Czy włoski jest trudny dla Polaka? Co łatwe, a co nie

Nie, włoski nie jest trudny dla Polaka, przynajmniej na tle innych języków. Brzmi tak, jak się go pisze, prawie wszystkie jego dźwięki mamy w polszczyźnie, a czasowniki odmieniają się przez osoby, do czego jesteśmy przyzwyczajeni. Czasu wymagają drobiazgi, których polski nie zna: rodzajniki zlewające się z przyimkami, wybór między essere a avere i tryb congiuntivo.

Co mówią liczby

Departament Stanu USA umieszcza włoski w kategorii I, wśród języków najbliższych angielskiemu: 24 tygodnie i około 552 godzin zajęć do poziomu zawodowego. To mniej niż hiszpański i francuski (30 tygodni) i dużo mniej niż niemiecki (około 36). Policzyliśmy, co to znaczy przy godzinie dziennie.

Te dane dotyczą osób anglojęzycznych. Polak traci trochę na słownictwie, bo angielski dzieli z włoskim więcej łacińskich słów niż polski, ale zyskuje na wymowie i odmianie.

Co dla Polaka jest łatwe

Wymowa. To największy prezent. Włoskie r jest wyraźne jak nasze, gn w gnocchi to „ń”, sc w scena to „sz”, a c przed i i e to „cz”: ciao czytasz „czao”. Samogłoski są czyste i nie znikają w szybkiej mowie. Anglojęzyczni latami pracują nad akcentem, a Polak brzmi zrozumiale bardzo szybko.

Pisownia. Kilka reguł (ch to „k” w chiesa, gh to „g” w spaghetti) i możesz przeczytać na głos każdy tekst.

Akcent. Najczęściej pada na przedostatnią sylabę, jak w polskim. Wyjątki pokazuje akcent graficzny (città, perché) albo trzeba je zapamiętać (telefono, macchina).

Podwójne spółgłoski. Nonno to dziadek, nono to dziewiąty. Polak zna dłuższe spółgłoski z „Anna” czy „lekki”, więc różnicę słyszy szybciej niż Anglik.

Odmiana i brak zaimka. Parlo, parli, parla, parliamo, parlate, parlano: jak w „mówię, mówisz, mówi”, osobę widać w końcówce, a io można pominąć.

Pytania. Bez żadnego „do” ani „czy”: Parli italiano? to „mówisz po włosku?” z podniesionym głosem. Zobacz lekcję o pytaniach.

Co naprawdę wymaga czasu

Rodzajniki i przyimki

Polski nie ma rodzajników, a włoski ma siedem form samego „the”, zależnych od rodzaju, liczby i dźwięku, który następuje:

Po włosku	Dlaczego	Po polsku
il libro	męski, przed większością spółgłosek	książka
lo studente	męski, przed s + spółgłoska, z i kilkoma innymi	student
l'amico	przed samogłoską	przyjaciel
la casa	żeński	dom
i libri, gli studenti, le case	liczba mnoga	książki, studenci, domy

Do tego przyimki zlewają się z rodzajnikami: di + il to del, in + la to nella, su + i to sui. Żadna z tych zasad nie jest trudna, ale wszystko dzieje się w tempie rozmowy. Krok po kroku prowadzą lekcje o rodzajnikach, rodzaju rzeczowników i przyimkach.

Rodzaj, który się nie zgadza

Włoski ma dwa rodzaje, polski trzy, więc każde polskie słowo nijakie trzeba gdzieś przypisać: il latte (mleko) i il sole (słońce) są męskie. Bywają też zaskoczenia: la mano (ręka) jest żeńska mimo końcówki -o. Ucz się rzeczowników od razu z rodzajnikiem.

Essere czy avere w czasie przeszłym

Passato prossimo tworzy się z avere albo z essere, a z essere końcówka zgadza się z podmiotem:

• Ho mangiato. Zjadłem albo zjadłam.
• Marco è andato. Marco poszedł.
• Giulia è andata. Giulia poszła.

To akurat Polakowi pasuje, bo nasz czas przeszły też zmienia się z rodzajem. Gorzej z samym wyborem czasownika posiłkowego, który trzeba osłuchać. Lekcja essere i avere zbiera zasady, a o wyborze między passato prossimo a imperfetto piszemy w tekście Passato prossimo czy imperfetto? Tam z kolei pomaga ci polski aspekt.

Congiuntivo

Włosi używają trybu łączącego po wielu czasownikach myślenia, nadziei i uczuć: Penso che sia vero, myślę, że to prawda. Po polsku mówimy tu zwykłe „jest”, więc nic nie podpowiada, że potrzebna jest inna forma. Zacznij od lekcji o congiuntivo.

Fałszywi przyjaciele

Po włosku	Znaczy	A nie
camera	pokój	kamera (telecamera)
cantina	piwnica	kantyna (mensa)
salato	słony	sałatka (insalata)
lampone	malina	lampa (lampada)

Lei i regiony

Do obcych mówisz Lei, z czasownikiem w trzeciej osobie, jak nasze „czy pan wie”: Come sta? Tu Polak ma łatwo. Trudniej z regionami: włoski z Neapolu czy Mediolanu brzmi zupełnie inaczej niż ten z podręcznika.

Czy warto?

Jeśli masz powód, tak, a początki dają wyjątkowo dużo radości. Po kilku tygodniach przeczytasz menu, zamówisz kawę i zrozumiesz prostą rozmowę. Włoski otwiera literaturę od Dantego po Calvina i kraj, w którym ludzie cieszą się, gdy ktoś próbuje mówić w ich języku.

Możesz zacząć od razu, bez konta: lekcje gramatyki włoskiej, listy słówek z nagraniami i początek powieści Il fu Mattia Pascal z tłumaczeniem pod każdą linijką. Gdy będziesz gotów, zajrzyj do listy książek do nauki włoskiego, a jeśli celem jest matura z włoskiego, do naszego przewodnika.

Nasza aplikacja Learn Italian prowadzi od pierwszych słów przez gramatykę i teksty dopasowane do poziomu aż do włoskich klasyków. Pobierzesz ją za darmo; niektóre książki i dodatkowe treści wymagają diamentów, które zdobywasz podczas nauki, albo Premium.