Spojrzenia (al-Nazarat)

الغد

Jutro

عرفت أني فكرت ليلة أمس فيما أكتب اليوم، وعرفت أني آخذٌ الساعة بقلمي بين أناملي وأنَّ بين يديَّ صحيفة بيضاء،

Wiem, że wczoraj wieczorem myślałem o tym, co dziś napiszę, i wiem, że teraz trzymam pióro w palcach, a przede mną leży biała karta,

تسود قليلًا قليلًا كلما أجريت القلم فيها، ولكني لا أعلم هل يبلغ القلم مداه أو يكبو دون غايته؟

która czernieje po trochu, ilekroć prowadzę po niej pióro; lecz nie wiem, czy pióro dojdzie do końca, czy potknie się, nim osiągnie cel.

وهل أستطيع أنْ أتمم رسالتي هذه أو يعترض عارضٌ من عوارض الدهر في سبيلها لأني لا أعرف من شئون الغد شيئًا، ولأن المستقبل بيد الله؟

I czy zdołam dokończyć to moje pismo, czy też stanie mu na drodze jakaś przeciwność losu? Nie wiem bowiem nic o sprawach jutra, a przyszłość jest w ręku Boga.

عرفت أني لبست أثوابي في الصباح وأنها لا تزال فوق جسمي حتى الآن، ولكني لا أعلم هل أخلعها بيدي أو تخلعها يد الغاسل؟

Wiem, że rano włożyłem ubranie i że wciąż mam je na sobie; lecz nie wiem, czy zdejmę je własną ręką, czy zdejmie je ręka tego, kto obmywa zmarłych.

الغد شبحٌ مبهمٌ يتراءى للناظر من مكانٍ بعيد، فربما كان ملكًا رحيمًا، وربما كان شيطانًا رجيمًا، بل ربما كان سحابةً سوداء،

Jutro to mgliste widmo, które jawi się patrzącemu z daleka: może jest miłosiernym aniołem, może przeklętym diabłem, a może nawet czarną chmurą,

إذا هبت عليها ريح باردة حللت أجزاءها وفرقت ذراتها فأصبحت كأنما هي عدمٌ من الأعدام التي لم يسبقها وجود؟

którą, gdy powieje na nią zimny wiatr, rozbija on na części i rozprasza jej drobiny, aż staje się jakby nicością, której nigdy nie poprzedziło istnienie.

الغد بحر خضمٌّ زاخر يعب عبابه، وتصطخب أمواجه، فما يدريك إن كان يحمل في جوفه الدر والجوهر، أو الموت الأحمر؟

Jutro to bezkresne, wezbrane morze, którego fale się piętrzą i huczą; skąd możesz wiedzieć, czy niesie w swym łonie perły i klejnoty, czy czerwoną śmierć?

لقد غمض الغد عن العقول ودق شخصه عن الأنظار،

Jutro skryło się przed rozumem, a jego postać jest zbyt subtelna dla oczu,

حتى لو أنَّ إنسانًا رفع قدمه ليضعها في خروجه من باب قصره لا يدري أيضعها على عتبة القصر، أم على حافة القبر؟

tak że gdyby człowiek, wychodząc z bramy swego pałacu, uniósł stopę, by ją postawić, nie wiedziałby, czy postawi ją na progu pałacu, czy na skraju grobu.

الغد صدرٌ مملوءٌ بالأسرار الغزار تحوم حوله البصائر، وتتسقطه العقول، وتستدرجه الأنظار، فلا يبوح بسرٍّ من أسراره إلا إذا جادت الصخرة بالماء الزلال!

Jutro to pierś pełna niezliczonych tajemnic: krążą wokół niej przenikliwe umysły, rozum próbuje ją podejść, spojrzenia usiłują ją wywabić, lecz nie zdradzi żadnej ze swych tajemnic, chyba że skała da czystą, przejrzystą wodę!

