Koreyada ərəb dili niyə “lotereya fənni” sayılırdı?

Cənubi Koreyanın qəbul imtahanında ikinci xarici dil seçənlərin 73,5 faizi bir vaxt ərəb dilini seçirdi. Səbəb nə idi, 2022-dən sonra nə dəyişdi?

Ərəb dili · · 4 dəq oxu

Cənubi Koreyada universitetə qəbul imtahanının adı Suneungdur. İmtahanda “ikinci xarici dil və hanmun” (klassik çin yazısı) bölməsi var, şagird burada bir neçə dildən birini seçir. Seçimlərdən biri “Ərəb dili I” fənnidir. Bir neçə il ərzində bu bölməyə yazılan koreyalı şagirdlərin böyük əksəriyyəti məhz bu fənni seçirdi, halbuki çoxu ərəbcə bir kəlmə də bilmirdi. Koreyada bu fənnə “lotereya fənni” deyirdilər: bəxtinə nə çıxsa. Bu əhvalat həm qiymətləndirmə sisteminin necə işlədiyini, həm də ərəb dilinə necə düzgün başlamaq lazım olduğunu yaxşı göstərir.

Ərəb dili niyə “lotereya” sayılırdı

Ərəb dili Suneungda ilk dəfə 2005-ci il imtahanında peyda oldu. O il ikinci xarici dil və hanmun bölməsində imtahan verən 123 193 nəfərdən yalnız 531-i, yəni 0,4 faizi ərəb dilini seçmişdi.

O vaxt qiymətləndirmə nisbi idi: şagirdin dərəcəsi digər iştirakçıların nəticəsi ilə müqayisədə təyin olunurdu. Ərəb dilini seçənlərin demək olar ki, hamısı imtahana sıfır biliklə girirdi, ona görə orta bal çox aşağı olurdu. Belə olanda bir neçə düzgün cavab da yüksək dərəcə üçün bəs edirdi. 2018-ci ilin bir mətbuat xəbərinə görə, elə il olub ki, 21 xam bal 2-ci dərəcə üçün kifayət edib.

Nəticəni təxmin etmək çətin deyil: ərəb dilini seçənlərin sayı birdən-birə artdı. Həmin xəbərə görə, ikinci xarici dil və hanmun bölməsində imtahan verən 70 630 nəfərdən 51 882-si, yəni 73,5 faizi ərəb dilini seçmişdi. (Newdaily, 2018)

Koreya Təhsil Nazirliyi bu qeyri-bərabərliyi əsas gətirərək 2022-ci il qəbul imtahanından başlayaraq ikinci xarici dil və hanmun bölməsini mütləq qiymətləndirməyə keçirdi.

Mütləq qiymətləndirmədən sonra nə dəyişdi

Nisbi qiymətləndirmə dövrü 2022-dən sonra
Dərəcənin meyarı Digər iştirakçılarla müqayisədə faiz Xam bal (50 baldan)
1-ci dərəcə Ən yaxşı 4 faiz 45 bal və yuxarı
2-ci dərəcə və aşağı Faizə görə 5 bal aralıqla (2-ci dərəcə 40 bal və yuxarı və s.)
Nəticə vərəqəsi Standart bal, faizlik göstərici, dərəcə Yalnız dərəcə

Keçidin ilk ili, 2022-ci il imtahanında “Ərəb dili I” üzrə 1-ci dərəcə alanların payı 2,83 faiz oldu. İkinci xarici dil və hanmun bölməsində imtahan verənlərin sayı da əvvəlki ilin 54 851 nəfərindən 33 243 nəfərə düşdü. (Daehak Journal, 2022)

Deməli, təsadüfi cavablarla yaxşı dərəcə qazanmaq artıq mümkün deyil. Bu gün ərəb dilini seçən koreyalı şagirdə həqiqi öyrənmə planı lazımdır. Yaxşı tərəfi də var: dərəcə artıq başqalarının balından asılı deyil, proqramı yaxşı mənimsəyən yüksək dərəcə alır.

Koreyalı şagird nəyi, hansı ardıcıllıqla oxuyur

“Ərəb dili I” orta məktəbin “Ərəb dili I” kursu səviyyəsində əsas standart ərəb dilini əhatə edir. Ona görə yol aydındır və hər yeni başlayan, o cümlədən azərbaycanlı öyrənən də eyni ardıcıllıqla gedə bilər.

1-ci mərhələ: hərflər və tələffüz (2 ilə 4 həftə)

Hər şey buradan başlayır: 28 hərf, onların sözdəki yerinə görə formaları və hərəkələr, yəni qısa sait işarələri. İmtahan sualları ərəb əlifbası ilə yazıldığı üçün latın transliterasiyasına söykənməyin, ilk gündən ərəb yazısını oxumağa öyrəşin. Dörd həftəlik plan ərəb əlifbasını necə öyrənmək olar yazımızdadır.

