Arapça Selamlaşma: Merhaba, Günaydın ve Cevapları

Türkçe konuşan biri Arapça selamlaşmanın yarısını zaten biliyor: merhaba da selam da Arapçadan geliyor. Ama Arapçada selamlaşmanın bir özelliği var: çoğu selamın kendine özgü bir cevabı var ve cevap, selamı biraz daha güzelleştirerek geri veriyor. "Günaydın"a "günaydın" değil, "nurlu sabah" diye karşılık veriliyor. Aşağıda en sık kullanılan ifadeler, okunuşları ve cevaplarıyla birlikte.

Okunuşlarda kesme işareti (') Türkçede olmayan ع sesini ya da kısa bir gırtlak durmasını gösteriyor. kh, gırtlaktan hırıltılı söylenen خ harfi.

Selam ve merhaba

Selam	Okunuşu	Anlamı	Cevap
السَّلَامُ عَلَيْكُمْ	as-salâmu 'alaykum	selam üzerinize olsun	وَعَلَيْكُمُ السَّلَامُ wa 'alaykumu s-salâm, "selam sizin de üzerinize olsun"
مَرْحَبًا	marhaban	merhaba	مَرْحَبًا marhaban ya da أَهْلًا ahlan
أَهْلًا وَسَهْلًا	ahlan wa sahlan	hoş geldiniz	أَهْلًا بِكَ ahlan bika (erkeğe), أَهْلًا بِكِ ahlan biki (kadına)

Es-selamu aleykum her Arap ülkesinde, her durumda kullanılabiliyor. Uzun biçimi وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ wa rahmatu llâhi wa barakâtuh, "Allah'ın rahmeti ve bereketi de" ile bitiyor. Cevapta da selam aynı uzunlukta ya da daha uzun verilir.

Bu selam yalnızca karşılaşırken değil, ayrılırken de kullanılıyor. Kelile ve Dimne'deki bir masalda, suyu çekilen göldeki iki ördek arkadaşları kaplumbağaya veda ederken tam olarak bunu söylüyor. Uygulamadaki metinden:

وقالتا: السلام عليك فإننا ذاهبتان عن هذا المكان لأجل نقصان الماء عنه.

(İkisi) dediler ki: "Selam sana, biz suyu azaldığı için bu yerden gidiyoruz."

Merhaba Türkçedeki kadar yaygın, özellikle şehirlerde ve resmi olmayan ortamlarda. Türkçe bu kelimeyi Arapçadan almış, anlamı da hemen hemen aynı kalmış.

Ehlen ve sehlen hem "merhaba" hem "hoş geldiniz" yerine kullanılıyor. Kısaca أَهْلًا ahlan da yeterli.

Günün saatine göre

Selam	Okunuşu	Anlamı	Cevap
صَبَاحُ الْخَيْرِ	sabâhu l-khayr	hayırlı sabahlar, günaydın	صَبَاحُ النُّورِ sabâhu n-nûr, "nurlu sabahlar"
مَسَاءُ الْخَيْرِ	masâ'u l-khayr	iyi akşamlar	مَسَاءُ النُّورِ masâ'u n-nûr, "nurlu akşamlar"
تُصْبِحُ عَلَى خَيْرٍ	tusbihu 'alâ khayr	iyi geceler (hayırla uyan)	وَأَنْتَ مِنْ أَهْلِهِ wa anta min ahlih, "sen de hayrı hak edenlerdensin"

Fushada bu ifadelerin sonundaki ünlüler bazen okunuyor (sabâhu l-khayri), ama günlük konuşmada genelde düşürülüyor: sabâh al-khayr, sabâh an-nûr. An-nûr'da ل'nin okunmadığına dikkat edin. Bunun nedenini şemsi ve kameri harfler yazımızda anlattık.

Son satırdaki cevap, kadına söylenirken wa anti min ahlih oluyor. Arapçada "sen" erkeğe ve kadına göre değişiyor. Selamlaşmalarda da bu farkı duyacaksınız.

Hal hatır

Soru	Okunuşu	Cevap
كَيْفَ حَالُكَ؟	kayfa hâluka? (erkeğe)	بِخَيْرٍ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ bi-khayr, wa l-hamdu lillâh, "iyiyim, elhamdülillah"
كَيْفَ حَالُكِ؟	kayfa hâluki? (kadına)	aynı cevap
وَأَنْتَ؟ / وَأَنْتِ؟	wa anta? / wa anti?	"ya sen?" diye karşı soru

Hâl kelimesi Türkçedeki hal ile aynı: "Hâlin nasıl?" Türkçedeki hal hatır sormak deyimini düşünün.

Konuşma dilinde bu soru ülkeden ülkeye değişiyor: Mısır'da إزيك izzayyak, Şam'da كيفك kîfak, Körfez'de شلونك şlônak. Fushayı her yerde anlarlar. Farkları Fusha mı ammice mi yazımızda topladık.

Tanışma, teşekkür ve vedalaşma

İfade	Okunuşu	Anlamı	Cevap
تَشَرَّفْنَا	taşarrafnâ	tanıştığımıza memnun oldum (şeref duyduk)	الشَّرَفُ لِي aş-şarafu lî, "şeref bana ait"
شُكْرًا	şukran	teşekkürler (şükran)	عَفْوًا 'afwan, "rica ederim" (affedersin)
مَعَ السَّلَامَةِ	ma'a s-salâma	güle güle, hoşça kal	مَعَ السَّلَامَةِ ya da فِي أَمَانِ اللهِ fî amâni llâh, "Allah'a emanet"
إِلَى اللِّقَاءِ	ilâ l-liqâ'	görüşmek üzere	إِلَى اللِّقَاءِ

Bu tablodaki kelimelerin çoğu Türkçede de var: şeref, şükran, af, selamet, emanet. Arapçada okunuşları biraz farklı, ama anlamları tanıdık.

Küçük ama önemli notlar

• Cevabı bilin. Arapçada selama aynı kelimeyle değil, kalıplaşmış cevabıyla karşılık vermek kibarlık sayılıyor. Sabâh al-khayr diyene sabâh an-nûr demek, sizi hemen "dili bilen" biri yapıyor.
• Hitaba dikkat. Bika, biki, hâluka, hâluki: sonlar karşınızdakinin erkek ya da kadın olmasına göre değişiyor. Bu ekler bitişik zamirler dersinin konusu.
• Önce dinleyin. Selamlaşmalar kısa, ama içinde ح ve ع gibi Türkçede olmayan sesler var. Sesli bir kaynaktan dinleyip tekrar etmek en hızlı yol.

Nereden devam etmeli?

Selamlaşmalar, ücretsiz Arapça kelime listelerimizin ilk bölümü olan "İlk adımlar"da yer alıyor. Her kelimeyi sesiyle dinleyebilirsiniz. Harfleri henüz okuyamıyorsanız önce Arap alfabesi nasıl öğrenilir yazımıza göz atın.

Learn Arabic uygulamamızda da selamlaşmalar ilk bölümde, Türkçede olmayan seslerle birlikte geliyor. Ardından konu konu kelimeler, dil bilgisi ve okumalar başlıyor. Uygulama 1 Aralık'ta App Store ve Google Play'de çıkıyor. Ma'a s-salâma demeden önce bir şey daha: çıktığı gün haber almak için bekleme listesine katılın.