Por czy para? Prosty sposób, żeby wybrać dobrze
Para patrzy do przodu, na cel, odbiorcę i termin. Por patrzy wstecz, na przyczynę, albo opisuje drogę, czas i wymianę. Polskie przyimki podpowiadają wybór lepiej niż angielskie „for”.
Learn SpanishDarmowa aplikacja: audio, quizy i prawdziwe książkiPara wybierasz, gdy wskazujesz przed siebie: na cel, na osobę, która coś dostaje, albo na termin. Por wybierasz, gdy wskazujesz wstecz, na przyczynę, albo opisujesz drogę, czas trwania lub wymianę. Polak ma tu łatwiej niż Anglik, bo nie musi rozplątywać jednego „for”: polskie przyimki dla, żeby, do, na prowadzą zwykle do para, a za, przez, z powodu, po zwykle do por.
Tabela w skrócie
| Pytanie | Para | Por |
|---|---|---|
| Po co? Dlaczego? | Cel przed tobą: Estudio para aprobar. (Uczę się, żeby zdać.) | Przyczyna za tobą: Llegué tarde por el tráfico. (Spóźniłem się przez korki.) |
| Dla kogo? | Odbiorca: Es para ti. (To dla ciebie.) | W czyimś imieniu, ze względu na kogoś: Lo hice por ti. (Zrobiłem to ze względu na ciebie.) |
| Dokąd? Którędy? | Cel podróży: Salgo para Madrid. (Wyjeżdżam do Madrytu.) | Przez coś, po czymś: Paseamos por Madrid. (Spacerowaliśmy po Madrycie.) |
| Kiedy? Jak długo? | Termin: Es para el lunes. (To na poniedziałek.) | Czas trwania: Estudié por tres horas. (Uczyłem się przez trzy godziny.) |
Polskie przyimki jako ściąga
| Po polsku | Po hiszpańsku |
|---|---|
| dla (kogoś) | para |
| żeby, aby (+ czasownik) | para |
| do (miasta, w kierunku) | para |
| na (termin: na jutro) | para |
| za (wymiana: za dwadzieścia euro) | por |
| dziękuję za | por |
| przez (drzwi, telefon, autora) | por |
| po (mieście, parku) | por |
| z powodu, przez (korki) | por |
To nie jest reguła doskonała, bo polskie „dla” bywa też „ze względu na”, ale w większości zdań działa.
Kiedy para
Cel. Przed czasownikiem para znaczy „żeby”: Ahorro para viajar. (Oszczędzam, żeby podróżować.)
Odbiorca. Dla kogo coś jest: Este regalo es para mi madre. (Ten prezent jest dla mojej mamy.)
Kierunek. Dokąd zmierzasz: El tren sale para Sevilla. (Pociąg odjeżdża do Sewilli.)
Termin. Necesito el informe para mañana. (Potrzebuję raportu na jutro.)
Opinia. Para mí, es demasiado caro. (Dla mnie to za drogie.)
Kiedy por
Przyczyna. Gracias por tu ayuda. (Dziękuję za pomoc.) Pomoc była pierwsza, podziękowanie przychodzi po niej. Dlatego nigdy gracias para, tak jak po polsku nigdy „dziękuję dla pomocy”.
Wymiana. Pagué veinte euros por el libro. (Zapłaciłem dwadzieścia euro za książkę.)
Ruch przez coś. Entramos por la puerta. (Weszliśmy przez drzwi.)
Środek. Te llamo por teléfono. (Zadzwonię do ciebie.) Dosłownie „przez telefon”.
Czas trwania. Viví allí por dos años. (Mieszkałem tam przez dwa lata.) To częste w Ameryce Łacińskiej. W Hiszpanii częściej usłyszysz durante dos años, a wielu mówi po prostu Viví allí dos años, tak jak po polsku „mieszkałem tam dwa lata”.
Wykonawca w stronie biernej. Fue escrito por Cervantes. (Zostało napisane przez Cervantesa.)
To samo zdanie, dwa znaczenia
Te pary pokazują różnicę lepiej niż każda reguła:
Trabajo para mi madre. Pracuję dla mamy: to ona jest szefową.
Trabajo por mi madre. Pracuję za mamę, w zastępstwie, albo ze względu na nią.
Compré flores para Ana. Kwiaty są dla Any.
Compré flores por Ana. Kwiaty kupione w imieniu Any albo z jej powodu.
Zwroty do nauczenia w całości
Niektóre wyrażenia są stałe, więc nie warto ich rozkładać na reguły. Z por: por favor (proszę), por ejemplo (na przykład), por fin (wreszcie), por supuesto (oczywiście), por eso (dlatego). Z para: para siempre (na zawsze).
Sprawdź się
Wybierz por albo para, a potem sprawdź odpowiedzi poniżej.
- Este café es ___ ti.
- Gracias ___ venir.
- Estudio ___ el examen de mañana.
- Pasamos ___ el parque.
- Cambié mi coche ___ una moto.
- La tarea es ___ el viernes.
Odpowiedzi: 1. para (odbiorca). 2. por (przyczyna). 3. para (cel). 4. por (przez). 5. por (wymiana). 6. para (termin).
Ucz się dalej
Dalej zajrzyj do naszej lekcji o przyimkach, która ma quiz, albo do drugiej klasycznej pary, ser i estar. Jeśli kłopot sprawiają ci czasy przeszłe, przeczytaj Indefinido czy imperfecto?
Por i para będą do ciebie wracać w prawdziwych zdaniach i właśnie wtedy wybór zaczyna być naturalny. Nasza aplikacja Learn Spanish prowadzi od słownictwa i gramatyki przez teksty dopasowane do poziomu aż do pełnych klasyków z tłumaczeniem pod każdą linijką. Pobierzesz ją za darmo; niektóre książki i dodatkowe treści wymagają diamentów, które zdobywasz podczas nauki, albo Premium.