Łza i uśmiech

دمعة وابتسامة

Łza i uśmiech

توطئة

Przedmowa

أنا لا أبدل أحزان قلبي بأفراح الناس، ولا أرضى أن تنقلب الدموع التي تستدرها الكآبة من جوارحي وتصير ضحكا، أتمنى أن تبقى حياتي دمعة وابتسامة،

Nie zamienię smutków mego serca na radości ludzi i nie zgodzę się, by łzy, które przygnębienie wyciska z mego wnętrza, obróciły się w śmiech. Pragnę, by moje życie pozostało łzą i uśmiechem,

دمعة تطهر قلبي وتفهمني أسرار الحياة وغوامضها، وابتسامة تدنيني من أبناء بجدتي وتكون رمز تمجيدي الآلهة، دمعة أشارك بها منسحقي القلب، وابتسامة تكون عنوان فرحي بوجودي.

łzą, która oczyszcza moje serce i pozwala mi pojąć tajemnice życia i jego zagadki, i uśmiechem, który przybliża mnie do pobratymców i staje się znakiem mego wielbienia bogów; łzą, którą dzielę los złamanych na sercu, i uśmiechem, który jest godłem mojej radości z istnienia.

أريد أن أموت شوقا ولا أحيا مللا، أريد أن تكون في أعماق نفسي مجاعة للحب والجمال؛

Wolę umrzeć z tęsknoty niż żyć w znużeniu; chcę, by w głębi mojej duszy był głód miłości i piękna,

لأني نظرت فرأيت المستكفئين أشقى الناس وأقربهم من المادة، وأصغيت فسمعت تنهدات المشتاق المتمني أعذب من رنات المثاني والمثالث.

bo spojrzałem i ujrzałem, że syci są najnieszczęśliwsi z ludzi i najbliżsi materii, i nadstawiłem ucha, i usłyszałem westchnienia tęskniącego i pragnącego, słodsze od dźwięku strun lutni.

يأتي المساء فتضم الزهرة أوراقها وتنام معانقة شوقها، وعندما يأتي الصباح تفتح شفتيها لاقتبال قبلة الشمس، فحياة الأزهار شوق ووصال، دمعة وابتسامة.

Nadchodzi wieczór i kwiat składa płatki, i zasypia, obejmując swoją tęsknotę, a gdy nadchodzi ranek, rozchyla wargi, by przyjąć pocałunek słońca; tak życie kwiatów jest tęsknotą i spotkaniem, łzą i uśmiechem.

تتبخر مياه البحر وتتصاعد ثم تجتمع وتصير غيمة، وتسير فوق الطلول والأودية حتى إذا ما لاقت نسمات لطيفة تساقطت باكية نحو الحقول، وانضمت إلى الجداول ورجعت إلى البحر موطنها.

Wody morza parują i wznoszą się, potem zbierają się i stają się obłokiem, a ten płynie nad wzgórzami i dolinami, aż gdy spotka łagodne powiewy, spada z płaczem na pola, łączy się ze strumieniami i wraca do morza, swojej ojczyzny.

حياة الغيوم فراق ولقاء، دمعة وابتسامة.

Życie obłoków to rozstanie i spotkanie, łza i uśmiech.

كذا النفس تنفصل عن الروح العام وتسير في عالم المادة، وتمر كغيمة فوق جبال الأحزان وسهول الأفراح فتلتقي بنسيمات الموت فترجع إلى حيث كانت، إلى بحر المحبة والجمال، إلى الله.

Tak i dusza odłącza się od ducha powszechnego i wędruje w świecie materii, i przechodzi jak obłok nad górami smutków i równinami radości, i spotyka powiewy śmierci, i wraca tam, skąd przyszła, do morza miłości i piękna, do Boga.

حياة الحب

Życie miłości

الربيع:

Wiosna:

هلمي يا محبوبتي نمشي بين الطلول، فقد ذابت الثلوج وهبت الحياة من مراقدها وتمايلت في الأودية والمنحدرات،

Chodź, ukochana moja, przejdźmy się wśród wzgórz, bo stopniały śniegi, a życie zbudziło się ze swych legowisk i kołysze się w dolinach i na zboczach;

سيري معي لنتتبع آثار أقدام الربيع في الحقل البعيد، تعالي لنصعد إلى أعالي الربى ونتأمل في تموجات اخضرار السهول حولها.

chodź ze mną, pójdźmy śladami stóp wiosny na dalekim polu; chodź, wejdźmy na szczyty wzgórz i popatrzmy na falowanie zieleni równin wokół nich.

