Czy francuski jest trudny dla Polaka? Co łatwe, a co nie

Francuski nie jest dla Polaka bardzo trudny, choć jest trudniejszy od włoskiego czy hiszpańskiego. Gramatyka ma sporo znajomych elementów: czasowniki odmieniają się przez osoby, rzeczowniki mają rodzaj, a dwa czasy przeszłe przypominają nasz aspekt. Prawdziwa trudność leży w dźwięku. Nieme litery, samogłoski nosowe i słowa zlewające się w jedno sprawiają, że mówiony francuski jest dużo trudniejszy od pisanego.

Co mówią liczby

Departament Stanu USA umieszcza francuski w kategorii I, wśród języków najbliższych angielskiemu: 30 tygodni i około 690 godzin zajęć do poziomu zawodowego. Tyle samo co hiszpański, trochę dłużej niż włoski (24 tygodnie) i krócej niż niemiecki (około 36). Policzyliśmy, co to znaczy przy godzinie dziennie.

Te dane dotyczą osób anglojęzycznych, które od pierwszego dnia rozpoznają tysiące francuskich słów. Jeśli znasz angielski, masz część tej przewagi. Jeśli nie, licz się z dłuższą pracą nad słownictwem, za to z krótszą nad gramatyką.

Co dla Polaka jest łatwe

Odmiana czasownika. Je parle, tu parles, nous parlons: każda osoba ma swoją formę, co dla Polaka jest oczywiste, a dla Anglika nowe.

Rodzaj rzeczownika. Francuski ma dwa rodzaje, polski trzy. Sama idea, że stół czy książka mają rodzaj, nie jest dla ciebie dziwna.

Czasy przeszłe. Passé composé mówi, co się wydarzyło, imparfait opisuje tło i powtarzające się sytuacje. To bardzo przypomina „przeczytałem” i „czytałem”. Wyjaśniamy to w tekście Passé composé czy imparfait?

Znajome słowa. Polski pożyczył z francuskiego więcej, niż się wydaje: bagaż (bagage), plaża (plage), fotel (fauteuil), biuro (bureau), szofer (chauffeur), żurnal (journal). A jeśli znasz angielski, dojdą tysiące słów takich jak restaurant, question, possible.

Ty i pan. Wybór między tu a vous działa podobnie jak nasze „ty” i „pan, pani”. Szczegóły w tekście Tu czy vous?

Mowa na start. W rozmowie przeszłość wyrażasz przez passé composé, a przyszłość przez aller + bezokolicznik, czyli futur proche: je vais manger. Obie formy są proste, więc o wczoraj i jutro opowiesz wcześnie.

Co naprawdę wymaga czasu

Wymowa

Pisownia francuska ma swoją logikę, ale związek liter i dźwięków jest daleki od polskiego „czytaj, jak piszesz”. Wiele końcowych liter jest niemych: ils parlent brzmi tak samo jak il parle. Są też samogłoski nosowe, które przypominają nasze ą i ę, ale brzmią inaczej i rozróżniają słowa:

Po francusku	Znaczy
vin	wino
vent	wiatr
vont	(oni) idą

Do tego gardłowe francuskie r, zupełnie inne niż nasze, i u z tu, którego polski nie ma. Polski akcent na przedostatniej sylabie też trzeba oduczyć: po francusku nacisk pada na koniec grupy słów.

Słuchanie

Francuski łączy słowa: les amis brzmi „lezami”, bo nieme s budzi się przed samogłoską. W szybkiej mowie dźwięki znikają: je ne sais pas często brzmi jak „szepa”. Wielu uczących się dobrze czyta, zanim zrozumie film, więc słuchaj prawdziwego francuskiego od początku.

Rodzajniki

Polski nie ma rodzajników, a francuski ma ich sporo: le, la, les, un, une, des, a do tego rodzajnik cząstkowy du, de la: je bois du café, piję kawę. To źródło błędów na długo. Pomogą lekcje o rodzajnikach i rodzajniku cząstkowym.

Rodzaj, który się nie zgadza

Idea jest znajoma, ale rodzaj rzadko pokrywa się z polskim: le soleil (słońce) jest męski, la mer (morze) żeńskie, le lit (łóżko) męski. Ucz się każdego rzeczownika z rodzajnikiem. Wzorce, które działają, zbiera lekcja o rodzaju rzeczowników.

Czasowniki

Najczęstsze czasowniki, être, avoir, aller, faire, są nieregularne, a subjonctif pojawia się po wielu wyrażeniach: il faut que tu viennes, musisz przyjść.

Liczebniki

Od 70 francuski liczy dwudziestkami: 70 to soixante-dix (sześćdziesiąt dziesięć), 80 to quatre-vingts (cztery dwudziestki), a 97 to quatre-vingt-dix-sept (cztery dwudziestki, dziesięć, siedem). W Belgii i Szwajcarii mówi się prościej: septante, nonante.

Małe wybory

Savoir czy connaître, c'est czy il est: każdą parę łatwo wyjaśnić i łatwo pomylić w rozmowie. Mamy krótkie teksty o savoir i connaître i o c'est i il est.

Czy warto?

Jeśli masz powód, tak. Francuski jest językiem urzędowym w kilkudziesięciu krajach i otwiera literaturę od Moliera po Camusa. Początki są przyjemne, bo tyle rzeczy wygląda znajomo: po kilku tygodniach przeczytasz proste teksty i poradzisz sobie w podróży.

Możesz zacząć od razu, bez konta: lekcje gramatyki francuskiej, listy słówek z nagraniami i początek Baryłeczki Maupassanta z tłumaczeniem pod każdą linijką. Gdy będziesz gotów, zajrzyj do listy książek do nauki francuskiego, a jeśli celem jest egzamin, do przewodników po DELF B2 i maturze z francuskiego.

Nasza aplikacja Learn French prowadzi od pierwszych słów przez gramatykę i teksty dopasowane do poziomu aż do Flauberta i Maupassanta. Pobierzesz ją za darmo; niektóre książki i dodatkowe treści wymagają diamentów, które zdobywasz podczas nauki, albo Premium.