Złamane skrzydła Gibrana po arabsku: fabuła, język i pierwsze zdania

Polski czytelnik zna Gibrana głównie jako autora Proroka, napisanego po angielsku. Zanim jednak powstał Prorok, Gibran pisał po arabsku, a Złamane skrzydła (الأجنحة المتكسرة, al-Adżniḥa al-Mutakassira) to jego krótka powieść wydana w Nowym Jorku w 1912 roku. Młody człowiek w Bejrucie zakochuje się w Salmie Karamie, a pieniądze, ambicje duchownego i małżeństwo zaaranżowane bez jej woli rozdzielają ich na zawsze. To najkrótsza z arabskich książek w naszej bibliotece i ta, od której polecamy zacząć.

O czym jest ta książka

Narrator ma osiemnaście lat. Przyjaciel przedstawia go Farisowi Karamie, bogatemu i dobremu starszemu panu, a w jego domu chłopak poznaje córkę gospodarza, Salmę. Zakochują się w sobie.

Pewnej nocy biskup Bulus Ghalib wzywa Farisa do siebie. Nie chodzi mu o ubogich ani o wdowy, tylko o rękę Salmy dla bratanka, Mansura Beja Ghaliba. Gibran mówi to wprost: biskup wybrał ją nie dla jej urody i szlachetnej duszy, ale dlatego, że jest bogatą jedynaczką. Faris nie potrafi odmówić.

Uwaga, dalej zdradzamy zakończenie.

Kochankowie spotykają się potajemnie raz w miesiącu w starej świątyni za miastem, dopóki ktoś ich nie wyda. W piątym roku małżeństwa Salma rodzi dziecko i umiera razem z nim. Na ostatnich stronach narrator stoi sam nad jej grobem.

Skąd tytuł

Salma wypowiada go sama, przy pożegnaniu, szeptem:

أشفق يا رب وشدد جميع الأجنحة المتكسرة.

Zlituj się, Panie, i umocnij wszystkie złamane skrzydła.

To zdanie wraca w książce jak refren. Narrator powtarza je w myślach tej samej nocy, a Salma szepcze je znowu nad ciałem ojca. Złamane skrzydła to jej skrzydła, jego, i każdego, czyją miłość zmiażdżyli silniejsi.

Pierwsze zdania

كنت في الثامنة عشرة عندما فتح الحب عيني بأشعته السحرية، ولمس نفسي لأول مرة بأصابعه النارية.

Miałem osiemnaście lat, gdy miłość otworzyła mi oczy swoimi czarodziejskimi promieniami i po raz pierwszy dotknęła mojej duszy ognistymi palcami.

وكانت سلمى كرامة المرأة الأولى التي أيقظت روحي بمحاسنها، ومشت أمامي إلى جنة العواطف العلوية، حيث تمر الأيام كالأحلام وتنقضي الليالي كالأعراس.

A Salma Karama była pierwszą kobietą, która swoim pięknem obudziła mojego ducha i poszła przede mną do ogrodu wzniosłych uczuć, gdzie dni mijają jak sny, a noce jak wesela.

Uwaga na pułapkę: po arabsku „miłość” (الحب, al-ḥubb) jest rodzaju męskiego, więc w oryginale to „on” otwiera oczy. Po polsku miłość jest kobietą, i tak brzmi naturalnie.

Kilka stron dalej Gibran zwraca się do przyjaciół z młodości:

فيا أصدقاء شبيبتي المنتشرين في بيروت، إذا مررتم بتلك المقبرة القريبة من غابة الصنوبر فادخلوها صامتين،

Przyjaciele mojej młodości, rozproszeni po Bejrucie, jeśli będziecie przechodzić obok tego cmentarza przy sosnowym lesie, wejdźcie na niego w milczeniu,

وسيروا ببطء كيلا تزعج أقدامكم رفات الراقدين تحت أطباق الثرى، وقفوا متهيبين بجانب قبر سلمى وحيوا عني التراب الذي ضم جثمانها.

idźcie powoli, żeby wasze kroki nie zakłóciły spokoju tych, którzy śpią pod warstwami ziemi, stańcie z czcią przy grobie Salmy i pozdrówcie ode mnie ziemię, która objęła jej ciało.

Od pierwszych stron wiemy więc, jak to się skończy. Gibran nie buduje napięcia fabułą, tylko tonem.

Czego uczą te zdania

Po arabsku	Wymowa	Znaczenie	Na co zwrócić uwagę
كنت	kuntu	byłem	Czas przeszły od كَانَ, zobacz kana i jej siostry
في الثامنة عشرة	fī th-thāmina ʿaszra	w wieku osiemnastu lat	Wiek podaje się liczebnikiem porządkowym żeńskim, zobacz liczebniki
كالأحلام	kal-aḥlām	jak sny	كَـ (ka-, jak) przyklejone do słowa
ادخلوها، سيروا، قفوا	udchulūhā, sīrū, qifū	wejdźcie, idźcie, stańcie	Tryb rozkazujący w liczbie mnogiej, wszystkie na -ū
أصدقاء	aṣdiqā'	przyjaciele	Liczba mnoga łamana od صَدِيق, zobacz liczba mnoga

Jak trudny jest ten arabski

Łatwiejszy, niż wygląda. To najkrótsza z sześciu książek w aplikacji, około 16 200 słów, napisana współczesnym arabskim standardowym z początku XX wieku, więc gramatyka jest ta sama, której uczysz się dziś. Słownictwo krąży wokół małego świata: miłość, dusza, przyroda, noc, łzy, dom, rodzina. Te słowa wracają co stronę.

Trudniejszy niż współczesna powieść. Gibran pisze długimi, rytmicznymi zdaniami, pełnymi porównań i par („dni jak sny, noce jak wesela”). Część słów jest literacka, na przykład محاسن (maḥāsin, wdzięki) czy العلوية (al-ʿulwijja, wzniosłe, niebiańskie). Jak niemal każda arabska książka, tekst jest bez znaków samogłosek.

Polecamy ją mniej więcej od poziomu średniego, z tłumaczeniem obok. Jeśli prosty tekst bez samogłosek nie sprawia ci już kłopotu, spróbuj.

Przeczytaj po arabsku

Początek Złamanych skrzydeł przeczytasz za darmo na naszej stronie, po arabsku z tłumaczeniem pod każdym zdaniem, bez zakładania konta. Co czytać potem, podpowiadamy w tekście Książki do nauki arabskiego, a zupełnie inny smak ma Kalila i Dimna.

W aplikacji Learn Arabic Złamane skrzydła są w oryginale z tłumaczeniem, razem z Łzą i uśmiechem Gibrana, czterema innymi klasykami i gramatyką, która do nich prowadzi. Premiera 1 grudnia. Zapisz się na listę oczekujących, a historia Salmy może być twoją pierwszą arabską książką.