كأني بالغد وهو كامنٌ في مكمنه، رابضٌ في مجثمه متلفعٌ بفضل إزاره، ينظر إلى آمالنا وأمانينا نظرات الهزء والسخرية، ويبتسم ابتسامات الاستخفاف والازدراء، يقول في نفسه:

Zdaje mi się, że widzę jutro, jak czai się w swej kryjówce, przycupnięte w swym legowisku, otulone połami płaszcza, patrzy na nasze nadzieje i pragnienia wzrokiem pełnym kpiny i drwiny, uśmiecha się z lekceważeniem i pogardą i mówi do siebie:

لو علم هذا الجامع أنه يجمع للوارث، وهذا الباني أنه يبني للخراب، وهذا الوالد أنه يلد للموت، ما جمع الجامع، ولا بنى الباني، ولا ولد الوالد!

„Gdyby ten, co gromadzi, wiedział, że gromadzi dla dziedzica, ten, co buduje, że buduje na zniszczenie, a ten ojciec, że płodzi dla śmierci, nie gromadziłby gromadzący, nie budowałby budujący i nie płodziłby ojciec!”

ذلل الإنسان كلَّ عقبةٍ في هذا العالم، فاتخذ نفقًا في الأرض، وصعد بسلم إلى السماء،

Człowiek pokonał każdą przeszkodę na tym świecie: przekopał tunel w ziemi i wspiął się po drabinie do nieba,

وعقد ما بين المشرق والمغرب بأسبابٍ من حديد وخيوط من نحاس، وانتقل بعقله إلى العالم العلوي،

związał Wschód z Zachodem linami z żelaza i nićmi z miedzi, przeniósł się rozumem do świata wyższego,

فعاش في كواكبه، وعرف أغوارها وأنجادها، وسهولها وبطاحها، وعامرها وغامرها، ورطبها ويابسها، ووضع المقاييس لمعرفة أبعاد النجوم ومسافات الأشعة، والموازين لوزن كرة الأرض إجمالًا وتفصيلًا،

gdzie zamieszkał wśród jego planet i poznał ich niziny i wyżyny, równiny i doliny, ziemie zamieszkane i dzikie, wilgotne i suche; ustanowił miary, by poznać odległości gwiazd i drogi promieni, oraz wagi, by zważyć kulę ziemską w całości i w szczegółach,

وغاص في البحار فعرف أعماقها، وفحص تربتها، وأزعج سكانها، ونبش دفائنها، وسلبها كنوزها، وغلبها على لآلئها وجواهرها،

zanurzył się w morza i poznał ich głębiny, zbadał ich dno, zaniepokoił ich mieszkańców, wydobył ich ukryte skarby, ograbił je z bogactw i wydarł im perły i klejnoty,

ونفذ من بين الأحجار والآكام إلى القرون الخالية، فرأى أصحابها وعرف كيف يعيشون، وأين يسكنون، وماذا يأكلون ويشربون،

przeniknął pośród kamieni i wzgórz do minionych wieków, ujrzał ich ludzi i poznał, jak żyli, gdzie mieszkali, co jedli i pili,

وتسرَّب من منافذ الحواس الظاهرة إلى الحواس الباطنة، فعرف النفوس وطبائعها، والعقول ومذاهبها، والمدارك ومراكزها،

przesączył się przez wrota zmysłów zewnętrznych do zmysłów wewnętrznych i poznał dusze i ich natury, umysły i ich drogi, władze poznawcze i ich siedziby,

حتى كاد يسمع حديث النفس ودبيب المُنَى، واخترق بذكائه كل حجابٍ، وفتح كل باب،

aż niemal mógł usłyszeć szept duszy i pełzanie pragnień; swoją bystrością przebił każdą zasłonę i otworzył każde drzwi,

ولكنه سقط أمام باب الغد عاجزًا مقهورًا لا يجرؤ على فتحه، بل لا يجسر على قرعه؛

lecz przed drzwiami jutra padł bezsilny i pokonany, nie śmiejąc ich otworzyć, ba, nie ważąc się nawet do nich zapukać;

لأنه باب الله، والله لا يطلع على غيبه أحدًا.

gdyż są to drzwi Boga, a Bóg nikomu nie odsłania tego, co ukryte.

