Książki do nauki arabskiego: sześć klasyków, które da się przeczytać

Na pierwszą arabską książkę najlepiej nadają się Złamane skrzydła Gibrana: krótka powieść o miłości, w arabskim sprzed ponad wieku, który wciąż brzmi współcześnie. Zaraz po niej warto sięgnąć po bajki Kalili i Dimny, z najkrótszymi zdaniami w całym zestawie. Dwie długie powieści historyczne Dżurdżiego Zajdana zostaw na koniec. Żadna z tych książek nie powstała dla uczących się, więc czytaj je z tłumaczeniem obok, mniej więcej od poziomu średniego.

Zanim sięgniesz po klasykę

Do arabskiej literatury droga jest dłuższa niż do hiszpańskiej czy niemieckiej. Książki drukuje się bez krótkich samogłosek, a język sprzed stu lat ma słowa, których dzisiejsza prasa już nie używa. Potrzebujesz podstaw: alfabetu, najważniejszej gramatyki i kilku miesięcy prostych tekstów na poziomie A1 i A2. Jeśli prosty tekst bez znaków samogłosek nie zatrzymuje cię na każdym słowie, możesz zacząć.

Sześć książek w liczbach

Policzyliśmy słowa w arabskim tekście każdej książki z naszej biblioteki:

Książka	Autor	Czas powstania	Słowa w naszym wydaniu
Złamane skrzydła (الأجنحة المتكسرة)	Khalil Gibran	1912	około 16 200
Łza i uśmiech (دمعة وابتسامة)	Khalil Gibran	1914	około 21 000
Spojrzenia (al-Nazarat) (النظرات)	Mustafa Lutfi al-Manfaluti	początek XX wieku	około 37 200
Kalila i Dimna (كليلة ودمنة)	Ibn al-Mukaffa	VIII wiek	około 38 800
Armanusa Egipcjanka (أرمانوسة المصرية)	Dżurdżi Zajdan	koniec XIX wieku	około 61 900
Dziewczyna z Ghassanu (فتاة غسان)	Dżurdżi Zajdan	koniec XIX wieku	około 109 300

Dla porównania: Złamane skrzydła są mniej więcej długości jednej dłuższej noweli. Dziewczyna z Ghassanu to już pełnowymiarowa powieść historyczna.

Którą wybrać, zależnie od tego, co lubisz

Jeśli lubisz historie o miłości: Złamane skrzydła

Bejrut, osiemnastolatek i Salma Karama, którą biskup z chciwości wydaje za swojego bratanka. Gibran pisze poetycko, z mnóstwem porównań, ale krąży wokół małego świata: miłość, dusza, noc, łzy, dom. Te słowa wracają co stronę, więc szybko przestajesz ich szukać w słowniku. Najkrótsza książka w zestawie i nasz pierwszy wybór. Piszemy o niej szerzej w tekście Złamane skrzydła Gibrana po arabsku.

Jeśli lubisz bajki i krótkie formy: Kalila i Dimna

Najstarsza książka w zestawie, a przy tym jedna z najbardziej przystępnych. Bajki o zwierzętach są krótkie, pełne dialogów i zbudowane na powtarzalnych formułach. Zdania są tu najkrótsze ze wszystkich sześciu książek. Słownictwo jest dawne (szakale, wezyrowie, królowie), a pierwsze rozdziały to długi wstęp, który możesz pominąć. Więcej w tekście o Kalili i Dimnie.

Jeśli lubisz poezję prozą: Łza i uśmiech

Krótkie teksty Gibrana o miłości, przyrodzie, śmierci i duszy. Każdy przeczytasz za jednym posiedzeniem, a refreny pomagają:

يأتي المساء فتضم الزهرة أوراقها وتنام معانقة شوقها، وعندما يأتي الصباح تفتح شفتيها لاقتبال قبلة الشمس، فحياة الأزهار شوق ووصال، دمعة وابتسامة.

Przychodzi wieczór, kwiat składa płatki i zasypia, obejmując swoją tęsknotę. A kiedy nadchodzi ranek, otwiera usta, by przyjąć pocałunek słońca. Życie kwiatów to tęsknota i spotkanie, łza i uśmiech.

Trudność leży gdzie indziej niż w gramatyce: wieczność, piękno i dusza wymagają więcej uwagi niż fabuła.

Jeśli lubisz felietony i eseje: Spojrzenia

Mustafa Lutfi al-Manfaluti pisał w Egipcie na początku XX wieku eseje i krótkie opowieści o cnocie, współczuciu i codzienności. Każdy tekst jest osobną całością. Tak zaczyna esej o jutrze:

عرفت أني لبست أثوابي في الصباح وأنها لا تزال فوق جسمي حتى الآن، ولكني لا أعلم هل أخلعها بيدي أو تخلعها يد الغاسل؟

Wiem, że rano włożyłem ubranie i że wciąż mam je na sobie. Ale nie wiem, czy zdejmę je własną ręką, czy zdejmie je ręka tego, kto obmywa zmarłych.

Al-Manfaluti lubi długie, wyważone okresy i pytania retoryczne. To książka na moment, gdy Gibran przestanie cię męczyć.

Jeśli lubisz powieści historyczne: Zajdan

Dżurdżi Zajdan pisał powieści z dziejów islamu i świata arabskiego dla szerokiej publiczności, prostą prozą narracyjną. Armanusa Egipcjanka dzieje się w Egipcie w czasie podboju arabskiego w VII wieku, a Dziewczyna z Ghassanu wśród chrześcijańskich Arabów z Ghassanu w czasach narodzin islamu. Pierwsze strony obu książek przypominają lekcję historii. To czytanie na długie miesiące, gdy arabski stał się już nawykiem, a nie wysiłkiem.

Kolejność w skrócie

1. Złamane skrzydła
2. Kalila i Dimna
3. Łza i uśmiech
4. Spojrzenia
5. Armanusa Egipcjanka
6. Dziewczyna z Ghassanu

Jak czytać, żeby nie stracić zapału

• Z tłumaczeniem obok. Arabski bez samogłosek czytany bez pomocy na poziomie średnim częściej zniechęca, niż uczy.
• Codziennie kilka akapitów. Tak Złamane skrzydła skończysz w kilka miesięcy.
• Zapisuj rdzenie, nie tylko słowa. Te same rdzenie i wzorce wracają we wszystkich sześciu książkach.
• Zacznij od darmowego początku. Każda książka z tabeli prowadzi do pierwszych stron na naszej stronie, po arabsku z tłumaczeniem pod każdym zdaniem. Jeśli z tłumaczeniem nadążasz za pierwszą stroną, książka jest dla ciebie.

Dlaczego czytanie tak bardzo pomaga, piszemy w tekście czy czytanie książek pomaga w nauce języka.

Aplikacja Learn Arabic ma wszystkie sześć książek w oryginale z tłumaczeniem, a do tego teksty od A1 do B2, które prowadzą do nich krok po kroku. Premiera 1 grudnia. Zapisz się na listę oczekujących, a Gibran będzie czekał od pierwszego dnia.