Suç ve Ceza'yı Rusça Okumak: Seviye, Karakterler ve Okuma Planı

Suç ve Ceza'yı (Преступление и наказание, 1866) Rusça okumak, yanında çevirisi olan orta seviyedeki bir öğrenci için gerçekçi bir hedef. Roman yaklaşık 176.000 kelime; altı bölüm ve bir sonsözden oluşuyor. Günde yarım saat okuyan çoğu kişi iki ila beş ayda bitiriyor.

Türkiye'de Rus klasikleri çok okunuyor ve Suç ve Ceza bunların başında geliyor. Pek çok okur kitabı Türkçesinden zaten biliyor, bu da Rusçasına başlarken büyük kolaylık: hikayeyi takip etmek için uğraşmıyor, dile odaklanabiliyorsunuz. FluenTech'in kurucusu da anadili Türkçe olan biri olarak Rusçayı Dostoyevski'yi aslından okuyabilmek için öğrendi.

İnsanları en çok yavaşlatan iki şey isimler ve mekan. Bu rehber ikisini de anlatıyor, üstüne sık geçen kelimeleri ve her bölüm için bir okuma planını veriyor.

Hangi seviye gerekiyor?

Bir roman için resmi bir seviye yok, ama kabaca şöyle düşünebilirsiniz:

• Her satırın altında çeviriyle: sağlam bir orta seviye (B1 civarı) başlamak için yeterli. İlk başlarda Türkçeye sık bakarsınız, ilerledikçe daha az.
• Yalnızca sözlükle: B2 ya da üstü. Yine de her sayfada bir şeylere bakmanız gerekir.
• Hiç yardım almadan: ileri seviye. Anlatı, uzun cümlelerle dolu yoğun bir 19. yüzyıl düzyazısı.

En çok ihtiyacınız olan şey yazı dilinin dil bilgisi: altı hal, fiil görünüşü ve Dostoyevski'nin uzun cümlelerini dolduran sıfat-fiiller ve zarf-fiiller. Hal ekleri konusunda Türkçe konuşanlar zaten avantajlı (bunu Rusça öğrenmek zor mu yazımızda anlattık). Diyaloglar işin kolay kısmı. Kitabın büyük bölümü konuşmalardan oluşuyor ve konuşmalar anlatıdan daha hızlı ve sade.

Ne kadar uzun?

Uygulamamızdaki metne göre her bölümün uzunluğu şöyle:

Bölüm	Kısım	Kelime (yaklaşık)
1. Bölüm	7	28.400
2. Bölüm	7	33.200
3. Bölüm	6	26.600
4. Bölüm	6	25.300
5. Bölüm	5	25.300
6. Bölüm	8	31.400
Sonsöz	2	5.600
Toplam	41	176.000

Rusça okuyup arada bir çeviriye bakan biri dakikada 40 ila 80 kelime okuyabilir. Dakikada 60 kelimeyle romanın tamamı yaklaşık 50 saat sürer. Günde yarım saatle üç ayı biraz geçer. Daha yavaş gitmenizde bir sakınca yok. Bir kısım genellikle 3.000 ila 5.000 kelime, yani iki üç günde bir kısım istikrarlı bir tempo.

Karakterlerin adları ve lakapları

Ruslar resmi hitapta ad ile baba adını birlikte kullanır (Родион Романович, "Roman oğlu Rodion"), aile ve arkadaşlar arasında ise kısa ya da sevgi bildiren biçimleri. Aynı kişi tek bir sayfada üç dört farklı adla geçebilir. Bu listeyi elinizin altında tutun.