ها قد نشر فجر الربيع ثوبا طواه ليل الشتاء، فاكتست به أشجار الخوخ والتفاح فظهرت كالعرائس في ليلة القدر ،

Oto świt wiosny rozpostarł szatę, którą zwinęła zimowa noc, i drzewa brzoskwiniowe i jabłonie przyodziały się w nią, i wyglądają jak oblubienice w Noc Przeznaczenia;

واستيقظت الكروم وتعانقت قضبانها كمعاشر العشاق، وجرت الجداول راقصة بين الصخور مرددة أغنية الفرح، وانبثقت الأزهار من قلب الطبيعة انبثاق الزبد من البحر.

i przebudziły się winorośle, i ich pędy objęły się jak gromady kochanków, i strumienie popłynęły, tańcząc między skałami i powtarzając pieśń radości, a kwiaty wytrysnęły z serca natury, jak piana tryska z morza.

تعالي لنشرب بقايا دموع المطر من كئوس النرجس، ونملأ نفسينا بأغاني العصافير المسرورة، ونغتنم استنشاق عطر النسيمات.

Chodź, wypijmy resztki łez deszczu z kielichów narcyzów, napełnijmy nasze dusze pieśniami radosnych ptaków i nacieszmy się wdychaniem woni powiewów.

لنجلس بقرب تلك الصخرة حيث يختبئ البنفسج، ونتبادل قبلات المحبة.

Usiądźmy przy tamtej skale, gdzie kryje się fiołek, i wymieńmy pocałunki miłości.

الصيف:

Lato:

هيا بنا إلى الحقل يا حبيبتي فقد جاءت أيام الحصاد، وبلغ الزرع مبلغه وأنضجته حرارة محبة الشمس للطبيعة، تعالي قبل أن تسبقنا الطيور فتستغل أتعابنا، وجماعة النمل فتأخذ أرضنا،

Chodźmy na pole, najdroższa, bo nadeszły dni żniw; zboże dojrzało w pełni, wyzłocone żarem miłości słońca do natury. Chodź, zanim ptaki nas uprzedzą i zagarną owoc naszych trudów, a gromady mrówek zabiorą naszą ziemię;

هلمي نجن ثمار الأرض مثلما جنت النفس حبوب السعادة من بذور الوفاء التي زرعتها المحبة في أعماق قلبينا، ونملأ المخازن من نتاج العناصر كما ملأت الحياة أهراء عواطفنا.

chodź, zbierzmy owoce ziemi, jak dusza zebrała ziarna szczęścia z nasion wierności, które miłość zasiała w głębi naszych serc, i napełnijmy spichrze plonem żywiołów, jak życie napełniło spichlerze naszych uczuć.

هلمي يا رفيقتي نفترش الأعشاب ونلتحف السماء ونوسد رأسينا بضغث من القش الناعم، فنرتاح من عمل النهار ونسمع مسامرة غدير الوادي.

Chodź, towarzyszko moja, ścielmy się na trawie, okryjmy się niebem i połóżmy głowy na wiązce miękkiej słomy, odpocznijmy po dziennej pracy i posłuchajmy nocnej gawędy strumienia w dolinie.

الخريف:

Jesień:

لنذهب إلى الكرمة يا محبوبتي ونعصر العنب ونوعيه في الأجران مثلما توعي النفس حكمة الأجيال، ونجمع الأثمار اليابسة ونستقطر الأزهار ونستعيض عن العين بالأثر.

Chodźmy do winnicy, ukochana, wytłoczmy winogrona i przechowajmy moszcz w kadziach, jak dusza przechowuje mądrość pokoleń, zbierzmy suszone owoce, wydestylujmy kwiaty i weźmy ślad w miejsce źródła.

لنرجع نحو المساكن، فقد اصفرت أوراق الأشجار ونثرها الهواء كأنه يريد أن يكفن بها أزهارا قضت لوعة عندما ودعها الصيف،

Wracajmy do domostw, bo liście drzew pożółkły, a wiatr je rozwiał, jakby chciał nimi spowić niczym całunem kwiaty, które umarły z żalu, gdy lato się z nimi żegnało;

تعالي فقد رحلت الطيور نحو الساحل وحملت معها أنس الرياض، وخلفت الوحشة للياسمين والسيسبان فبكى باقي الدموع على أديم التراب.

chodź, bo ptaki odleciały ku wybrzeżu i zabrały ze sobą radość ogrodów, a jaśminowi i sesbanii zostawiły pustkę, i te wypłakały resztę łez na oblicze ziemi.