أيها الشبح الملثَّم بلثام الغيب، هل لك أن ترفع عن وجهك هذا اللثام قليلًا لنرى صفحةً واحدةً من صفحات وجهك المقنَّع، أوْ لا،

O widmo okryte zasłoną tajemnicy, czy uniesiesz trochę tę zasłonę z twarzy, byśmy ujrzeli choć jedną stronę twego zamaskowanego oblicza? A jeśli nie,

فاقترب منَّا قليلًا علَّنا نستطيع أن نستشف صورتك من وراء هذا اللثام المسبل دوننا، فقد طارت قلوبنا شوقًا إليك، وذابت أكبادنا وجدًا عليك؟

to zbliż się do nas choć trochę, może zdołamy dojrzeć twój kształt zza tej opuszczonej przed nami zasłony, bo serca nasze uleciały z tęsknoty za tobą, a wnętrzności nasze stopniały z żaru do ciebie.

أيها الغد!

O jutro!

إنَّ لنا آمالًا كبارًا وصغارًا، وأمانيَّ حسانًا وغير حسانٍ، فحدثنا عن آمالنا، أين مكانها منك؟

Mamy nadzieje wielkie i małe, pragnienia piękne i niepiękne; opowiedz nam więc o naszych nadziejach: jakie miejsce zajmują u ciebie?

وخبرنا عن أمانينا ماذا صنعت بها؟

I powiedz nam o naszych pragnieniach: co z nimi uczyniłeś?

أَأَذْلَلْتَها واحتقرتها، أم كنت لها من المكرمين؟

Upokorzyłeś je i wzgardziłeś nimi, czy byłeś wśród tych, którzy je czczą?

لا، لا!

Nie, nie!

صن سرك في صدرك، وأبقِ لثامك على وجهك، ولا تحدثنا حديثًا واحدًا عن آمالنا وأمانينا حتى لا تفجعنا فيها فتفجعنا في أرواحنا ونفوسنا،

Zachowaj swą tajemnicę w piersi, pozostaw zasłonę na twarzy i nie mów nam ani słowa o naszych nadziejach i pragnieniach, abyś nie dotknął nas ich stratą, a przez to nie zranił naszych dusz i serc,

فإنما نحن أحياءٌ بالآمال وإنْ كانت باطلةً، وسعداء بالأماني وإنْ كانت كاذبةً:

żyjemy bowiem tylko nadziejami, choćby były próżne, i jesteśmy szczęśliwi dzięki pragnieniom, choćby były złudne:

وليست حياة المرء إلا أمانيا … إذا هي ضاعت فالحياة على الأثَرْ

Życie człowieka to nic innego jak pragnienia; gdy przepadną, życie idzie tuż za nimi.

الكأس الأولى

Pierwszy kielich

كان لي صديق أحبه وأحب منه سلامة قلبه، وصفاء سريرته، وصدقه ووفاءه في حالي بعده وقربه، وغضبه وحلمه، وسخطه ورضاه،

Miałem przyjaciela, którego kochałem, a kochałem w nim prawość serca, czystość duszy, jego szczerość i wierność, czy był daleko, czy blisko, w gniewie i w łagodności, w niezadowoleniu i w zadowoleniu;

ففرق الدهر بيني وبينه فراق حياةٍ لا فراق ممات،

potem los nas rozdzielił, rozłąką za życia, nie rozłąką śmierci,

فأنا اليوم أبكيه حيًّا أكثر مما كنت أبكيه لو كان ميتًا،

tak że dziś opłakuję go żywego bardziej, niż opłakiwałbym go zmarłego;

بل أنا لا أبكي إلا حياته، ولا أتمنَّى إلا مماته،

ba, opłakuję jedynie jego życie i pragnę jedynie jego śmierci.

