C'est czy il est? Jak wybrać, myśląc po polsku
C'est stoi przed rzeczownikiem z rodzajnikiem, imieniem i zaimkiem, il est przed przymiotnikiem o konkretnej osobie lub rzeczy i przed samym zawodem. Polskie „to” bardzo tu pomaga.
Zarówno c'est, jak i il est / elle est mogą znaczyć „to jest”, „on jest” albo „ona jest”. Wybór prawie zawsze zależy od słowa, które stoi dalej. Polak ma tu wygodną ściągę: tam, gdzie po polsku naturalnie powiesz „to” (to mój brat, to trudne), po francusku zwykle będzie c'est. Tam, gdzie powiesz „on jest” / „ona jest” z przymiotnikiem albo samym zawodem (on jest miły, ona jest lekarką), zwykle będzie il est / elle est.
Tabela w skrócie
| Następne słowo | Użyj | Przykład |
|---|---|---|
| Rodzajnik lub inny określnik + rzeczownik | c'est | C'est un médecin. (To lekarz.) |
| Imię | c'est | C'est Marie. (To Marie.) |
| Zaimek akcentowany | c'est | C'est moi. (To ja.) |
| Przymiotnik o konkretnej osobie lub rzeczy | il / elle est | Elle est sympa. (Ona jest miła.) |
| Sam zawód, narodowość lub wyznanie | il / elle est | Il est médecin. (On jest lekarzem.) |
| Godzina | il est | Il est trois heures. (Jest trzecia.) |
| Przymiotnik o idei lub sytuacji | c'est | C'est difficile. (To trudne.) |
C'est przed rzeczownikiem z określnikiem
Gdy tylko przed rzeczownikiem stoi un, une, le, la, mon, ce i podobne, użyj c'est:
- C'est un bon livre. (To dobra książka.)
- C'est mon frère. (To mój brat.)
- C'est une actrice célèbre. (To znana aktorka.)
W liczbie mnogiej c'est zmienia się w ce sont: Ce sont mes amis. (To moi przyjaciele.) W swobodnej mowie usłyszysz też c'est mes amis.
Il est / elle est przed samym przymiotnikiem
Gdy opisujesz konkretną osobę albo rzecz, o której już była mowa, użyj il albo elle zgodnie z jej rodzajem. Uwaga na rodzaj: liczy się rodzaj francuskiego rzeczownika, a nie polskiego.
- Tu as vu mon nouveau vélo ? Il est rapide. (Widziałeś mój nowy rower? Jest szybki.)
- J'adore cette ville. Elle est magnifique. (Uwielbiam to miasto. Jest piękne.) Po polsku miasto jest rodzaju nijakiego, po francusku la ville jest żeńska, więc elle.
Zawody i narodowości: dwa sposoby
Sam zawód, narodowość czy wyznanie, bez rodzajnika, działa jak przymiotnik, więc stoi po il est / elle est. To dokładnie polskie „on jest lekarzem”:
- Il est professeur. (On jest nauczycielem.)
- Elle est canadienne. (Ona jest Kanadyjką.)
Gdy dodasz rodzajnik albo przymiotnik, robi się z tego rzeczownik i przechodzisz na c'est. To polskie „to nauczyciel”, „to świetny nauczyciel”:
- C'est un professeur. (To nauczyciel.)
- C'est un excellent professeur. (To świetny nauczyciel.)
Nigdy nie mieszaj obu: il est un professeur to klasyczny błąd uczących się.
C'est + przymiotnik dla idei i sytuacji
Gdy „to” oznacza sytuację, pomysł albo coś, co właśnie padło, a nie konkretny rzeczownik, użyj c'est z przymiotnikiem w rodzaju męskim. Po polsku też mówimy wtedy „to”:
- Apprendre le français ? C'est difficile, mais c'est passionnant. (Nauka francuskiego? To trudne, ale fascynujące.)
- Merci beaucoup ! C'est gentil. (Dziękuję bardzo! To miłe.)
Porównaj: Cette robe ? Elle est belle. (Ta sukienka? Jest piękna: konkretna sukienka) i Paris au printemps, c'est beau. (Paryż wiosną to piękna rzecz: cała idea).
Il est + przymiotnik + de
Na początku ogólnego stwierdzenia francuski formalny używa il est + przymiotnik + de + bezokolicznik. W mowie codziennej mówi się c'est:
- Il est important de dormir. (formalnie)
- C'est important de dormir. (na co dzień)
Oba znaczą: „Ważne jest, żeby spać”.
Sprawdź się
Wybierz c'est albo il / elle est, a potem sprawdź odpowiedzi poniżej.
- ___ ma meilleure amie.
- ___ quelle heure ? ___ midi.
- Ton frère ? ___ très drôle.
- ___ un bon restaurant.
- Marc ? ___ ingénieur.
- Voyager seul ? ___ génial !
Odpowiedzi: 1. C'est (określnik + rzeczownik). 2. Il est, Il est (godzina). 3. Il est (przymiotnik o konkretnej osobie). 4. C'est (rodzajnik + rzeczownik). 5. Il est (sam zawód). 6. C'est (idea).
Ucz się dalej
Nasze lekcje o zaimkach osobowych i o rodzajnikach obejmują słowa po obu stronach tego wyboru, każda z quizem. Rodzajniki to dla Polaków osobny temat, bo w polskim ich nie ma. Drugą codzienną parę opisujemy w tekście Tu czy vous?
Ten wzór szybko się utrwala, gdy zaczynasz go zauważać w tym, co czytasz. Nasza aplikacja Learn French prowadzi od słownictwa i gramatyki przez teksty dopasowane do poziomu aż do pełnych klasyków z tłumaczeniem pod każdą linijką. Pobierzesz ją za darmo; niektóre książki i dodatkowe treści wymagają diamentów, które zdobywasz podczas nauki, albo Premium.