İspan dilində por və para fərqi: hər ikisi “üçün”dürmü?
Para irəlidəki məqsədə baxır, por isə arxadakı səbəbə və ya keçilən yola. “Üçün”, “görə”, “vasitəsilə”, “ərzində” ilə müqayisə və kiçik test.
Para irəliyə baxır: məqsədə, bir şeyin kimə çatacağına, gedilən yerə və ya son tarixə. Por isə geriyə baxır: səbəbə, keçilən yola, müddətə və ya mübadiləyə. Azərbaycanlı öyrənən üçün tələ “üçün” sözündədir. Biz həm “sənin üçün aldım” (hədiyyə sənindir), həm də “sənin üçün etdim” (sənin xatirinə) deyirik, həm də “köməyin üçün sağ ol”. İspan dilində bu üç cümlənin ikisi por, biri para ilə qurulur.
Qısa cədvəl
| Sual | Para | Por |
|---|---|---|
| Nə üçün? | Məqsəd: Estudio para aprobar. (İmtahandan keçmək üçün oxuyuram.) | Səbəb: Llegué tarde por el tráfico. (Tıxac ucbatından gecikdim.) |
| Kimə? | Alan şəxs: Es para ti. (Bu, sənin üçündür.) | Xatir: Lo hice por ti. (Bunu sənin xatirinə etdim.) |
| Haraya? | İstiqamət: Salgo para Madrid. (Madridə yola düşürəm.) | İçindən, boyunca: Paseamos por Madrid. (Madriddə gəzdik.) |
| Nə vaxt? | Son tarix: Es para el lunes. (Bazar ertəsinə hazır olmalıdır.) | Müddət: Estudié por tres horas. (Üç saat ərzində oxudum.) |
Azərbaycan dili ilə yoxlayın
İspan cümləsini qurmazdan əvvəl “üçün” sözünü daha dəqiq bir sözlə əvəz etməyə çalışın:
- “məqsədilə”, “ki, ...” deyə bilirsinizsə: para
- “-a qədər”, “-a çatdırmaq üçün” deyə bilirsinizsə: para
- “görə”, “ucbatından”, “xatirinə” deyə bilirsinizsə: por
- “vasitəsilə”, “ilə” (telefonla, poçtla): por
- “ərzində”, “müddətində”: por
- “əvəzində”, “müqabilində”: por
- “tərəfindən”: por
Yəni para demək olar ki, həmişə “üçün”dür, por isə “üçün” sözünün dar mənasına sığmayan hər şeydir.
Para nə vaxt işlənir
Məqsəd. Feildən əvvəl para “... üçün, ... məqsədilə” deməkdir: Ahorro para viajar. (Səyahət etmək üçün pul yığıram.)
Alan şəxs. Bir şeyin kimə nəzərdə tutulduğu: Este regalo es para mi madre. (Bu hədiyyə anam üçündür.)
İstiqamət. Haraya getdiyiniz. Bizdə bunu yönlük hal bildirir, ispan dilində para: El tren sale para Sevilla. (Qatar Sevilyaya yola düşür.)
Son tarix. Necesito el informe para mañana. (Hesabat sabaha lazımdır.)
Fikir. Para mí, es demasiado caro. (Məncə, çox bahadır. Hərfi mənada: mənim üçün.)
Por nə vaxt işlənir
Səbəb. Gracias por tu ayuda. (Köməyinə görə sağ ol.) Kömək əvvəl gəlib, təşəkkür onun arxasınca. Ona görə heç vaxt gracias para deyilmir, biz “köməyin üçün sağ ol” desək də. Burada “üçün” sözünü “görə” ilə əvəz edin, cavab özü üzə çıxacaq.
Mübadilə. Pagué veinte euros por el libro. (Kitaba iyirmi avro verdim.) Bizdə yönlük hal işlənir, ispan dilində isə por: “kitabın əvəzində”.
İçindən keçmək. Entramos por la puerta. (Qapıdan içəri girdik.) Bizim çıxışlıq halımız burada de yox, por olur, çünki qapı keçilən yerdir.
Vasitə. Te llamo por teléfono. (Sənə telefonla zəng edərəm.) Bizdə bunu “ilə”, “vasitəsilə” bildirir.
Müddət. Viví allí por dos años. (İki il orada yaşadım.) Bu, Latın Amerikasında çox işlənir. İspaniyada daha çox durante dos años (iki il ərzində) eşidəcəksiniz, bir çoxları isə ön sözü heç işlətmir: Viví allí dos años. Bizdə də “iki il ərzində yaşadım” əvəzinə sadəcə “iki il yaşadım” deyirik.
Məchul növdə icraçı. Fue escrito por Cervantes. (Servantes tərəfindən yazılıb.)
Eyni cümlə, iki məna
Bu cütlər fərqi istənilən qaydadan yaxşı göstərir:
Trabajo para mi madre. Anam mənim müdirimdir, onun üçün işləyirəm.
Trabajo por mi madre. Anamın yerinə işləyirəm, ya da onun xatirinə.
Compré flores para Ana. Gülləri Anaya almışam, onundur.
Compré flores por Ana. Gülləri Ananın əvəzinə və ya Anaya görə almışam.
Azərbaycan dilində hər iki cütü “üçün” ilə deyə bilərsiniz, ispan dili isə seçim tələb edir.
Bütöv öyrənilməli ifadələr
Bəzi ifadələr sabitdir, onları məntiqlə açmağa çalışmayın. Por ilə: por favor (zəhmət olmasa), por ejemplo (məsələn), por fin (nəhayət), por supuesto (əlbəttə), por eso (ona görə). Para ilə: para siempre (həmişəlik).
Özünüzü yoxlayın
Por və ya para seçin, sonra aşağıda yoxlayın.
- Este café es ___ ti.
- Gracias ___ venir.
- Estudio ___ el examen de mañana.
- Pasamos ___ el parque.
- Cambié mi coche ___ una moto.
- La tarea es ___ el viernes.
Cavablar: 1. para (alan şəxs). 2. por (səbəb). 3. para (məqsəd). 4. por (içindən keçmək). 5. por (mübadilə). 6. para (son tarix).
Davam edin
Tez-tez qarışdırılan digər cütlər üçün ser və estar, saber və conocer və pretérito və imperfecto yazılarımıza baxın. Ümumi mənzərə üçün ispan dili çətindirmi yazısını oxuya bilərsiniz.
Por və para ilə əsl cümlələrdə dəfələrlə rastlaşdıqca seçim öz-özünə təbii gəlməyə başlayır. İspan dili kursumuz və Learn Spanish tətbiqimiz sizi söz ehtiyatı və qrammatikadan səviyyəyə uyğun mətnlərə, oradan da hər sətrin altında tərcüməsi olan tam klassiklərə qədər aparır. Tətbiqi yükləmək pulsuzdur, bəzi kitablar və əlavə məzmun üçün öyrənərkən qazandığınız almazlar və ya Premium lazımdır.