فهل سمعت بأعجب من هذه الخلَّة الغريبة في طبائع النفوس؟!

Czy słyszałeś kiedyś o czymś dziwniejszym niż ta osobliwa cecha w naturze dusz?!

عَلِقَتْ حبالي بحباله حقبة من الزمان عرفته فيها وعرفني، ثم سلك سبيلًا غير سبيله فأنكرته وأنكرني حتى ما أمر بباله؛

Przez pewien czas moje liny były związane z jego linami, a w tym czasie ja go znałem, a on mnie; potem obrał drogę nie swoją, i ja się go wyparłem, a on mnie, aż w końcu nawet nie przychodziłem mu na myśl;

لأن الكأس التي عَلِق بها لم تدع في قلبه فراغًا يسع غيرها وغير العالقين بها، وربما كان يدفعني عن مخيلته دفعًا إذا تراءيت فيها؛

bo kielich, do którego przylgnął, nie zostawił w jego sercu miejsca na nic poza sobą i tymi, którzy do niego przylgnęli; i może wypychał mnie ze swej wyobraźni, ilekroć się w niej pojawiałem,

لأنه إذا ذكرني ذكر معي تلك الكلمات المرة التي كنت ألقاه بها في فاتحة حياته الجديدة،

ponieważ wspominając mnie, wspominał wraz ze mną te gorzkie słowa, którymi witałem go na początku jego nowego życia,

وما كان له وهو يهيم في فضاء سعادته التي يتخيلها أن يُكَدِّرَ على نفسه بمثل هذه الذكرى صفاء هذا الخيال.

a błąkając się w przestworzach wyobrażonego szczęścia, nie mógł sobie mącić czystości tego marzenia takim wspomnieniem.

ثم لم أعد أعلم من أمره بعد ذلك شيئًا جديدًا؛

Potem nie dowiedziałem się o nim niczego nowego;

لأن حياة المدمنين حياةٌ متشابهةٌ متماثلة، لا فرق بين صبحها ومسائها، وأمسها وغدها،

gdyż życie nałogowców jest jednostajne i powtarzalne, bez różnicy między jego rankiem a wieczorem, jego wczoraj a jutrem:

ذَهابٌ إلى الحانات، فشرابٌ فخُمارٌ، فنوم، فذهاب … كالحلقة المفرغة لا يدرى أين طرفاها، والمنظر المتكرر لا يلفت النظر ولا يشغل الذهن،

chodzenie do szynków, potem picie, potem kac, potem sen, potem znowu chodzenie … jak zamknięty pierścień, którego końców nie sposób znaleźć; a powtarzający się widok ani nie przyciąga wzroku, ani nie zaprząta umysłu,

حتى إنَّ بعض من ينام على دورة الرحى يستيقظ عند سكونها، وكان أَحْرَى أنْ يوقظه دورانها.

do tego stopnia, że niektórzy, zasypiający przy obrotach żaren, budzą się, gdy te stają, choć raczej powinny były ich obudzić ich obroty.

لذلك لم يشغل هذا المسكين محلًّا من قلبي إلا بعد أن سكنت دورته، وهدأت حركته،

Dlatego ten nieszczęśnik nie zajmował miejsca w moim sercu, dopóki jego krąg się nie zatrzymał, a ruch nie ucichł;

فلم أعد أراه معربدًا في الحانات، ولا مُطَّرَحًا في مدارج الطرق، ولا معتقلًا في أيدي الشُّرَط،

nie widywałem go już awanturującego się w szynkach ani leżącego na ulicznych ścieżkach, ani zatrzymanego w rękach policji.

