Czy niemiecki jest trudny dla Polaka? Co łatwe, a co nie

Niemiecki ma opinię języka trudnego, ale dla Polaka jest łatwiejszy, niż ta opinia sugeruje. To, czego Anglicy boją się najbardziej, czyli przypadki i trzy rodzaje, znasz z własnego języka. Czas zajmuje coś innego: rodzajniki, których polski nie ma, końcówki przymiotników, które zależą od rodzajnika, i szyk zdania, który wysyła czasownik na sam koniec.

Co mówią liczby

Departament Stanu USA umieszcza niemiecki w kategorii II: około 36 tygodni i 828 godzin zajęć do poziomu zawodowego. To dłużej niż hiszpański czy francuski (30 tygodni), ale krócej niż rosyjski czy polski (około 44). Policzyliśmy, co to znaczy przy godzinie dziennie.

Te dane dotyczą osób anglojęzycznych. Anglik ma przewagę w słownictwie, bo angielski i niemiecki to bliscy krewni. Polak ma przewagę w gramatyce, a to ona robi z niemieckiego język kategorii II.

Co dla Polaka jest łatwe

Przypadki. Niemiecki ma cztery przypadki, polski siedem. Nie musisz rozumieć, po co słowo zmienia formę, gdy zmienia się jego rola w zdaniu. Musisz tylko poznać nowe formy:

Przypadek	Po niemiecku	Po polsku
Mianownik	Der Mann liest.	Mężczyzna czyta.
Biernik	Ich sehe den Mann.	Widzę mężczyznę.
Celownik	Ich gebe dem Mann das Buch.	Daję mężczyźnie książkę.
Dopełniacz	Das Buch des Mannes.	Książka mężczyzny.

Zwróć uwagę, gdzie siedzi przypadek: po polsku na końcu rzeczownika, po niemiecku głównie na rodzajniku. Zacznij od mianownika i biernika, potem celownik i przyimki, które go wymagają.

Trzy rodzaje. Męski, żeński i nijaki to dla Polaka codzienność. Czasem rodzaj nawet się zgadza: der Tisch i stół są męskie, das Fenster i okno nijakie.

Wymowa. Niemieckie ch w Bach to polskie „ch”, sch to „sz”, w czytasz jak nasze „w”, a z jak „c”. Pisownia jest regularna, więc szybko przeczytasz na głos prawie każde słowo.

Znajome słowa. Polszczyzna od wieków pożycza z niemieckiego: dach (Dach), ratusz (Rathaus), szuflada (Schublade), urlop (Urlaub), kartofel (Kartoffel), szlafrok (Schlafrock).

Złożenia. Długie niemieckie słowa to zwykle krótsze słowa sklejone razem: Handschuh (ręka + but) to rękawiczka, Kühlschrank (chłodna + szafa) to lodówka. Znasz części, zgadniesz całość.

Wielkie litery. Każdy rzeczownik zaczyna się wielką literą, więc w zdaniu od razu widać rzeczowniki.

Co naprawdę wymaga czasu

Rodzajniki

Polski ich nie ma, więc der, die, das, den, dem, des to dla Polaka nowa warstwa języka, która niesie rodzaj, liczbę i przypadek naraz. Do tego rodzaj często nie zgadza się z polskim: die Sonne jest żeńska, a słońce nijakie, das Mädchen nijaka, a dziewczyna żeńska. Ucz się każdego rzeczownika z rodzajnikiem. Pomogą lekcje o rodzajnikach i rodzaju rzeczowników.

Końcówki przymiotników

Ein guter Wein, der gute Wein, mit gutem Wein: końcówka zależy od rodzaju, przypadku i tego, jaki rodzajnik stoi przed przymiotnikiem. Polak jest przyzwyczajony do odmiany przymiotników, ale ta zależność od rodzajnika jest nowa. Tabela w lekcji o końcówkach przymiotników straszy tylko na początku. Resztę robi czytanie i słuchanie.

Szyk zdania

Polski szyk jest swobodny, niemiecki nie. W zdaniu głównym czasownik stoi na drugim miejscu, nawet po określeniu czasu: Morgen gehe ich ins Kino. W zdaniu podrzędnym ucieka na koniec: Ich weiß, dass er morgen kommt. A czasowniki rozdzielnie złożone dzielą się na dwie części: Ich rufe dich morgen an. Na początku to dziwne, potem staje się naturalne. Zasady zbiera lekcja o szyku zdania.

Fałszywi przyjaciele

Bliskość przez zapożyczenia ma też ciemną stronę:

Po niemiecku	Znaczy	A nie
der Dom	katedra	dom (das Haus)
der Termin	umówione spotkanie, wizyta	termin do zrobienia czegoś (die Frist)
das Lokal	knajpa, restauracja	lokal mieszkalny (die Wohnung)

Kiedy słowo wygląda zbyt znajomo, sprawdź je raz w słowniku.

Małe wybory

Du czy Sie, wissen czy kennen, als czy wenn: łatwo wyjaśnić, łatwo pomylić. Mamy krótkie teksty o du i Sie, wissen i kennen oraz als i wenn.

Słuchanie

Niemiecki z podręcznika to nie niemiecki z Wiednia, Zurychu czy Kolonii. Szwajcarskie dialekty bywają trudne nawet dla Niemców. Zacznij od standardowego niemieckiego i licz się z tym, że w podróży trzeba będzie się przestawić.

Czy warto?

Jeśli masz powód, tak. Niemiecki to język sąsiada, największej gospodarki Unii Europejskiej, a do tego Austrii i Szwajcarii, i otwiera literaturę od Goethego po Kafkę. Gdy przypadki zaskoczą, a dla Polaka zaskakują szybko, język staje się bardzo przewidywalny.

Możesz zacząć od razu, bez konta: lekcje gramatyki niemieckiej, listy słówek z nagraniami i Przemiana Kafki z tłumaczeniem pod każdą linijką. Gdy będziesz gotów, zajrzyj do listy książek do nauki niemieckiego, a jeśli celem jest egzamin, do przewodników po Goethe B1 i maturze z niemieckiego.

Nasza aplikacja Learn German prowadzi od pierwszych słów przez gramatykę i teksty dopasowane do poziomu aż do Kafki i Zweiga. Pobierzesz ją za darmo; niektóre książki i dodatkowe treści wymagają diamentów, które zdobywasz podczas nauki, albo Premium.