Karakter	Rusça tam adı	Diğer adları	Kim?
Raskolnikov	Родион Романович Раскольников	Родя (Rodya), Родька (Rodka), Родион Романыч	23 yaşında eski öğrenci, katil
Sonya	Софья Семеновна Мармеладова	Соня, Сонечка (Soneçka)	Marmeladov'un kızı
Dunya	Авдотья Романовна Раскольникова	Дуня, Дунечка (Duneçka)	Raskolnikov'un kız kardeşi
Annesi	Пульхерия Александровна Раскольникова	маменька, мамаша	Taşrada yaşayan dul kadın
Razumihin	Дмитрий Прокофьич Разумихин	Вразумихин (kendi şakası)	Raskolnikov'un sadık arkadaşı
Porfiriy	Порфирий Петрович		Sorgu yargıcı
Svidrigaylov	Аркадий Иванович Свидригайлов		Dunya'nın eski işvereni
Marmeladov	Семен Захарович Мармеладов		Sarhoş eski memur, Sonya'nın babası
Katerina İvanovna	Катерина Ивановна Мармеладова		Marmeladov'un karısı, Sonya'nın üvey annesi
Lujin	Петр Петрович Лужин		Dunya'nın nişanlısı, kendi yağıyla kavrulmuş bir avukat
Alyona İvanovna	Алена Ивановна	старуха, старушонка, процентщица	Yaşlı tefeci kadın
Lizaveta	Лизавета Ивановна		Alyona'nın küçük kız kardeşi
Nastasya	Настасья	Настасьюшка	Ev sahibesinin hizmetçisi
İlya Petroviç	Илья Петрович	Порох ("Barut")	Çabuk parlayan polis memuru

İsimler için üç ipucu:

• Rodya aile, Rodka arkadaş. Annesi ve kız kardeşi Родя der. Razumihin Родька diye bağırır; kaba ama sevgi dolu bir hitap. Porfiriy ise baba adının konuşma dilindeki biçimiyle Родион Романыч der.
• Hal eklerine dikkat edin. İsimler de her isim gibi çekime girer: Соня, Сони, Соне, Соню, Соней. Türkçede "Sonya'nın, Sonya'ya, Sonya'yı" demek gibi, yalnız Rusçada ek kelimenin içine karışır. Bir isim tuhaf görünüyorsa yalın halini bulun.
• Bazı isimlerin anlamı var. Раскол "bölünme". Разумихин, разум (akıl) kelimesinden. Лужин, лужа (su birikintisi) kelimesini çağrıştırıyor. Мармелад ise "jöleli şekerleme".

Petersburg

Roman, Petersburg'un merkezindeki en yoksul semtte, Sennaya Meydanı'nın, yani Saman Pazarı'nın çevresinde, sıcak ve boğucu bir temmuz ayında geçiyor. İlk cümle sahneyi kuruyor:

В начале июля, в чрезвычайно жаркое время, под вечер, один молодой человек вышел из своей каморки, которую нанимал от жильцов в С — м переулке, на улицу и медленно, как бы в нерешимости, отправился к К — ну мосту.

Temmuz başında, havaların son derece sıcak olduğu bir dönemde, akşama doğru genç bir adam S. Sokağı'nda kiracılardan tuttuğu daracık odasından sokağa çıktı ve yavaş yavaş, sanki kararsızmış gibi K. Köprüsü'ne doğru yürüdü.

Dostoyevski, o dönemde yaygın olduğu gibi, gerçek yer adlarını (Stolyarnıy Sokağı, Kokuşkin Köprüsü) baş harfler ve çizgilerle gizliyor. Aşağıda tekrar tekrar karşınıza çıkacak mekan kelimeleri var.

Rusça	Anlamı	Not
Сенная (площадь)	Saman Pazarı	Romanın kalbindeki meydan
канава	kanal	Kelimesi kelimesine "hendek"; Petersburg ağzında Yekaterina Kanalı
Нева	Neva	Şehrin nehri
мост	köprü	Raskolnikov pek çoğundan geçiyor
переулок	ara sokak
каморка	daracık oda, hücre gibi oda	Raskolnikov'un odası; annesi tabuta benzetiyor
квартира	daire, kiralık ev
лестница	merdiven	Karanlık merdiven boşlukları olay örgüsünde önemli
дворник	kapıcı, avlu bekçisi	Her binanın bir kapıcısı var ve her şeyi fark ediyorlar
хозяйка	ev sahibesi	Raskolnikov ona kira borçlu
распивочная	meyhane, içkievi	Marmeladov'la tanıştığı yer
трактир	han, lokanta
контора	(polis) karakolu, büro	İkinci bölümde çağrıldığı yer
жара, духота	sıcak, bunaltı	Hava neredeyse bir karakter

Sık geçen kelimeler

Bazı kelimeler o kadar sık geçiyor ki onları baştan öğrenmek hemen karşılığını veriyor.