هنالك سألت عنه فقيل لي إنه مريضٌ،

Wtedy zapytałem o niego i powiedziano mi, że jest chory,

فلم أعجب من شيءٍ كنت أعد له الأيام والأعوام كما يَعُدُّ الفلكي الساعات والدقائق لكسوف الشمس واصطدام الكواكب.

i nie zdziwiłem się czemuś, do czego odliczałem dni i lata, jak astronom odlicza godziny i minuty do zaćmienia słońca czy zderzenia ciał niebieskich.

دخلت عليه أعوده فلم أجد عنده طبيبًا ولا عائدًا؛

Wszedłem, by go odwiedzić, i nie zastałem przy nim ani lekarza, ani odwiedzającego;

لأنه فقير، والأطباء يظهرون الرحمة بالفقراء ويبطنون حب الصفراء والبيضاء، والأصدقاء يخافون عدوى المرض وعدوى الفقر؛ فلا يعودون المريض ولا يزورون الفقير.

bo był ubogi, a lekarze okazują litość ubogim, w duchu zaś kochają żółte i białe, przyjaciele zaś boją się zarażenia chorobą i zarażenia biedą; toteż ani nie odwiedzają chorego, ani nie zachodzą do ubogiego.

دخلت منزله فلم أجد المنزل ولا صاحبه؛ لأني لم أجد فيه ذلك الروح العالي الذي كان يرفرف بأجنحته في غرفه وقاعاته،

Wszedłem do jego domu i nie znalazłem ani domu, ani gospodarza, bo nie znalazłem w nim tego wzniosłego ducha, który niegdyś trzepotał skrzydłami po jego pokojach i salach,

ولم أر دخان المطبخ، ولم أسمع ضوضاء الخدم ولا بكاء الأطفال ولا رنين الأجراس، فكأنني دخلت القبر أزور الميت، لا المنزلَ أعود الحيَّ!

nie widziałem dymu z kuchni, nie słyszałem gwaru służby ani płaczu dzieci, ani dźwięku dzwonków; jakbym wszedł do grobu, by odwiedzić umarłego, a nie do domu, by odwiedzić żywego!

ثم تقدمت نحو سرير المريض فكشفت كِلَّتُه البالية عن خيالٍ لم يبق منه إلا إهابٌ لاصقٌ بعظمٍ ناحل،

Potem podszedłem do łóżka chorego, a jego zniszczona moskitiera odsłoniła widmo, z którego została tylko skóra przylegająca do wychudłej kości,

فقلت: «أيها الخيال الشاخص ببصره إلى السماء، قد كان لي في إهابك هذا صديقٌ محبوبٌ فهل لك أنْ تدلني عليه؟»

i rzekłem: „O widmo, którego wzrok utkwiony jest w niebie, w tej twojej skórze miałem niegdyś drogiego przyjaciela; czy wskażesz mi go?”

فبعد لأيٍ ما حرك شفتيه وقال: «هل أسمع صوت فلان؟»

Po długim wysiłku poruszył wargami i rzekł: „Czy słyszę głos takiego a takiego?”

قلت: «نعم، ممَّ تشكو؟»

Rzekłem: „Tak. Na co się skarżysz?”

فزفر زفرةً كادت تتساقط لها أضلاعه، وأجاب: «أشكو الكأس الأولى.»

Westchnął tak ciężko, że omal nie rozsypały mu się żebra, i odpowiedział: „Skarżę się na pierwszy kielich”.

قلت: «أيَّ كأس تريد؟»

Rzekłem: „Jaki kielich masz na myśli?”

قال: «أريد الكأس التي أودعتها مالي وعقلي وصحتي وشرفي، وهأنذا اليوم أودعها حياتي.»

Rzekł: „Mam na myśli kielich, któremu powierzyłem swój majątek, rozum, zdrowie i honor, a oto dziś powierzam mu swoje życie”.

قلت: «قد كنت نصحتك ووعظتك وأنذرتك بهذا المصير الذي صرت إليه اليوم، فما أجديت عليك شيئًا.»