لنرجع! فالجداول قد وقفت عن مسيرها، والعيون نشفت دموع فرحها، والطلول خلعت باهي أثوابها.

Wracajmy! Bo strumienie zatrzymały swój bieg, źródła osuszyły łzy radości, a wzgórza zrzuciły swe wspaniałe szaty.

تعالي يا محبوبتي، فالطبيعة قد راودها النعاس فأمست تودع اليقظة بأغنية نهاوندية مؤثرة.

Chodź, ukochana, bo naturę zmorzyła senność i żegna się z czuwaniem wzruszającą pieśnią w skali nahawand.

الشتاء:

Zima:

اقتربي يا شريكة حياتي، اقتربي مني ولا تدعي أنفاس الثلوج تفصل جسمينا، اجلسي بجانبي أمام هذا الموقد، فالنار فاكهة الشتاء الشهية،

Zbliż się, towarzyszko mego życia, zbliż się do mnie i nie pozwól, by oddech śniegów rozdzielił nasze ciała; usiądź przy mnie przed tym paleniskiem, bo ogień jest smakowitym owocem zimy;

حدثيني بمآتي الأجيال، فآذاني قد تعبت من تأوه الأرياح وندب العناصر، أوصدي الأبواب والنوافذ، فمرأى وجه الجو الغضوب يحزن نفسي،

opowiadaj mi o dziejach pokoleń, bo uszy moje znużyły się jękiem wiatrów i lamentem żywiołów; zarygluj drzwi i okna, bo widok gniewnego oblicza nieba zasmuca moją duszę,

والنظر إلى المدينة الجالسة كالثكلى تحت أطباق الثلوج يدمي قلبي، اسقي السراج زيتا يا رفيقة عمري،

a widok miasta, siedzącego jak matka, która straciła dzieci, pod warstwami śniegu, sprawia, że krwawi moje serce. Dolej oliwy do lampy, towarzyszko mego żywota,

فقد أوشك أن ينطفئ، وضعيه بالقرب منك لأرى ما كتبته الليالي على وجهك، إيتي بجرة الخمر لنشرب ونذكر أيام العصر.

bo już niemal gaśnie, i postaw ją przy sobie, bym widział, co noce wypisały na twojej twarzy; przynieś dzban wina, wypijmy i wspomnijmy dni winobrania.

اقتربي ! اقتربي مني يا حبيبة نفسي فقد خمدت النار وكاد الرماد يخفيها، ضميني فقد انطفأ السراج وتغلبت عليه الظلمة، ها قد أثقلت أعيننا خمرة السنين،

Zbliż się! Zbliż się do mnie, ukochana mej duszy, bo ogień przygasł i popiół niemal go skrył; obejmij mnie, bo lampa zgasła i ciemność ją przemogła; oto wino lat obciążyło nasze oczy;

ارمقيني بعين كحلها النعاس، عانقيني قبل أن يعانقنا الكرى، قبليني فالثلج قد تغلب على كل شيء إلا قبلتك، آه يا حبيبتي ما أعمق بحر النوم!

spójrz na mnie oczami, które senność podkreśliła kohlem; obejmij mnie, zanim obejmie nas sen; całuj mnie, bo śnieg przemógł wszystko prócz twego pocałunku. Ach, ukochana, jakże głębokie jest morze snu!

آه ما أبعد الصباح في هذا العالم!

Ach, jakże daleki jest poranek na tym świecie!

حكاية

Opowieść

على ضفة ذلك النهر، في ظل أشجار الجوز والصفصاف جلس ابن زراع يتأمل في المياه الجارية بسكينة وهدوء،

Na brzegu tamtej rzeki, w cieniu orzechów i wierzb, siedział syn rolnika i w ciszy i spokoju wpatrywał się w płynące wody,

فتى ربي بين الحقول حيث يتكلم كل شيء عن الحب، حيث الأغصان تتعانق والأزهار تتمايل والطيور تتشبب، حيث الطبيعة بأسرها تكرز بالروح،

młodzieniec wychowany wśród pól, gdzie wszystko mówi o miłości, gdzie gałęzie się obejmują, kwiaty się kołyszą, a ptaki śpiewają o miłości, gdzie cała natura głosi ducha,