• вдруг (birden): romanda yaklaşık 560 kez. Dostoyevski'nin karakterleri her şeyi вдруг yapar.
• совершенно (tamamen) ve чрезвычайно (son derece): en sevdiği iki pekiştirme kelimesi.
• будто, как бы (sanki, -mış gibi): anlatıcı nadiren bir şeyden emindir.
• бред, лихорадка (sayıklama, ateş): Raskolnikov kitabın büyük kısmında hasta.
• топор (balta), заклад (rehin), закладывать (rehine vermek).
• преступление (suç), наказание (ceza), убийца (katil), убить (öldürmek).
• страдание (acı, ızdırap), тоска (iç sıkıntısı, özlem): kitabın duygu sözlüğü.
• дескать (güya, diyor ki): konuşmada başkasının sözünü işaretler.
• Kelime sonundaki -с, да-с, убили-с gibi: сударь (efendim) kelimesinden gelen bir nezaket eki. Porfiriy sürekli kullanır.

Bölüm bölüm okuma planı

Uyarı: bu kısım her bölümde neler olduğunu, sonu da dahil olmak üzere anlatıyor.

1. Bölüm (7 kısım). Tefeci kadına yapılan "prova" ziyareti, Marmeladov'la tanışma, annesinden gelen uzun mektup, at rüyası ve cinayet. Kitabın en sürükleyici bölümü. Üçüncü kısmın çoğu annenin mektubu; açık, gündelik bir dille yazılmış, iyi bir mola.

2. Bölüm (7 kısım). En uzun bölüm. Raskolnikov çaldığı eşyaları saklıyor, ateşlenip yatağa düşüyor, Lujin'le tanışıyor ve Marmeladov'un sokakta ölümüne tanık oluyor. Bol diyalog ve karakol kelimeleri bekleyin. Sabredin, sona doğru tempo artıyor.

3. Bölüm (6 kısım). Annesi ve kız kardeşi artık şehirde, Razumihin de Dunya'ya âşık oluyor. Beşinci kısımda Porfiriy'yle ilk karşılaşma ve "olağanüstü insan" kuramı var. Kitabın dil olarak en zorlu kısmı, yavaş okuyun.

4. Bölüm (6 kısım). Svidrigaylov'un ilk ziyareti, Lujin'le geçen akşam, Raskolnikov'un Sonya'ya gidişi ve Lazarus'un okunması, ardından Porfiriy'yle ikinci raunt. Sonradan yeniden okumak için iyi bir bölüm.

5. Bölüm (5 kısım). En kısa bölüm, ama en büyük sahneler burada: Lujin'in anma yemeğinde çıkardığı rezalet, Sonya'ya itiraf ve Katerina İvanovna'nın ölümü.

6. Bölüm (8 kısım). Porfiriy'nin Raskolnikov'la son konuşması, Svidrigaylov'un gecesi ve Dunya'yla buluşması, karakola yürüyüş. Kısımlar daha kısa; uzun bir kitabın sonunda bu iyi geliyor.

Sonsöz (2 kısım). Sibirya. Yalnızca 5.600 kelime ve hızlı okunuyor. Bir oturuşta bitirebileceğiniz bir güne saklayın.

Rusçasından okuyun

Suç ve Ceza'nın ilk sayfalarını sitemizde, her satırın altında Türkçe çevirisiyle ücretsiz okuyabilirsiniz. Başlamadan önce kahramanı daha iyi tanımak isterseniz Raskolnikov karakter analizimizi okuyun. Suç ve Ceza alıntıları yazımız da 14 ünlü cümleyi dil bilgisi notlarıyla veriyor. Hangi kitapla başlayacağınıza henüz karar vermediyseniz bütün Rusça kitaplarımıza göz atın.

İsimleri oturtup temel kelimeleri öğrendikten sonra Suç ve Ceza, Rusça okuyabileceğiniz en doyurucu kitaplardan biri. Learn Russian uygulamamızda Suç ve Ceza her satırının altında çevirisiyle tam metin olarak var; oraya ulaşmanız için gereken kelime ve dil bilgisi de. İndirmesi ücretsiz, bazı kitaplar ve ek içerikler için öğrenirken kazanılan elmaslar ya da Premium gerekiyor.