur:

• since 2020, since Monday, since I was a child (sinds 2020, sinds maandag, sinds mijn jeugd)
• for five years, for three weeks, for a long time (vijf jaar, drie weken, lang)

Ons "sinds vijf jaar" is dus for five years. Wie "sinds" automatisch met since vertaalt, gaat hier de mist in.

En de vraag "Hoe lang woon je hier al?" wordt: How long have you lived here?, niet How long do you live here?

Been of gone

He's been* to Italy.* (Hij is in Italië geweest, en is terug.) He's gone* to Italy.* (Hij is naar Italië gegaan, en is er nu nog.)

Signaalwoorden

• Past simple: yesterday, last night, last year, two weeks ago, in 2019, when?, at eight o'clock
• Present perfect: ever, never, already, yet, just, so far, up to now, since, for (als het nog doorloopt)

Pas op met this morning en today. Is de ochtend voorbij, dan is het I saw him this morning. Is het nog ochtend, dan kan I've seen* him this morning*.

Veelgemaakte fouten van Nederlandstaligen

Een tijdstip met present perfect. I have seen him yesterday is fout. Juist: I saw him yesterday.

When met present perfect. When have you started? is fout. Juist: When did you start?

Present simple voor "al" en "sinds". I work here since 2021 is fout. Juist: I've worked* here since 2021.*

Since voor een duur. since three years is fout. Juist: for three years.

Een afgesloten leven of periode in de present perfect. My grandmother has been a teacher klinkt alsof ze nog leeft en het verhaal nog niet af is. Over iemand die overleden is: My grandmother was a teacher.

Vragen

Is het Amerikaans Engels anders? Een beetje. In Amerikaans Engels hoor je bij just, already en yet vaak de past simple: Did you eat yet?, I just finished. In Brits Engels is Have you eaten yet? en I've just finished gewoner. Met een afgesloten tijdstip (yesterday, last year) gebruiken beide de past simple.

Wat is het verschil tussen I've lived en I've been living? Vaak weinig. De -ing-vorm legt de nadruk op de activiteit zelf en klinkt bij tijdelijke situaties natuurlijker: I've been living with my parents for a few months. Bij werkwoorden als know, be en have (bezitten) gebruik je geen -ing: I've known her for years.

Kan ik de present perfect gebruiken als ik twijfel? Liever niet. Twijfel je, kijk dan of je een afgesloten tijdstip kunt noemen. Kan dat, dan is de past simple bijna altijd goed.

Verder oefenen

Onze lessen over de present perfect en de past simple hebben volledige tabellen en een quiz. De voltooide deelwoorden die je hiervoor nodig hebt, staan in onze les over onregelmatige werkwoorden.

Het gevoel voor deze twee tijden komt het snelst als je veel Engels leest en hoort, omdat je dan merkt hoe vaak een tijdstip de keuze bepaalt. Onze app Learn English brengt je van woordenschat en grammatica via teksten op jouw niveau naar complete klassiekers zoals Pride and Prejudice en Dracula, met een vertaling onder elke regel. Downloaden is gratis; voor sommige boeken en extra inhoud heb je diamanten nodig, die je verdient tijdens het leren, of Premium.