ابن عشرين رأى بالأمس على الينبوع صبية جالسة بين الصبايا فأحبها، ثم علم أنها ابنة الأمير فلام قلبه وشكا نفسه إلى نفسه،

dwudziestoletni, który wczoraj ujrzał u źródła dziewczynę siedzącą pośród dziewcząt i pokochał ją; potem dowiedział się, że jest córką emira, więc ganił swe serce i skarżył się sobie na samego siebie;

ولكن الملامة لا تميل بالقلب عن الحب، والعذل لا يصرف النفس عن الحقيقة، والإنسان بين قلبه ونفسه كغصن لين في مهب ريح الجنوب وريح الشمال.

lecz wyrzut nie odwraca serca od miłości, a nagana nie odwodzi duszy od prawdy, i człowiek między swym sercem a duszą jest jak giętka gałąź na drodze wiatru z południa i wiatru z północy.

نظر الفتى فرأى زهرة البنفسج قد نبتت بقرب زهرة الأقحوان، ثم سمع الهزار يناجي الشحرور فبكى لوحدته وانفراده،

Młodzieniec spojrzał i ujrzał fiołek, który wyrósł obok stokrotki, potem usłyszał, jak słowik szepcze z kosem, i zapłakał nad swoją samotnością i osamotnieniem;

ثم مرت ساعات حبه أمام عينيه مرور الأشباح، فقال وعواطفه تسيل مع كلماته ودموعه: «هو ذا الحب يستهزئ بي،

potem godziny jego miłości przeszły mu przed oczami jak widma, i rzekł, a uczucia płynęły wraz z jego słowami i łzami: „Oto miłość szydzi ze mnie,

ها قد جعلني سخرية وقادني إلى حيث الآمال تعد عيوبا والأماني مذلة، الحب الذي عبدته قد رفع قلبي إلى قصر الأمير وخفض منزلتي إلى كوخ الزراع،

uczyniła mnie pośmiewiskiem i zawiodła tam, gdzie nadzieje uchodzą za wady, a pragnienia za poniżenie. Miłość, którą czciłem, wyniosła moje serce do pałacu emira, a mój stan zniżyła do chaty rolnika,

وسار بنفسي إلى جمال حورية تحيط بها الرجال ويحميها الشرف الرفيع، أنا طائع أيها الحب فماذا تريد؟

i powiodła moją duszę ku pięknu rusałki otoczonej mężami i strzeżonej przez wysoki ród. Jestem posłuszny, o miłości, czego chcesz?

قد اتبعتك على سبل نارية فلذعني اللهيب، قد فتحت عيني فلم أر غير الظلمة، وأطلقت لساني فلم أتكلم بغير الأسى،

Szedłem za tobą ognistymi ścieżkami i płomień mnie oparzył; otworzyłem oczy i nie ujrzałem nic prócz ciemności, rozwiązałem język i nie wyrzekłem nic prócz żalu.

قد عانقني الشوق أيها الحب بمجاعة روحية لن تزول بغير قبل الحبيب، أنا ضعيف أيها الحب فلم تخاصمني وأنت القوي؟

Tęsknota objęła mnie, o miłości, duchowym głodem, który nie minie bez pocałunków ukochanej. Jestem słaby, o miłości, czemu więc walczysz ze mną, ty, która jesteś silna?

لماذا تظلمني وأنت العادل وأنا البريء؟

Czemu krzywdzisz mnie, skoro jesteś sprawiedliwa, a ja niewinny?

لماذا تذلني ولم يكن غيرك ناصري؟

Czemu mnie poniżasz, skoro nie miałem innego obrońcy prócz ciebie?

لماذا تتخلى عني وأنت موجدي؟

Czemu mnie opuszczasz, skoro to ty mnie powołałaś do istnienia?

إن جرى دمي بغير مشيئتك فأهرقه، وإن تحركت قدماي على غير طرقك فشلها.

Jeśli krew moja płynie bez twej woli, przelej ją, a jeśli stopy moje idą nie twoimi drogami, sparaliżuj je.