2-ci mərhələ: əsas qrammatika

Əsas ərəb qrammatikasının çərçivəsi bəllidir. Bu mövzuları ardıcıllıqla keçdikcə cümlə quruluşu aydınlaşmağa başlayır:

Mövzu Əsas məqam
Müəyyənlik artiklı الـ, günəş və ay hərfləri
İsmin cinsi qadın cinsi şəkilçisi ـة
İsmi cümlə “olmaq” feili olmayan cümlə
Sifətin uzlaşması cinsdə, kəmiyyətdə, müəyyənlikdə uzlaşma
Mənsubiyyət şəkilçiləri كِتَابِي “kitabım”
İşarə əvəzlikləri هٰذَا, هٰذِهِ
Saylar miqdar və sıra sayları
Feil keçmiş, indiki, gələcək zaman
İnkar لَا, لَمْ, لَيْسَ

Mənsubiyyət şəkilçiləri azərbaycanlıya dərhal tanış gələcək: كِتَابِي kitabi “kitabım” bizim kitabım kimi sözün sonuna şəkilçi artırmaqla düzəlir.

3-cü mərhələ: əsas sözlər və ifadələr

Əsas yeri salamlaşma, ailə, məktəb, yemək, hava kimi gündəlik mövzuların sözləri və hazır ifadələr tutur. Sözləri yalnız gözlə yox, səsi ilə birlikdə əzbərləyin: onları tez eşidib oxuya bilmək sualları cavablandırmağı sürətləndirir. Salamlaşma üçün ərəb dilində salamlaşma yazımızdan başlaya bilərsiniz.

Bu mərhələdə azərbaycanlı öyrənən koreyalı şagirddən xeyli öndədir. Üz qabığındakı iki söz buna yaxşı nümunədir: اِمْتِحَان imtihan bizim imtahan sözümüzdür, tələbə sözümüz isə ərəbcə طَالِب talib “öyrənən, tələbə” sözünün cəm formasından gəlir. Koreya dilində belə tanış sözlər demək olar ki, yoxdur.

4-cü mərhələ: keçmiş illərin sualları

Əsaslar möhkəmlənəndən sonra koreyalı şagirdlər Koreya Kurikulum və Qiymətləndirmə İnstitutunun dərc etdiyi keçmiş illərin suallarını işləyir. Sual həll edərkən tanımadığınız söz çıxanda onu kökü ilə birlikdə yazın: eyni kök başqa formada yenə qarşınıza çıxacaq. Bu sistemi ərəb dilində köklər və qəliblər yazımızda izah etdik.

Yadda saxlamalı olduqlarınız

  • Hər gün bir az. Buraxılış sinfinin cədvəlində ərəb dilinə çox vaxt ayırmaq çətindir. Amma gündə 20-30 dəqiqəlik məşğələ bir dəfəyə əzbərlənəndən daha uzun yadda qalır.
  • Hərflərdə tələsməyin. Hərflər möhkəm deyilsə, sonrakı hər mərhələ yavaşıyır. İlk bir neçə həftəni buna həsr etməyə dəyər.
  • Cins uzlaşmasını cədvələ salın. Feilin və sifətin kişi və qadın cinsinə görə dəyişməsi koreyalı şagirdlərin ən çox büdrədiyi yerdir, çünki koreya dilində qrammatik cins yoxdur. Azərbaycan dilində də yoxdur, ona görə bu tələ sizi də gözləyir. Cədvəl qurub təkrarlayın.
  • İmtahandan sonrasını da düşünün. Ərəb dili BMT-nin altı rəsmi dilindən biridir. İmtahan üçün qoyulan təməl universitetdə ərəb dilini davam etdirəndə də olduğu kimi işə yarayır.

Ərəb dilinin hansı tərəfinin çətin, hansının asan olduğunu bilmək istəyirsinizsə, ərəb dili çətindirmi yazımıza, hansı ərəb dilindən başlamağı düşünürsünüzsə, fusha yoxsa dialekt yazımıza baxın.

Bu gün başlayın

FluenTech-in Learn Arabic tətbiqi də eyni yolla gedir: hərflər və hərəkələr, 18 qrammatika dərsi, mövzular üzrə səsləndirilmiş sözlər və A1-dən B2-yə qədər oxu mətnləri. Tətbiq 1 dekabrda çıxır. Ərəb dilini təsadüfə yox, sistemə tapşırmaq istəyirsinizsə, gözləmə siyahısına qoşulun.

Learn Arabic arrives on 1 December

The app is almost ready: the Arabic alphabet from scratch, grammar, over 2,500 words with audio and classics such as Gibran's The Broken Wings in the original. Leave your email and we'll let you know the day it's out.

One email when the app is out. Nothing else.