Karamazov Kardeşler Karakterleri: Aileye ve Çevresine Rehber

Karamazov Kardeşler, bir babanın, üç oğlunun ve belki o da oğlu olan dördüncü birinin hikayesi. Dostoyevski'nin son romanı; 1879 ile 1880 arasında tefrika edildi ve yazar, kitap tamamlandıktan birkaç ay sonra öldü. Olay örgüsü bir cinayetin etrafında dönüyor, ama kitap aslında her kardeşin neye inandığını ve bununla nasıl yaşadığını anlatıyor.

Kadro kalabalık ve her karakterin birkaç adı var. Önce aileyi, sonra çevrelerindeki insanları tanıtıyoruz.

Bir bakışta isimler

Karakter	Rusça tam adı	Ona nasıl seslenilir?
Baba	Фёдор Павлович Карамазов	Фёдор Павлович
Büyük oğul	Дмитрий Фёдорович	Митя, Митенька, Митька
Ortanca oğul	Иван Фёдорович	Ваня, Ванечка
Küçük oğul	Алексей Фёдорович	Алёша, Алёшка, Алёшечка
Uşak	Павел Фёдорович Смердяков	Смердяков
Dmitriy'nin aşkı ve babasının rakibi	Аграфена Александровна Светлова	Грушенька
Dmitriy'nin nişanlısı	Катерина Ивановна Верховцева	Катя
Manastırın yaşlı bilgesi	старец Зосима	Zosima Baba

Başlamadan iki ipucu. Bizim baskımız ё harfini düz е olarak basıyor, yani Федор ve Алеша göreceksiniz; bunları Fyodor ve Alyoşa diye okuyun. Bir de oğulların baba adı ortak: Фёдорович (Fyodor oğlu). Anlatıcı kimin konuştuğunu göstermek için sık sık bunu kullanıyor; Иван Фёдорович, İvan'ın resmî adı.

Fyodor Pavloviç Karamazov

Baba bir toprak sahibi, ayyaş ve soytarı; parasını evlenerek kazanmış. Çocuklarının hiçbiriyle ilgilenmiyor. İlk kısım onu en küçük oğlu üzerinden tanıtıyor ve sonunun nasıl olacağını da hemen söylüyor:

Алексей Федорович Карамазов был третьим сыном помещика нашего уезда Федора Павловича Карамазова, столь известного в свое время (да и теперь еще у нас припоминаемого) по трагической и темной кончине своей...

Aleksey Fyodoroviç Karamazov, kazamızın toprak sahiplerinden Fyodor Pavloviç Karamazov'un üçüncü oğluydu; Fyodor Pavloviç ise trajik ve karanlık ölümüyle zamanında pek tanınmış (ve hâlâ bizde anılan) biriydi...

Ne istiyor: zevk, para ve seyirci. Psikolojisi: başkaları onu aşağılamadan önce kendini aşağılıyor. Manastırda Я шут коренной diye ilan ediyor: "Ben doğuştan soytarıyım." Onun için kullanılan kelime сладострастник, yani şehvet düşkünü; oğulları da bunu ondan miras almaktan korkuyor.

Dmitriy (Mitya)

En büyük oğul emekli bir subay; cömert, şiddetli ve hep parasız. Katerina İvanovna ile nişanlı, ama babasının da istediği kadına, Gruşenka'ya tutulmuş. Üç bin rublelik bir anlaşmazlık olayları başlatıyor.

Ne istiyor: Gruşenka'yı, parasını ve bütün bunların altında, düzgün bir insan olmayı. Psikolojisi: en kötü ve en iyi dürtülerini aynı şiddetle hissediyor. Alyoşa'ya yaptığı itiraf, en çok alıntılanan cümlesini barındırıyor:

Тут дьявол с богом борется, а поле битвы — сердца людей.

Burada şeytan Tanrı'yla savaşıyor, savaş alanı da insanların yüreği.

Birkaç satır önce de широк человек, слишком даже широк, я бы сузил diyor: insan geniş, hatta fazla geniş, ben olsam daraltırdım. Широкий (geniş), edebiyatta Rus ruhu için tekrar tekrar karşınıza çıkacak bir kelime.

İvan

Ortanca oğul dergilere yazan bir aydın. Dmitriy ne kadar ateşliyse o o kadar soğuk ve aile onu okuyamıyor. Bunu en iyi Dmitriy söylüyor:

Но Иван — могила.

Ama İvan sır küpüdür.

Kelimesi kelimesine "İvan bir mezardır": kimseye hiçbir şey anlatmaz. Alyoşa da daha sonra ona загадка, yani bilmece diyor.

Ne istiyor: acıya, özellikle de çocukların acısına, aklıyla kabul edebileceği bir cevap. Psikolojisi: çocukların acı çektiği bir dünyayı kabul edemiyor, bu yüzden hayatı sevmeye devam ederken o dünyadaki yerini reddediyor. Beşinci kitaptaki Alyoşa'yla tartışması, biletini geri verme cümlesine varıyor:

Не бога я не принимаю, Алеша, я только билет ему почтительнейше возвращаю.