افعل مشيئتك بهذا الجسد وخل نفسي تفرح بهذه الحقول المستأمنة بظل جناحيك، الجداول تسير إلى حبيبها البحر، والأزهار تتنسم لعشيقها النور، والغيوم تهبط نحو مريدها الوادي،

Czyń swą wolę z tym ciałem, lecz pozwól mej duszy radować się tymi polami, bezpiecznymi w cieniu twoich skrzydeł. Strumienie płyną do swego ukochanego, morza, kwiaty oddychają ku swemu kochankowi, światłu, a obłoki zniżają się ku upragnionej dolinie;

وأنا - وبي ما لا تعرفه الجداول ولا تسمع به الأزهار ولا تدركه الغيوم - قد رأيتني وحيدا في محنتي،

a ja, z tym, co we mnie, czego nie znają strumienie, o czym nie słyszały kwiaty i czego nie pojmują obłoki, widzę siebie samotnym w mej udręce,

منفردا في غرامي، بعيدا عن التي لا تريدني جنديا في كتائب أبيها ولا ترضاني خادما في قصرها».

osamotnionym w mej namiętności, z dala od tej, która nie chce mnie jako żołnierza w pułkach swego ojca ani nie przyjmie mnie jako sługi w swoim pałacu”.

وسكت الفتى هنيهة كأنه يريد أن يتعلم الكلام من خرير النهر وحفيف أوراق الغصون، ثم عاد فقال: «وأنت يا من أخاف من أمها أن أدعوها باسمها،

Młodzieniec zamilkł na chwilę, jakby chciał uczyć się mowy od szmeru rzeki i szelestu liści na gałęziach, potem znów przemówił: „A ty, której z lęku przed jej matką nie śmiem nazwać po imieniu,

أيتها المحبوبة عني بستائر العظمة وجدران الجلال، أيتها الحورية التي لا أطمع بلقائها إلا في الأبدية حيث المساواة، يا من تطيعها الصوارم وتنحني أمامها الرقاب وتتفتح لها الخزائن والمساجد!

o ukochana, ukryta przede mną za zasłonami wielkości i murami majestatu, o rusałko, której spotkać nie śmiem pragnąć inaczej niż w wieczności, gdzie panuje równość, o ty, której słuchają miecze, przed którą chylą się karki i dla której otwierają się skarbce i meczety!

قد ملكت قلبا قدسه الحب، واستعبدت نفسا شرفها الله، وخلبت عقلا كان بالأمس حرا بحرية هذه الحقول،

Zawładnęłaś sercem, które uświęciła miłość, zniewoliłaś duszę, którą uszlachetnił Bóg, i oczarowałaś umysł, który jeszcze wczoraj był wolny wolnością tych pól,

فصار اليوم أسيرا بقيود هذا الغرام، رأيتك أيتها الجميلة فعرفت سبب مجيئي إلى هذا العالم،

a dziś stał się jeńcem w okowach tej namiętności. Ujrzałem cię, o piękna, i poznałem przyczynę mego przyjścia na ten świat;

ولما عرفت رفعة منزلتك ونظرت إلى حقارتي علمت أن للآلهة أسرارا لا يعرفها الإنسان، وسبلا تذهب بالأرواح إلى حيث المحبة تقضي بغير الشرائع البشرية،

a gdy poznałem wyniosłość twego stanu i spojrzałem na własną nikczemność, zrozumiałem, że bogowie mają tajemnice, których człowiek nie zna, i ścieżki wiodące duchy tam, gdzie miłość sądzi nie według ludzkich praw.

أيقنت لما نظرت إلى عينيك أن هذه الحياة فردوس بابه القلب البشري، ولما رأيت شرفك وذلي يتصارعان صراع مارد ورئبال، علمت أن هذه الأرض لم تعد وطنا لي،

Upewniłem się, gdy spojrzałem w twe oczy, że to życie jest rajem, którego bramą jest ludzkie serce; a gdy ujrzałem, jak twa godność i moje poniżenie zmagają się niczym olbrzym i lew, poznałem, że ta ziemia nie jest już dla mnie ojczyzną.

ظننت لما وجدتك جالسة بين نسائك كالوردة بين الرياحين، أن عروس أحلامي قد تجسدت وصارت بشرا مثلي،

Sądziłem, gdy ujrzałem cię siedzącą pośród twych kobiet jak róża pośród wonnych ziół, że oblubienica moich snów przybrała ciało i stała się człowiekiem jak ja;

ولما تخبرت مجد أبيك وجدت أن دون اجتناء الورد أشواكا تدمي الأصابع، وأن ما تجمعه الأحلام تفرقه اليقظة ...».

lecz gdy poznałem chwałę twego ojca, odkryłem, że zanim zerwiesz różę, są ciernie, od których krwawią palce, i że to, co zbierają sny, rozprasza przebudzenie...”.

