Welke Russische klassieker lees je eerst? We maten er zeven

Heb je nog nooit een Russische klassieker in het origineel gelezen, begin dan met iets korts van Tsjechov of Poesjkin en ga daarna door met Witte nachten van Dostojevski. Bewaar Anna Karenina en De gebroeders Karamazov voor veel later.

Dat is het korte antwoord. Om verder te komen dan het gebruikelijke advies, hebben we de openingen van de zeven klassiekers in onze eigen bibliotheek gemeten.

Hoe lang zijn de zinnen?

Lange zinnen zijn niet het enige wat een boek moeilijk maakt, maar ze zijn een groot deel van wat leerders uitput. Tegen de tijd dat je bij het werkwoord bent, ben je het onderwerp kwijt.

Dit zijn de cijfers van de gratis openingsbladzijden op onze site.

Boek	Schrijver	Gemeten woorden	Gemiddeld aantal woorden per zin	Zinnen boven de 25 woorden
Драма на охоте (Drama op de jacht)	Tsjechov	1.700	10	7%
De kapiteinsdochter	Poesjkin	2.300	13	9%
Misdaad en straf	Dostojevski	2.600	16	16%
Witte nachten	Dostojevski	3.500	16	17%
Oblomov	Gontsjarov	1.900	17	24%
De gebroeders Karamazov	Dostojevski	600	19	31%
Anna Karenina	Tolstoj	700	21	35%

Lees de tabel als een ruwe richtlijn. Hij gaat alleen over de openingen, twee van de steekproeven zijn kort en de telling is automatisch. De eerste bladzijden van een boek kunnen ook anders zijn dan de rest, en zinslengte zegt niets over ouderwetse woorden.

Toch vallen twee dingen op.

Tsjechov en Poesjkin lezen echt makkelijker weg, in elk geval volgens deze maatstaf. Het gebruikelijke advies klopt.

Dostojevski is niet overal even zwaar. De opening van Misdaad en straf heeft gemiddeld kortere zinnen dan die van Anna Karenina, terwijl juist Dostojevski de naam is die leerders afschrikt. De gebroeders Karamazov is een ander verhaal. Zijn boeken verschillen sterk, dus beoordeel ze niet allemaal op één.

Voor een Nederlandstalige lezer nog een kanttekening: de zinnen zelf zijn niet zo lang, maar het Russisch zet het werkwoord niet netjes achteraan zoals een Nederlandse bijzin. De woordvolgorde is vrij, en de naamvalsuitgangen vertellen je wie wat doet. Daar zit het echte werk, meer dan in het aantal woorden.

Een leesvolgorde die werkt

1. Je eerste originele teksten

Zit je rond gemiddeld niveau, begin dan met iets wat je in een week of twee uit kunt hebben. Uitlezen is hier belangrijker dan prestige.

• De verhalen van Tsjechov. De taalexperts van Babbel raden De dame met het hondje (Дама с собачкой) aan voor leerders op gemiddeld niveau, en het is een mooi begin.
• De sprookjes van Poesjkin. Dezelfde lijst noemt het sprookje van de visser en het visje (Сказка о рыбаке и рыбке) voor beginners. Het is in versvorm, eenvoudig genoeg voor kinderen en nog steeds leuk voor volwassenen.

2. Je eerste korte romans

• Драма на охоте van Tsjechov. De titel betekent "Drama op de jacht". Het is een misdaadverhaal, dus je hebt een reden om door te lezen, en het had de kortste zinnen die we maten.
• De kapiteinsdochter van Poesjkin. Een historisch avontuur met korte zinnen. Het verscheen in 1836 en heeft hier en daar oudere woorden en vormen, dus reken op wat opzoekwerk dat moderne lesboeken overslaan. Ons stuk over De kapiteinsdochter vertelt waar het over gaat en wie wie is.

3. Je eerste Dostojevski

Witte nachten is waar wij zouden beginnen, en je kunt het hele boek gratis lezen op onze site. Het is kort, het is een liefdesverhaal en het wordt in de ik-vorm verteld door een eenzame dromer. De eerste zin laat zien wat je te wachten staat:

Была чудная ночь, такая ночь, которая разве только и может быть тогда, когда мы молоды, любезный читатель.

Het was een wonderlijke nacht, zo'n nacht die er misschien alleen kan zijn als we jong zijn, beste lezer.

De stijl is emotioneel en zit vol herhaling, en die herhaling helpt een leerder: je ziet steeds dezelfde woorden en patronen terug. Meer over het boek lees je in ons stuk over Witte nachten.

Misdaad en straf komt daarna. Het is veel langer, maar het plot trekt je vanaf de eerste bladzijden mee, en onze gids voor Misdaad en straf in het Russisch helpt met de namen en een leesplan.

De klassieken lezen was het doel van de oprichter van FluenTech, die vandaag Dostojevski zonder hulp leest en het grootste deel begrijpt. Is dat ook jouw doel, dan is het een haalbaar doel. Het hoeft alleen niet je eerste stap te zijn. Lees ook hoe je Dostojevski in het Russisch leest.

4. De grote

Oblomov, Anna Karenina en De gebroeders Karamazov zijn het wachten waard. Ze zijn lang, en hun openingen hadden de langste zinnen die we maten. Begin eraan als korte romans comfortabel aanvoelen. Twijfel je tussen de twee reuzen, dan helpt onze vergelijking Tolstoj of Dostojevski.

Drie tips voor je eerste klassieker

Lees een bladzijde voordat je kiest. Probeer de opening van twee of drie boeken. Het juiste boek is het boek waar je mee door wilt, zolang je kunt volgen wat er gebeurt.

Leer de patronen achter de zinnen. Literair Russisch leunt zwaar op deelwoorden en gerundia, die je in beginnerscursussen zelden tegenkomt. Ze vooraf doornemen scheelt veel verwarring.

Gebruik een vertaling zonder schuldgevoel. Een regel in het Russisch lezen en hem naast een vertaling leggen is nog steeds Russisch lezen. Na een tijd kijk je steeds minder vaak. Heb je het boek al eens in het Nederlands gelezen, des te beter: een bekend verhaal laat je hoofd vrij voor de taal.

Probeer ze gratis

Elk boek in de tabel linkt naar de openingsbladzijden, met de Russische tekst en een vertaling onder elke regel. Je hebt geen app of account nodig. Je kunt ook al onze Russische boeken bekijken.

Voor de volledige boeken heeft onze app Learn Russian ze allemaal, met een vertaling onder elke regel, plus de woordenschat en grammatica om daar te komen. Downloaden is gratis; voor sommige boeken en extra inhoud heb je diamanten nodig, die je verdient tijdens het leren, of Premium.