De gebroken vleugels van Gibran lezen in het Arabisch

De gebroken vleugels (اَلْأَجْنِحَةُ الْمُتَكَسِّرَةُ al-Ajniḥa al-Mutakassira) is een korte roman van Khalil Gibran, in 1912 in het Arabisch verschenen in New York. In Nederland en België kennen de meeste mensen Gibran van De profeet, dat hij in het Engels schreef. Maar zijn vroege werk is Arabisch, en dit is zijn bekendste Arabische boek. Voor leerders is het misschien wel de beste eerste roman: kort, met moderne woorden en één verhaal dat je niet kwijtraakt.

Waar het over gaat

De verteller is achttien en woont in Beiroet. Via een vriend leert hij de oude, goedhartige Faris Karama kennen, en hij wordt verliefd op diens enige dochter Selma. Zij houdt ook van hem. Maar de machtige bisschop Bulus Ghalib wil Selma laten trouwen met zijn neef Mansur Bey, niet uit liefde maar om het fortuin van haar vader. Faris durft niet te weigeren. Selma trouwt, het huwelijk is liefdeloos, en de twee geliefden zien elkaar in het geheim in een oud tempeltje buiten de stad. Het einde is, zoals de titel belooft, verdrietig.

Gibran vertelt alles achteraf. Al op de eerste bladzijden weet je dat Selma niet meer leeft en dat haar graf tussen de cipressen bij Beiroet ligt. De spanning zit dus niet in de vraag of het misgaat, maar hoe.

De personages

Personage	Arabisch	Wie
De verteller		een jongeman van achttien, zonder naam
Selma Karama	سلمى كرامة	zijn eerste liefde
Faris Karama	فارس كرامة	haar vader, rijk, goedhartig, zwak
Bulus Ghalib	بولس غالب	de bisschop
Mansur Bey Ghalib	منصور بك غالب	zijn neef, Selma's echtgenoot

Drie passages

De beroemde openingszin:

كنت في الثامنة عشرة عندما فتح الحب عيني بأشعته السحرية، ولمس نفسي لأول مرة بأصابعه النارية.

Ik was achttien toen de liefde met haar betoverende stralen mijn ogen opende en voor het eerst met haar vurige vingers mijn ziel aanraakte.

Let op hoe eenvoudig de bouw is, onder de beeldspraak: كُنْتُ kuntu (ik was), dan عِنْدَمَا ʿindamā (toen), dan een gewone werkwoordzin met eerst het werkwoord en dan het onderwerp: فتح الحب fataḥa l-ḥubbu, letterlijk "opende de liefde". Het Arabische woord voor liefde is mannelijk; in het Nederlands is "de liefde" een zij.

Beiroet in de lente:

وبيروت في الربيع أجمل منها في ما بقي من الفصول؛

En Beiroet is in de lente mooier dan in de rest van de seizoenen.

Een mooie zin om de vergrotende trap te zien: أَجْمَل ajmal (mooier) komt van جَمِيل jamīl (mooi), volgens een vast patroon. Zo wordt كَبِير kabīr (groot) أَكْبَر akbar (groter).

En een gebed van Selma dat op de zwaarste momenten van het boek terugkeert en het zijn titel geeft:

أشفق يا رب وشدد جميع الأجنحة المتكسرة.

Heb medelijden, Heer, en maak alle gebroken vleugels sterk.

Hoe moeilijk is het?

Wat meevalt:

• Het is kort. Met zo'n 16.000 woorden is het het kortste van de zes Arabische boeken in onze app.
• Moderne woorden. Gibran schrijft standaardarabisch zoals dat nu nog gelezen wordt, met weinig verouderde woorden.
• Steeds dezelfde thema's. Liefde (حُبّ ḥubb), ziel (نَفْس nafs, رُوح rūḥ), schoonheid (جَمَال jamāl), dood (مَوْت mawt): na twintig bladzijden ken je Gibrans woorden.
• *Vergelijkingen met ka-.* Gibran vergelijkt voortdurend: كَالْأَحْلَامِ ka-l-aḥlām, als dromen. Het voorvoegsel ka- (als, zoals) zie je zo vaak dat het vanzelf blijft hangen.

Wat tegenvalt:

• Lange zinnen. Onze automatische telling komt op zo'n 26 woorden per zin. Gibran rijgt bijzinnen aan elkaar met و (wa-, en).
• Dichterlijke woorden. Naast ḥubb staan zeldzame woorden voor verdriet, verlangen en slapeloosheid, die je buiten de literatuur weinig nodig hebt.
• Geen klinkertekens. Zoals de meeste Arabische boeken is de tekst niet gevocaliseerd.

Met een vertaling ernaast kun je het boek vanaf ongeveer B1 lezen, zonder hulp vanaf B2. Een goede eerste klassieker, maar geen eerste leesboek. Wat ervoor en erna komt, lees je in Arabisch leren met boeken.

Verder lezen

De gratis pagina over De gebroken vleugels heeft de inhoud en een fragment met vertaling, zonder account. Gibrans tweede boek in onze bibliotheek is Een traan en een glimlach. Wie de grammatica achter كان wil zien, vindt die in de les kana en haar zusters.

Onze app Learn Arabic heeft De gebroken vleugels volledig in het origineel, met vertaling, en brengt je er met leesteksten van A1 tot B2 naartoe. Hij komt op 1 december uit. Zet je op de wachtlijst, dan krijg je een mail zodra hij er is.