وقام إذ ذاك ومشى نحو الينبوع منخفض الجناح، كسير القلب، مجسما الأسي والقنوط بهذه الكلمات: «تعال يا موت وأنقذني، فالأرض التي تخنق أشواكها أزهارها لا تصلح للسكن،

Wtedy powstał i poszedł ku źródłu ze zwieszonym skrzydłem i złamanym sercem, wcielając swój smutek i rozpacz w te słowa: „Przyjdź, o śmierci, i ocal mnie, bo ziemia, której ciernie duszą jej kwiaty, nie nadaje się do zamieszkania;

هلم وخلصني من أيام تخلع الحب عن كرسي مجده وتقيم الشرف العالي مكانه، خلصني يا موت فالأبدية أجدر ببقاء المحبين من هذا العالم، هناك أنتظر حبيبتي، وهناك أجتمع بها».

przyjdź i wybaw mnie od dni, które strącają miłość z tronu jej chwały i sadzają na jej miejscu wysoki ród; wybaw mnie, o śmierci, bo wieczność godniejsza jest od tego świata, by gościć kochających; tam będę czekał na moją ukochaną i tam się z nią połączę”.

بلغ الينبوع وقد جاء المساء وأخذت الشمس تلم وشاحها الذهبي عن الحقل،

Doszedł do źródła, gdy nastał wieczór, a słońce zaczęło zbierać z pola swój złoty szal,

فجلس يذرف الدموع على حضيض وطئته أقدام ابنة الأمير وقد حنى رأسه على صدره كأنه يمنع قلبه عن الخروج.

i usiadł, roniąc łzy na nizinie, którą deptały stopy córki emira, ze zwieszoną na piersi głową, jakby powstrzymywał serce, by się nie wyrwało.

في تلك الدقيقة ظهرت من وراء أشجار الصفصاف صبية تجر أذيالها على الأعشاب، ووقفت بجانب الفتى ووضعت يدها الحريرية على رأسه، فنظر إليها نظرة نائم أيقظه شعاع الشمس،

W tej chwili spoza wierzb wyłoniła się dziewczyna, wlokąc tren po trawie, i stanęła obok młodzieńca, i położyła mu na głowie swą jedwabną dłoń, a on spojrzał na nią wzrokiem śpiącego, którego zbudził promień słońca,

فرأى ابنة الأمير واقفة حذاءه فجثا على ركبتيه مثلما فعل موسى عندما رأى العليقة مشتعلة أمامه، ولما أراد الكلام أرتج عليه فنابت عيناه الطافحتان بالدمع عن لسانه.

i ujrzał córkę emira stojącą przed nim, i padł na kolana, jak uczynił Mojżesz, gdy ujrzał płonący przed sobą krzew; a gdy chciał przemówić, zabrakło mu słów, i jego oczy, pełne łez, przemówiły zamiast języka.

ثم عانقته الصبية وقبلت شفتيه، وقبلت عينيه راشفة المدامع السخينة، وقالت بصوت ألطف من نغمة الناي: «قد رأيتك يا حبيبي في أحلامي، ونظرت وجهك في وحدتي وانقطاعي،

Wtedy dziewczyna objęła go i ucałowała jego wargi, i ucałowała jego oczy, spijając gorące łzy, i rzekła głosem łagodniejszym od tonu fletu: „Widziałam cię, ukochany, w moich snach i oglądałam twoją twarz w mej samotności i odosobnieniu;

فأنت رفيق نفسي الذي فقدته، ونصفي الجميل الذي انفصلت عنه عندما حكم علي بالمجيء إلى هذا العالم،

bo ty jesteś towarzyszem mej duszy, którego utraciłam, i moją piękną połową, od której mnie oddzielono, gdy skazano mnie na przyjście na ten świat.

قد جئت سرا يا حبيبي لألتقي بك، وها أنت الآن بين ذراعي فلا تجزع!

Przyszłam potajemnie, ukochany, by się z tobą spotkać, i oto jesteś teraz w moich ramionach, nie lękaj się!

قد تركت مجد والدي لأتبعك إلى أقاصي الأرض وأشرب معك كأس الحياة والموت، قم يا حبيبي فنذهب إلى البرية البعيدة عن الإنسان».