Rzekłem: „Radziłem ci, napominałem cię i ostrzegałem przed tym losem, do którego dziś doszedłeś, lecz nic ci to nie pomogło”.

قال: «ما كنت تعلم حين نصحتني من غوائل هذا العيش النكد أكثر مما كنت أعلم،

Rzekł: „Kiedy mi radziłeś, nie wiedziałeś o zgubnych skutkach tego nędznego życia więcej niż ja,

ولكنني كنت شربت الكأس الأولى فخرج الأمر من يدي، كل كأس شربتها جنتها عليَّ الكأس الأولى،

lecz ja wypiłem już pierwszy kielich i sprawa wymknęła mi się z rąk; każdy kielich, który wypiłem, ściągnął na mnie pierwszy kielich,

أما هي فلم يجنها عليَّ غيرُ ضعفي وقصور عقلي عن إدراك خداع الأصدقاء والخلطاء.

tamten zaś ściągnęła na mnie jedynie moja słabość i niezdolność mego rozumu do przejrzenia podstępu przyjaciół i kompanów.

لم تكن شهوة الشراب مركبةً في الإنسان كبقية الشهوات فيعذر في الانقياد إليها كما يعذر في الانقياد إلى غيرها من الشهوات الغريزية،

Pragnienie trunku nie jest wrodzone człowiekowi jak inne żądze, by można mu było wybaczyć uleganie mu, tak jak wybacza się uleganie innym, instynktownym żądzom;

فلا سلطان لها عليه إلا بعد أن يتناول الكأس الأولى، فلم يتناولها؟

nie ma nad nim władzy, dopóki nie sięgnie po pierwszy kielich. Dlaczego więc po niego sięga?

يتناولها لأن الخونة الكاذبين من خلَّانه وعشرائه خدعوه عن نفسه في أمرها، ليستكملوا بانضمامه إليهم لذاتهم التي لا تتم إلا بقراع الكئوس وضوضاء الاجتماع،

Sięga po niego, bo zdradliwi kłamcy spośród jego przyjaciół i towarzyszy podeszli go w tej sprawie na jego własną zgubę, aby, przyłączając go do siebie, dopełnić swych przyjemności, które nie są pełne bez stukania kielichów i gwaru biesiady.

ولو علمْتَ كيف خدعوه وزينوا له الخروج عن طبعه ومألوفه، وأيُّ ذريعةٍ تذرعوا بها إلى ذلك،

Gdybyś wiedział, jak go oszukali i jak przystroili przed nim odejście od jego natury i przyzwyczajeń, i jakim pretekstem się do tego posłużyli,

لتحققت أنه أبله إلى النهاية من البلاهة، وضعيفٌ إلى الغاية التي ليس وراءها غاية.

przekonałbyś się, że jest głupi do ostatnich granic głupoty i słaby aż do kresu, za którym nie ma już kresu.

أنا ذلك الأبله وذلك الضعيف، فاسمع كيف خدعني الأصدقاء وزينوا لي ما يزينه الشيطان للإنسان،

Ja jestem tym głupcem i tym słabeuszem; posłuchaj więc, jak oszukali mnie przyjaciele i przystroili przede mną to, co szatan przystraja przed człowiekiem.

قالوا: «إنَّ حياتك حياة هموم وأكدار، ولا دواء لهذه الأدواء إلا الشراب.»

Mówili: »Twoje życie to życie pełne trosk i zgryzot, a na te dolegliwości nie ma lekarstwa prócz trunku«.

وقالوا: «إنَّ الشراب يزيد رونق الجسم ويبعث نشاطه، وإنه يفتِّق اللسان، ويعلم الإنسانَ البيان، وإنه يشجع الجبان، ويبعث في القلب الجرأة والإقدام.»

I mówili: »Trunek dodaje ciału blasku i budzi jego żywość; rozwiązuje język i uczy człowieka wymowy; dodaje odwagi tchórzowi i budzi w sercu śmiałość i zuchwałość«.

