Futur proche və futur simple: fransız dilində gələcək zaman
Futur proche (je vais partir) plan və yaxında olacaq iş üçündür, futur simple (je partirai) vəd, proqnoz və rəsmi yazı üçün. Qaydalar, cədvəl və test.
Fransız dilində gələcək haqqında danışmağın iki gündəlik yolu var. Futur proche (je vais partir) artıq qurulmuş plan və ya gözünüzün qabağında yaxınlaşan hadisə üçündür. Futur simple (je partirai) vəd, proqnoz, daha uzaq gələcək üçündür, rəsmi yazıda da demək olar ki, həmişə o işlənir. Danışıqda futur proche xeyli çox işlənir.
Azərbaycan dilində də iki gələcək zaman var: “gedəcəyəm” və “gedərəm”. Amma onları fransız formalarına birə-bir uyğunlaşdırmayın. Fransız dilində sual “nə qədər qətidir” yox, “artıq planlaşdırılıb, yoxsa vəd və proqnozdur” sualıdır.
Qısa cədvəl
| Futur proche | Futur simple | |
|---|---|---|
| Necə qurulur | aller + məsdər | məsdər + -ai, -as, -a, -ons, -ez, -ont |
| Nümunə | Je vais partir. | Je partirai. |
| Mənası | Gedəcəyəm, getmək üzrəyəm | Gedəcəyəm, gedərəm |
| Tipik işlənmə | Plan, yaxında olacaq hadisə | Vəd, proqnoz, uzaq gələcək |
| Harada eşidilir | Gündəlik danışıqda | Danışıqda, rəsmi yazıda isə demək olar ki, həmişə |
Futur proche necə qurulur
Aller feilini indiki zamanda təsrif edin və məsdər əlavə edin: je vais, tu vas, il va, nous allons, vous allez, ils vont.
- Je vais appeler Marie ce soir. (Bu axşam Mariyaya zəng edəcəyəm.)
- Nous allons déménager en juin. (İyunda köçəcəyik.)
İnkar aller feilinin ətrafına qoyulur: Je ne vais pas sortir. (Çölə çıxmayacağam.)
Futur simple necə qurulur
Məsdəri götürün və -ai, -as, -a, -ons, -ez, -ont sonluqlarını əlavə edin. Bu sonluqlar avoir feilinin indiki zaman formalarını (ai, as, a, ont) xatırladır, ona görə asan yadda qalır. -re ilə bitən feillər sondakı e-ni atır.
- parler → je parlerai, tu parleras, il parlera, nous parlerons, vous parlerez, ils parleront
- finir → je finirai
- prendre → je prendrai
Tez-tez işlənən qaydasız feillərdə kök dəyişir, sonluqlar isə eyni qalır:
| Feil | Kök | Nümunə |
|---|---|---|
| être | ser- | je serai |
| avoir | aur- | j'aurai |
| aller | ir- | j'irai |
| faire | fer- | je ferai |
| pouvoir | pourr- | je pourrai |
| venir | viendr- | je viendrai |
| voir | verr- | je verrai |
| devoir | devr- | je devrai |
| vouloir | voudr- | je voudrai |
| savoir | saur- | je saurai |
Hansını nə vaxt işlətməli
Futur proche: planlaşdırılan və ya yaxınlaşan iş. Regarde ces nuages : il va pleuvoir. (Buludlara bax: yağış yağacaq.) Attention, tu vas tomber ! (Ehtiyatlı ol, yıxılacaqsan!)
Futur simple: vəd. Je t'appellerai demain, promis. (Sabah sənə zəng edəcəyəm, söz verirəm.) Je ne recommencerai plus. (Bir də təkrar etmərəm.)
Futur simple: proqnoz. Demain, il fera beau sur toute la France. (Sabah bütün Fransada hava gözəl olacaq.) Dans vingt ans, on travaillera autrement. (İyirmi ildən sonra başqa cür işləyəcəyik.)