Tanrı'yı kabul etmediğim yok Alyoşa, ben yalnızca biletimi ona büyük bir saygıyla geri veriyorum.

Ardından Alyoşa'ya kendi poemini, Büyük Engizisyoncu'yu anlatıyor. Ölümsüzlük yoksa "her şey serbesttir" fikri ise başka biri tarafından benimseniyor ve korkunç sonuçlar doğuruyor.

Alyoşa (Aleksey)

En küçük oğul ve anlatıcının kahramanı. Kasabadaki manastırda, Zosima Baba'nın yanında rahip adayı. Herkes ona güveniyor, babası bile. Anlatıcının onu tarifi çok sade:

Заранее скажу мое полное мнение: был он просто ранний человеколюбец...

Baştan bütün düşüncemi söyleyeyim: o yalnızca küçük yaştan insanları seven biriydi...

Ne istiyor: kardeşlerine yardım etmek ve Zosima'nın öğrettiği gibi yaşamak. Psikolojisi: konuşmaktan çok dinliyor ve Zosima ölünce inancı sınanıyor. Ölen yaşlı bilgenin bedeni kokmaya başlıyor (тлетворный дух, çürüme kokusu), kasaba bunu onun aleyhine bir işaret sayıyor ve Alyoşa'nın bunalımı geliyor. Zosima ona manastırdan ayrılmasını ve "dünyada bir keşiş gibi" yaşamasını söylemişti.

En çok biçimi olan isim onunki: resmî olarak Алексей, aileden Алёша, biri onunla dalga geçerken Алёшка, şefkat gösterirken de Алёшечка ya da Лешечка. Türkçede "Ali, Alicik, Alişko" gibi düşünebilirsiniz; Rusçada bu ekler çok daha zengin.

Smerdyakov

Fyodor'un evindeki uşak ve aşçı. Kasabanın meczubu Lizaveta Smerdyaşçaya'nın oğlu. Söylentiye göre babası Fyodor. Fyodor ona annesinin lakabından, смердеть (kokmak) fiilinden gelen Смердящая ("kokan kadın") adından türetilmiş bir soyadı vermiş. Adı ve baba adı, Pavel Fyodoroviç, çok nadir geçiyor.

Ne istiyor: para, saygı ve yurt dışında bir hayat. Psikolojisi: kinci, kibirli ve dar bir anlamda zeki. Geldiği yerden nefret ediyor:

Я всю Россию ненавижу, Марья Кондратьевна.

Ben bütün Rusya'dan nefret ediyorum, Marya Kondratyevna.

İvan'a hayran ve onu ilgilendiren de İvan'ın fikirleri. Kelimelerin sonuna -с ekleme alışkanlığına dikkat edin (вы-с, нечего-с). Bu, сударь (efendim) kelimesinin kısalmış haliydi ve hizmetkarların nezaket gösterme biçimiydi; Smerdyakov'un her satırına damgasını vuruyor. Türkçedeki "efendim"i her cümlenin sonuna ekleyen bir uşak düşünün.

Gruşenka

Agrafena Aleksandrovna Svetlova, küçültme ekiyle Грушенька diye biliniyor. Yaşlı bir tüccarın himayesinde yaşayan genç bir kadın. Hem Fyodor hem Dmitriy onu istiyor. Gururlu, alaycı ve yaralı: on yedi yaşındayken bir adam onu terk etmiş ve onun dönmesini bekliyor.

Ne istiyor: aşağılanmaktan kurtulmak ve satın alınmadan sevilmek. Psikolojisi: aynı saat içinde hem acımasız hem cömert olabiliyor. Bir zamanlar birine verdiği tek bir soğan yüzünden kurtulan kötü bir kadının halk masalını anlatıyor ve masalı kendine uyguluyor:

Только вот что, Ракитка, я хоть и злая, а все-таки я луковку подала.

Ama bak ne diyeceğim Rakitka, ben kötü olsam da yine de bir soğancık verdim.

Луковка, лук (soğan) kelimesinin küçültülmüş hali. Rusça bir şeyi şefkatle anmak için onu küçültür, Gruşenka da bunu sürekli yapıyor. Türkçedeki "-cık, -cik" ekinin işi.

Katerina İvanovna

Dmitriy'nin nişanlısı; bir subayın kızı, güzel ve çok gururlu. Dmitriy bir zamanlar ona para vererek babasını rezil olmaktan kurtarmış, o da Dmitriy'nin önünde yere kadar eğilmişti. Ona borçlu olmayı hiç hazmedemedi. Dmitriy'ye duyduğu sevgi yarı minnet, yarı gurur:

Я буду богом его, которому он будет молиться...

