Savoir czy connaître? Prosta zasada: wiedzieć i znać

Dla Polaka to jedna z łatwiejszych par we francuskim, bo polski ma ten sam podział. Savoir to zwykle „wiedzieć” (fakty, informacje) albo „umieć” (coś zrobić). Connaître to „znać” (ludzi, miejsca, rzeczy, z którymi masz styczność). Jeśli po polsku powiesz „wiem” albo „umiem”, po francusku prawie zawsze będzie savoir. Jeśli powiesz „znam”, zwykle będzie connaître.

Zestawienie

	Savoir	Connaître
Po polsku	wiedzieć, umieć	znać
Często po nim stoi	que, si, où, quand, pourquoi albo bezokolicznik	Rzeczownik
Przykład	Je sais où il habite. (Wiem, gdzie mieszka.)	Je connais cet homme. (Znam tego człowieka.)
Przykład	Elle sait nager. (Umie pływać.)	Tu connais Lyon ? (Znasz Lyon?)

Szybki test składniowy: jeśli dalej idzie zdanie albo czasownik, potrzebujesz savoir. Jeśli tylko rzeczownik, zwłaszcza osoba albo miejsce, zwykle connaître.

Kiedy savoir

Fakty i informacje:

• Je sais que tu es fatigué. (Wiem, że jesteś zmęczony.)
• Nous ne savons pas s'il vient. (Nie wiemy, czy przyjdzie.)
• Je ne sais pas. (Nie wiem.)

Umiejętności. Z bezokolicznikiem savoir znaczy „umieć”:

• Il sait conduire. (Umie prowadzić samochód.)
• Tu sais cuisiner ? (Umiesz gotować?)

Kiedy connaître

Connaître zawsze ma dopełnienie w postaci rzeczownika albo zaimka. Chodzi o doświadczenie i znajomość:

• Je connais ta sœur. (Znam twoją siostrę.)
• Nous connaissons bien Paris. (Dobrze znamy Paryż.)
• Tu connais ce livre ? (Znasz tę książkę?)

Po connaître nie może stać zdanie, więc nigdy je connais que. Polacy rzadko popełniają ten błąd, bo „znam, że” też brzmi źle.

Gdzie polska intuicja zawodzi

„Znać język”. Po polsku znam francuski, ale po francusku najczęściej mówi się je parle français (mówię po francusku). Je connais le français istnieje, ale brzmi bardziej jak „mam pojęcie o francuskim”.

„Znać odpowiedź”, „znać jego imię”. Przy rzeczownikach, które same są informacją, francuski dopuszcza oba czasowniki: je sais la réponse i je connais la réponse, je sais son nom i je connais son nom. Nie ma się czym martwić, wybierz jeden i idź dalej.

„Umieć na pamięć”. Je sais ce poème par cœur. (Umiem ten wiersz na pamięć.) Tu savoir stoi przed rzeczownikiem i to jest w porządku, bo chodzi o wiedzę w głowie.

Odmiana

Oba czasowniki są nieregularne, więc warto je wykuć.

	savoir	connaître
je	sais	connais
tu	sais	connais
il, elle, on	sait	connaît
nous	savons	connaissons
vous	savez	connaissez
ils, elles	savent	connaissent

Możesz też spotkać connait bez daszka, co dopuszcza reforma pisowni z 1990 roku.

Zmiana znaczenia w przeszłości

W passé composé oba czasowniki zmieniają znaczenie, i tu znowu pomaga polski aspekt:

• J'ai su la vérité hier. (Wczoraj dowiedziałem się prawdy.)
• J'ai connu Marie à Paris. (Poznałem Marie w Paryżu.)

Dla trwającej wiedzy w przeszłości używasz imparfait: je savais (wiedziałem), je connaissais (znałem). Więcej w tekście Passé composé czy imparfait?

Sprawdź się

Wybierz savoir albo connaître w odpowiedniej formie, a potem sprawdź odpowiedzi poniżej.

1. Je ne ___ pas où sont mes clés.
2. Tu ___ mon frère ?
3. Elle ___ parler italien.
4. Nous ___ un bon restaurant ici.
5. Vous ___ quand le train arrive ?
6. Ils ___ très bien Marseille.

Odpowiedzi: 1. sais. 2. connais. 3. sait. 4. connaissons. 5. savez. 6. connaissent.

Ucz się dalej

Nasze lekcje o czasownikach nieregularnych i o imparfait obejmują więcej z tego, co tu omówiliśmy, każda z quizem. Hiszpański ma dokładnie ten sam podział: zobacz Saber czy conocer?

Te dwa czasowniki zaczynają brzmieć naturalnie, gdy często spotykasz je w prawdziwym francuskim. Nasza aplikacja Learn French prowadzi od słownictwa i gramatyki przez teksty dopasowane do poziomu aż do Flauberta, Balzaca i Maupassanta, z tłumaczeniem pod każdą linijką. Pobierzesz ją za darmo; niektóre książki i dodatkowe treści wymagają diamentów, które zdobywasz podczas nauki, albo Premium.