Futur simple: rəsmi yazı. Le musée sera fermé le 25 décembre. (Muzey 25 dekabrda bağlı olacaq.) Elanlarda, müqavilələrdə, xəbərlərdə və təlimatlarda daim bu forma işlənir.
Danışıqda sərhəd çox sərt deyil. Fransızlar bir il sonrakı plan üçün də rahatca L'année prochaine, je vais apprendre le japonais deyirlər. Söhbətdə tərəddüd edirsinizsə, futur proche nadir hallarda səhv səslənir.
Tələ: quand + gələcək zaman
Azərbaycan dilində “çatanda”, “gələndə” deyirik və bu formalarda zaman görünmür. Fransızcaya keçirəndə çoxları indiki zamanı seçir: quand j'arrive. Halbuki çatmaq gələcəkdə olacaq, ona görə fransız dili gələcək zaman tələb edir:
- Quand j'arriverai, je t'appellerai. (Çatanda sənə zəng edəcəyəm.)
- Quand tu seras grand, tu comprendras. (Böyüyəndə başa düşəcəksən.)
Dès que (... kimi, ... an) və lorsque (... zaman) ilə də eynidir: Dès que j'aurai le temps, je t'écrirai. (Vaxtım olan kimi sənə yazacağam.)
Amma si + indiki zaman
Si (əgər) sözündən sonra gələcək zaman yox, indiki zaman işlənir:
- S'il pleut demain, nous resterons à la maison. (Sabah yağış yağsa, evdə qalacağıq.)
- Si tu viens, on va bien rigoler. (Gəlsən, çox əylənəcəyik.)
Bizim “yağsa”, “gəlsən” şərt formasını fransızcaya keçirəndə indiki zamanı götürün. S'il pleuvra dil öyrənənlərin klassik səhvidir. Yeganə istisna si sözünün “-mı, -mi” mənasında işlənməsidir: Je ne sais pas s'il viendra. (Gələcəkmi, bilmirəm.)
Eyni cümlə, iki çalar
- Je vais t'appeler. Razılaşılıb, yəqin tezliklə. Je t'appellerai. Vəd, bəlkə bir az sonra.
- Tu vas voir ! İndi görəcəksən (həyəcan və ya xəbərdarlıq). Tu verras. Vaxtı gələndə görərsən (təskinlik).
- Je ne vais pas sortir. Çıxmaq fikrim yoxdur. Je ne sortirai pas. Çıxmayacağam, vəssalam.
Özünüzü yoxlayın
Futur proche, futur simple və ya indiki zamanı seçin.
- Regarde ces nuages : il ___ (pleuvoir).
- Quand tu ___ (être) à Paris, envoie-moi une photo.
- S'il ___ (faire) beau demain, nous irons à la plage.
- C'est promis, je n'___ (oublier) jamais.
- Attention, le verre ___ (tomber) !
- Dans cent ans, les voitures ___ (voler) peut-être.
Cavablar: 1. va pleuvoir (yaxınlaşdığı görünür). 2. seras (quand + gələcək zaman). 3. fait (si + indiki zaman). 4. oublierai (vəd). 5. va tomber (indicə olacaq). 6. voleront (uzaq proqnoz).
Davam edin
Keçmiş zamanın iki üzü üçün passé composé və imparfait fərqi yazımızı oxuyun, c'est və il est seçimi üçün isə c'est və il est fərqi yazısına baxın.
Futur simple kitablarda hər addımda qarşınıza çıxır, ona görə bu kökləri təbii hiss etməyin ən tez yolu oxumaqdır. Learn French tətbiqimiz sizi söz ehtiyatı və qrammatikadan səviyyəli oxu mətnlərinə, oradan da hər sətrin altında tərcüməsi olan klassik əsərlərə qədər aparır. Tətbiqi yükləmək pulsuzdur, bəzi kitablar və əlavə məzmun üçün öyrənərkən qazandığınız almazlar və ya Premium lazımdır.