Ben onun tanrısı olacağım, o da bana dua edecek...

Ne istiyor: onu kurtaran soylu kişi olmak. Psikolojisi: fedakârlık yoluyla seviyor ve kendisine acınmasına dayanamıyor. Onunla İvan'ın birbirinin etrafında nasıl dolandığına dikkat edin: romanın en sessiz aşk hikayesi onların duyguları. Sonsözde anlatıcı ona yalnızca Катя diyor.

Zosima Baba

Manastırın старец'i, yani yaşlı bilgesi; kitabın ruhani merkezi. İlk aile toplantısında kimsenin anlamadığı bir şey yapıyor: önündeki acıları görüyormuş gibi Dmitriy'nin önünde yere kadar eğiliyor. Alyoşa'nın altıncı kitapta yazıya geçirdiği öğretisi, romanın İvan'a verdiği cevap:

...знай, что воистину всякий пред всеми за всех и за всё виноват.

...bil ki gerçekten de her birimiz herkesin önünde, herkes için ve her şey için suçluyuz.

Bu sözü aslında Zosima'nın ölmekte olan ağabeyi Markel söylüyor, Zosima da onu kendi öğretisi yapıyor. Başka bir yerde Что есть ад?, "Cehennem nedir?" diye soruyor ve cevap veriyor: "artık sevememenin acısı".

Rakitin ve Kolya Krasotkin

Rakitin (Mihail; Alyoşa ona Миша, Gruşenka Ракитка diyor) gözü kariyerde bir ilahiyat öğrencisi. Dedikodu yapıyor, keşişlerle alay ediyor ve Petersburg'a gidip "kalın bir dergi"de yazmanın planlarını kuruyor. Gruşenka'nın akrabası ve onun parasını almaktan çekinmiyor. Dostoyevski onu, ilerlemekten başka hiçbir şeye inanmayan alaycı tip olarak çizmiş.

Kolya Krasotkin kasabanın çocuklarının elebaşı olan bir okul çocuğu. Kendine неисправимый социалист, "iflah olmaz bir sosyalist" diyor, çoğunlukla Alyoşa'yı etkilemek için. Zeki, kendini beğenmiş, ama özünde iyi kalpli. Hasta çocuk İlyuşa ile hikayesi, romana son sahnesini veren yan hikaye. Bütün çocukların birlikte tekrarladığı haykırışı da kitabı bitiriyor:

— Ура Карамазову! — восторженно провозгласил Коля.

"Yaşasın Karamazov!" diye haykırdı Kolya coşkuyla.

Fyodor Pavloviç'i kim öldürdü?

Uyarı: bu bölüm romanın sonunu açık ediyor.

Dmitriy tutuklanıyor ve babasını öldürmekten mahkum ediliyor. Ama o öldürmedi. Öldüren Smerdyakov. Son görüşmelerinde İvan'a, asıl katilin ona her şeyin serbest olduğunu öğreten adam olduğunu söylüyor:

Вы убили, вы главный убивец и есть, а я только вашим приспешником был...

Siz öldürdünüz, asıl katil sizsiniz, ben yalnızca sizin yardakçınızdım...

Smerdyakov duruşmadan önce kendini asıyor. İvan mahkemede itiraf etmeye çalışıyor ama ateşler içinde yığılıp kalıyor. Katerina, Dmitriy'yi mahvedecek bir mektubu ortaya çıkarıyor ve Dmitriy Sibirya'ya mahkum ediliyor. Roman kardeşlerle değil, İlyuşa'nın cenazesinde Alyoşa ve çocuklarla bitiyor.

Rusçasından okuyun

Karamazov Kardeşler uzun bir kitap, baskımızda yaklaşık 302.000 kelime, ve ilk Rusça romanınız olmamalı. Hedefiniz buysa Beyaz Geceler ile başlayın; iki büyük yazar arasında kararsızsanız Tolstoy mu, Dostoyevski mi? yazımıza bakın.

Karamazov Kardeşler'in ilk sayfalarını sitemizde, her satırın altında Türkçe çevirisiyle ücretsiz okuyabilirsiniz. Anlatıcının sesi geveze ve laf arasına girmeyi seven bir ses; diyaloglar çoğu zaman anlatıdan kolay. Önce sıfat-fiilleri ve zarf-fiilleri tekrar edin, çünkü Dostoyevski'nin uzun cümleleri bunların üzerine kurulu.

Bu romanı Rusça okumanın yarısı isimleri doğru takip etmek, öteki yarısı ise saf keyif. Learn Russian uygulamamızda Karamazov Kardeşler her satırının altında çevirisiyle tam metin olarak var; oraya ulaşmanız için gereken kelime ve dil bilgisi de. İndirmesi ücretsiz, bazı kitaplar ve ek içerikler için öğrenirken kazanılan elmaslar ya da Premium gerekiyor.