Sıfat-Fiiller ve Zarf-Fiiller

Sıfat-fiiller ve zarf-fiiller, fiil kökenli ama sıfat ve zarf gibi işlev gören kelime türleridir. Rusçada sıfat-fiiller isimlerle ilgili eylemi veya durumu belirtirken,

zarf-fiiller (деепричастия) öznenin gerçekleştirdiği eş zamanlı veya ikincil eylemleri ifade eder.

Читающий студент внимательно слушает.Sıfat-fiil читающий, okuyan öğrenciyi tanımlar.
Прочитав книгу, он пошёл спать.Zarf-fiil прочитав, okumayı tamamladıktan sonra uyuduğunu gösterir.
Строимый дом будет большим.Sıfat-fiil строимый, inşa edilmekte olan evi belirtir.
Она поёт, читая стихи.Zarf-fiil читая, şarkı söylerken şiir okuma eylemini gösterir.

Notlar

Sıfat-fiiller, niteledikleri isimle cinsiyet, sayı ve hâle göre uyum sağlar. Zarf-fiiller ise değişmez ve çekimlenmez. Zarf-fiiller ana fiille ilgili ikincil eylemleri ifade eder.

Rusçada sıfat-fiiller (причастия) ve zarf-fiiller (деепричастия) hakkında giriş.

Zarf-Fiiller (Деепричастия)

Zarf-fiiller, ana fiille ilgili ikincil eylemleri belirten fiil zarfıdır. Genellikle eş zamanlı veya önceden gerçekleşmiş eylemleri ifade eder.

Örnekler

Alıştırmalar

Cümlelerde uygun sıfat-fiil veya zarf-fiil formunu kullanarak boşlukları doldurun:

Sıfat-Fiiller (Причастия)

Sıfat-fiiller, isimleri niteleyen fiil biçimleridir. Şimdiki ve geçmiş zaman, etkin ve edilgen olmak üzere çeşitli türleri vardır.

TürAnlamOluşumuÖrnekAnlamı
Şimdiki Zaman Etkinİsim tarafından yapılan devam eden eylemFiil kökü + -ущ/-ющ (1. çekim) veya -ащ/-ящ (2. çekim)читающийokuyan (okuyan kişi)
Geçmiş Zaman Etkinİsim tarafından tamamlanmış eylemGeçmiş zaman kökü + -вш/-шпрочитавшийokumuş olan
Şimdiki Zaman Edilgenİsim üzerinde devam eden eylemFiil kökü + -ем/-ом/-имстроимыйinşa edilmekte olan
Geçmiş Zaman Edilgenİsim üzerinde tamamlanmış eylemGeçmiş edilgen sıfat-fiil ekleriпостроенныйinşa edilmiş
___ (читать) книгу, он улыбался.Eş zamanlı eylem bildiren zarf-fiil: 'Kitap okurken gülümsedi.' · answer: Читая
Это человек, ___ (прочитать) много книг.Geçmiş zaman etkin sıfat-fiil: 'Çok kitap okumuş olan kişi.' · answer: прочитавший
___ (строить) дом, они слушали музыку.Eş zamanlı eylem bildiren zarf-fiil: 'Ev inşa ederken müzik dinlediler.' · answer: Строя
___ (читать) книгу, она не слышала звонка.Eş zamanlı eylem bildiren zarf-fiil: 'Kitap okurken zili duymadı.' · answer: Читая
TürAnlamOluşumuÖrnekAnlamı
Şimdiki Zaman Zarf-FiilEş zamanlı eylemFiil kökü + -я/-ачитаяokurken
Geçmiş Zaman Zarf-FiilAna fiilden önce tamamlanmış eylemGeçmiş zaman + -в/-вши/-шипрочитавokumuş olarak

Daha fazla Rusça dil bilgisi