Porzuciłam chwałę mego ojca, by iść za tobą na krańce ziemi i pić z tobą kielich życia i śmierci. Wstań, ukochany, i chodźmy na pustkowie z dala od ludzi”.

ومشى الحبيبان بين الأشجار تخفيهما ستائر الليل ولا يخيفهما بطش الأمير ولا أشباح الظلمة.

I dwoje kochanków poszło między drzewami, ukryci za zasłonami nocy, nie lękając się ani srogości emira, ani widm ciemności.

هناك في أطراف البلاد عثر رواد الأمير على هيكلين بشريين في عنق أحدهما قلادة ذهبية، وبقربهما حجر كتبت عليه هذه الكلمات: «قد جمعنا الحب فمن يفرقنا، وأخذنا الموت فمن يرجعنا؟».

Tam, na krańcach kraju, zwiadowcy emira natrafili na dwa ludzkie szkielety, na szyi jednego z nich był złoty naszyjnik, a obok nich kamień, na którym wypisano te słowa: „Miłość nas połączyła, któż nas rozłączy? Śmierć nas zabrała, któż nas przywróci?”.

في مدينة الأموات

W mieście umarłych

تملصت بالأمس من غوغاء المدينة، وخرجت أمشي في الحقول الساكنة حتى بلغت أكمة عالية ألبستها الطبيعة أجمل حلاها،

Wczoraj wymknąłem się z miejskiego zgiełku i wyszedłem przechadzać się po cichych polach, aż dotarłem do wysokiego wzgórza, które natura przyodziała w swe najpiękniejsze ozdoby,

فوقفت وقد بانت المدينة بكل ما فيها من البنايات الشاهقة والقصور الفخمة تحت غيمة كثيفة من دخان المعامل.

i zatrzymałem się, a miasto ukazało się ze wszystkimi swymi wyniosłymi budowlami i wspaniałymi pałacami pod gęstą chmurą fabrycznego dymu.

جلست أتأمل عن بعد في أعمال الإنسان فوجدت أكثرها عناء، فحاولت في قلبي ألا أفتكر بما صنعه ابن آدم،

Usiadłem i z daleka rozważałem dzieła człowieka, i stwierdziłem, że większość z nich to znój, więc starałem się w sercu nie myśleć o tym, co uczynił syn Adama,

وحولت عيني نحو الحقل، كرسي مجد الله، فرأيت في وسطه مقبرة ظهرت فيها الأجداث الرخامية المحاطة بأشجار السرو.

i zwróciłem oczy ku polu, tronowi chwały Bożej, i ujrzałem pośrodku niego cmentarz, na którym widniały marmurowe grobowce otoczone cyprysami.

هناك بين مدينة الأحياء ومدينة الأموات جلست أفكر، أفكر في كيفية العراك المستمر والحركة الدائمة في هذه، وفي السكينة السائدة والهدوء المستقر في تلك، من الجهة الواحدة آمال وقنوط ،

Tam, między miastem żywych a miastem umarłych, siedziałem i rozmyślałem, rozmyślałem o nieustannej walce i ciągłym ruchu w jednym i o panującej ciszy i niewzruszonym spokoju w drugim: z jednej strony nadzieje i rozpacz,

ومحبة وبغضة، وغنى وفقر، واعتقاد وجحود، ومن الأخرى تراب في تراب تقلب الطبيعة بطنه ظاهرا وتبدع منه نباتا ثم حيوانا، وكل ذلك يتم في سكينة الليل.

i miłość, i nienawiść, i bogactwo, i ubóstwo, i wiara, i zaprzeczenie; z drugiej zaś proch w prochu, którego wnętrze natura wywraca na zewnątrz i tworzy z niego rośliny, a potem zwierzęta, a wszystko to dokonuje się w ciszy nocy.

بينا أنا مستسلم لعوامل هذه التأملات، استلفت ناظري جمع غفير يسير الهويناء تتقدمه الموسيقى وتملأ الجو ألحانا محزنة،

Gdy oddawałem się działaniu tych rozważań, mój wzrok przyciągnął wielki tłum postępujący powoli, poprzedzany przez muzykę, która napełniała powietrze smutnymi melodiami,

موكب جمع بين الفخامة والعظمة وآلف بين أشكال الناس، جنازة غني قوي، رفات ميت تتبعها الأحياء وهم يبكون ويولولون ويبثون بالهواء الصراخ والعويل.

orszak, który łączył przepych z wielkością i gromadził ludzi wszelkiego rodzaju: pogrzeb bogacza możnego, szczątki umarłego, za którymi szli żywi, płacząc i zawodząc, i napełniając powietrze krzykiem i lamentem.

