İspan dilində ser və estar fərqi: hansı nə vaxt?
Ser bir şeyin nə olduğunu (kimlik, mənşə, peşə, xüsusiyyət, saat, material, tədbir), estar harada və hansı vəziyyətdə olduğunu deyir. Qaydalar və test.
Ser bir şeyin nə olduğunu deyir: kim olduğunu, haralı olduğunu, peşəsini, necə adam olduğunu, saatı, nədən düzəldildiyini və tədbirin harada keçirildiyini. Estar isə bir şeyin harada və hazırda hansı vəziyyətdə olduğunu deyir: yer, hiss, hal və bir dəyişikliyin nəticəsi. Azərbaycan dilində belə ayrım yoxdur: “Həkiməm”, “Yorğunam”, “Evdəyəm” cümlələrinin hər üçü eyni xəbər şəkilçisi ilə qurulur, üçüncü şəxsdə hamısı “-dır” alır. İspan dilində isə birincisi soy médico, digər ikisi estoy cansado və estoy en casa olur.
“Daimidirsə ser, müvəqqətidirsə estar” qaydası yarımçıqdır
Dərsliklərin çoxu bu qayda ilə başlayır, amma o tez büdrəyir:
- Bakú está en Azerbaiyán. (Bakı Azərbaycandadır.) Bundan daha daimi nə ola bilər? Yenə də estar, çünki bu, yerdir.
- Mi abuelo está muerto. (Babam vəfat edib.) Daimidir, amma estar, çünki dəyişikliyin nəticəsidir.
- Soy estudiante. (Tələbəyəm.) Müvəqqətidir, amma ser, çünki kim olduğunuzu deyir.
Daha yaxşı sual budur: cümlə mübtədanı tanıdır, yoxsa onu bir yerə və ya vəziyyətə yerləşdirir?
Azərbaycan dilindəki sualla seçin
| “Kimdir, nədir, haralıdır, necə adamdır, saat neçədir?” sualı: ser | “Haradadır, necədir, nə edir?” sualı: estar |
|---|---|
| Kimlik: Es mi hermano. (O, mənim qardaşımdır.) | Yer: El banco está en la plaza. (Bank meydandadır.) |
| Mənşə: Somos de Bakú. (Bakılıyıq.) | Hiss: Estoy cansado. (Yorğunam.) |
| Peşə: Mi madre es abogada. (Anam vəkildir.) | Hal: La sopa está fría. (Şorba soyuqdur.) |
| Xüsusiyyət: Mi padre es alto. (Atam hündürboydur.) | Nəticə: La tienda está cerrada. (Mağaza bağlıdır.) |
| Saat, tarix: Son las tres. Hoy es viernes. (Saat üçdür. Bu gün cümədir.) | Davam edən iş: Estoy leyendo. (Oxuyuram.) |
| Material, sahib: La mesa es de madera. El coche es de Pablo. (Masa taxtadandır. Maşın Pablonundur.) | Müvəqqəti iş: Está de camarero este verano. (Bu yay ofisiant işləyir.) |
Kiçik bir məsləhət: Azərbaycan dilində yerlik halı ilə qurduğunuz cümlələr (evdəyəm, ofisdəyik, açarlar stolun üstündədir) demək olar ki, həmişə estar tələb edir. Bir dəyişikliyin nəticəsini bildirən sözlər də elə: sınıb, açıqdır, bağlıdır, xarab olub.
İxtisarları sevirsinizsə, ingilisdilli dərsliklərdə məşhur iki söz var: ser üçün DOCTOR (təsvir, peşə, xüsusiyyət, zaman, mənşə, qohumluq), estar üçün PLACE (vəziyyət, yer, hərəkət, hal, hiss). Sadəcə aşağıdakı böyük istisnanı unutmayın.
İstisna: tədbirlər
Yerlər estar alır, amma tədbirlər ser alır, çünki burada “olmaq” “keçirilmək” mənasındadır:
- El estadio está en el centro. (Stadion mərkəzdədir.)
- El concierto es en el estadio. (Konsert stadionda keçirilir.)
La fiesta es en mi casa (Məclis bizdədir) və La reunión es a las cinco (İclas saat beşdədir) da eyni qayda ilə qurulur. Toy da tədbirdir: La boda es en Sevilla.
Mənası dəyişən sifətlər
Bəzi sifətlərdə feil təkcə çaları yox, mənanın özünü dəyişir:
| Sifət | Ser ilə | Estar ilə |
|---|---|---|
| listo | Es listo. Ağıllıdır. | Está listo. Hazırdır. |
| aburrido | Es aburrido. Darıxdırıcı adamdır. | Está aburrido. Darıxır. |
| malo | Es malo. Pis adamdır. | Está malo. Xəstədir. (Yemək üçün: xarab olub.) |
| rico | Es rico. Varlıdır. | Está rico. Dadlıdır. |
| verde | Es verde. Yaşıldır. | Está verde. Kaldır, yetişməyib; ya da işin naşısıdır. |
| vivo | Es vivo. Zirəkdir, diribaşdır. | Está vivo. Sağdır, diridir. |
Məclisdə Estoy aburrido desəniz, darıxdığınızı demiş olursunuz. Soy aburrido desəniz, özünüzü darıxdırıcı adam kimi təqdim edirsiniz.
Eyni cümlə, iki məna
Eres muy guapa. Çox gözəlsən, ümumiyyətlə.
Estás muy guapa. Bu gün çox gözəl görünürsən.
Pablo es delgado. Pablo arıq bədənli adamdır.
Pablo está delgado. Pablo arıqlayıb.
La manzana es verde. Yaşıl almadır.
La manzana está verde. Alma hələ kaldır.
Özünüzü yoxlayın
Boşluğa ser və ya estar feilinin düzgün formasını yazın, sonra aşağıda yoxlayın.
- Mi hermana ___ médica.
- ¿Dónde ___ las llaves?
- Hoy ___ martes.
- La boda ___ en una iglesia antigua.
- No puedo salir, ___ enfermo.
- Esta mesa ___ de madera.
- ¡Qué rica ___ la paella!
- La ventana ___ abierta.
Cavablar: 1. es (peşə). 2. están (yer). 3. es (tarix). 4. es (tədbir). 5. estoy (hal). 6. es (material). 7. está (dadı). 8. está (nəticə).
Davam edin
Tez-tez qarışdırılan başqa bir cüt üçün por və para fərqi yazımıza baxın. İspan dilində başqa nələrin asan, nələrin çətin olduğunu ispan dili çətindirmi yazısında topladıq.
Ser və estar oxuduğunuz mətnlərdə yüzlərlə dəfə qarşınıza çıxdıqca qayda olmaqdan çıxıb vərdişə çevrilir. İspan dili kursumuz və Learn Spanish tətbiqimiz sizi söz ehtiyatı və qrammatikadan səviyyəyə uyğun mətnlərə, oradan da hər sətrin altında tərcüməsi olan tam klassiklərə qədər aparır. Tətbiqi yükləmək pulsuzdur, bəzi kitablar və əlavə məzmun üçün öyrənərkən qazandığınız almazlar və ya Premium lazımdır.