بلغوا الجبانة فاجتمع الكهان يصلون ويبخرون، وانفرد الموسيقيون ينفخون الأبواق، وبعد قليل انبرى الخطباء فأبنوا الراحل بمنتقيات الكلام، ثم الشعراء فرثوه بمنتخبات المعاني،

Doszli do cmentarza i zebrali się kapłani, modląc się i okadzając, a muzykanci stanęli osobno, dmąc w trąby; po chwili wystąpili mówcy i uczcili zmarłego wyszukanymi słowami, a potem poeci, którzy opłakali go wybornymi obrazami,

وكل ذلك كان يتم بتطويل ممل، وبعد قليل انقشع الجمع عن جدث تسابق في صنعه الحفارون والمهندسون وحوله أكاليل الأزهار المنمقة بأيدي المتقنين.

a wszystko to odbywało się z nużącą rozwlekłością; po chwili tłum rozproszył się, odsłaniając grobowiec, przy którego budowie prześcigali się grabarze i budowniczowie, a wokół niego wieńce z kwiatów ułożone przez wprawne ręce.

رجع الموكب نحو المدينة وأنا أنظر من بعيد وأفتكر، ومالت الشمس نحو الغروب، واستطالت خيالات الصخور والأشجار، وأخذت الطبيعة تخلع أثواب النور.

Orszak wrócił ku miastu, a ja patrzyłem z daleka i rozmyślałem; słońce chyliło się ku zachodowi, wydłużyły się cienie skał i drzew, a natura zaczęła zdejmować szaty ze światła.

في تلك الدقيقة نظرت فرأيت رجلين يقلان تابوتا خشبيا، وراءهما امرأة ترتدي أطمارا بالية وهي حاملة على منكبيها طفلا رضيعا،

W tej chwili spojrzałem i ujrzałem dwóch mężczyzn niosących drewnianą trumnę, a za nimi kobietę odzianą w zniszczone łachmany, niosącą na ramionach niemowlę przy piersi,

وبجانبها كلب ينظر إليها تارة وإلى التابوت أخرى، جنازة فقير حقير وراءها زوجة تذرف دموع الأسى، وطفل يبكي لبكاء أمه، وكلب أمين يسير وفي مسيره حزن وكآبة.

a obok niej psa, który patrzył to na nią, to na trumnę: pogrzeb biedaka nędznego, za którym szła żona roniąca łzy smutku, i dziecko płaczące, bo płakała matka, i wierny pies, który szedł, a w jego chodzie był smutek i przygnębienie.

وصل هؤلاء إلى المقبرة وأودعوا التابوت حفرة في زاوية بعيدة عن الأجداث الرخامية، ثم رجعوا بسكينة مؤثرة والكلب يلتفت نحو محط رحال رفيقه حتى اختفوا عن بصري وراء الاشجار.

Ci doszli do cmentarza i złożyli trumnę w dole w kącie odległym od marmurowych grobowców, po czym wrócili we wzruszającej ciszy, a pies oglądał się ku miejscu ostatniego spoczynku swego towarzysza, aż zniknęli mi z oczu za drzewami.

فالتفت إذ ذاك نحو مدينة الأحياء وقلت في نفسي: تلك للأغنياء الأقوياء.

Wtedy zwróciłem się ku miastu żywych i rzekłem do siebie: tamto jest dla bogatych i możnych.

ثم نحو مدينة الأموات وقلت: هذه للأغنياء الأقوياء فأين موطن الفقير الضعيف يا رب؟

Potem ku miastu umarłych i rzekłem: to jest dla bogatych i możnych; gdzież więc jest ojczyzna ubogiego i słabego, Panie?

قلت هذا ونظرت نحو الغيوم المتلبدة المتلونة أطرافها بذهب من أشعة الشمس الجميلة، وسمعت صوتا من داخلي يقول: هناك.

Powiedziałem to i spojrzałem na skłębione obłoki, których brzegi zabarwiło złoto promieni pięknego słońca, i usłyszałem głos we mnie mówiący: tam.