هذا ما سمعته فصدقته وخدعت به؛ صدقت أنَّ في الشراب أربع مزايا: السعادة والصحة والفصاحة والإقدام، فوجدت فيه أربع رزايا: الفقر والمرض والسقوط والجنون.

Oto co usłyszałem; uwierzyłem w to i dałem się oszukać: uwierzyłem, że trunek ma cztery zalety, szczęście, zdrowie, wymowę i śmiałość, a znalazłem w nim cztery nieszczęścia: biedę, chorobę, upadek i obłęd.

غرَّهم من الصحة ذلك اللون الأحمر الذي يتركه الشراب وراءه في الأعضاء وهو يتغلغل في الأحشاء،

Co do zdrowia, zwiódł ich ten czerwony kolor, który trunek zostawia po sobie w członkach, wnikając w trzewia;

ومن الفصاحة الهذر والهذيان، وهُجْرُ القول وبذاءة اللسان، ومن الإقدام العربدة التي لا تسكن إلا في غرفة السجن،

co do wymowy, gadanina i majaczenie, sprośne słowa i plugawy język; co do śmiałości, pijackie burdy, które cichną dopiero w celi więziennej;

ومن السعادة اللحظات القليلة التي يغشَّى فيها على عقل الشارب فيعمى عن رؤية ما يحيط به من الأشياء كما هي،

a co do szczęścia, te nieliczne chwile, w których umysł pijącego się zaćmiewa, tak że ślepnie i nie widzi otaczających go rzeczy takimi, jakie są,

فتنعكس في نظره الحقائق حتى يتخيَّل الشتم طُرْفةً والصفع تحيةً فيضحكه من ذلك ما يُضْحِكُ الأطفالَ والممرورين.

i prawdy odwracają się w jego oczach, aż bierze obelgę za dowcip, a policzek za powitanie, i śmieszy go to, co śmieszy dzieci i obłąkanych.

أي سرورٍ لمن يعيش في منزلٍ لا يزور الابتسامُ ثغرًا من ثغور ساكنيه؟!

Jaka radość dla tego, kto żyje w domu, gdzie uśmiech nie nawiedza ust żadnego z jego mieszkańców?!

أيُّ سرورٍ لمن يودعه أهله كل يوم في صباحه بالحسرات، ويستقبلونه في مسائه بالزفرات؟!

Jaka radość dla tego, kogo rodzina co dzień rano żegna z żalem, a co wieczór wita westchnieniami?!

أيُّ سعادة لمن يمشي دائمًا في طريقه متلوِّيًا متمعِّجًا يتسرب في المنعطفات والأزقة، ويعوذ بألواذ الجدر والأسوار فرارًا من نظرات الجزار، وتهكُّمات العطَّار، وصرخات الخمار؟!

Jakie szczęście dla tego, kto zawsze idzie swą drogą, kręcąc się i wijąc, przemykając zakrętami i zaułkami, chroniąc się w cieniu murów i ogrodzeń, uciekając przed spojrzeniami rzeźnika, kpinami korzennika i krzykami szynkarza?!

ولقد كنت أرى هؤلاء الأشقياء في فاتحة حياتي التعِسة،

Widywałem tych nieszczęśników na początku mego nieszczęsnego życia,

فكان يمر بخاطري ما يمر بخاطر أمثالي أنهم قتلى الإدمان لا قتلى الشراب،

i przychodziło mi na myśl to, co przychodzi na myśl takim jak ja: że są ofiarami nałogu, a nie ofiarami trunku,

وكنت أقدر لنفسي القصدَ فيه، إنْ قُدِّرَ لي في أمره شيءٌ حتى لا أبلغ مبلغهم ولا أنزل منزلتهم،

i postanawiałem sobie umiar w tym, jeśli coś takiego będzie mi pisane, abym nie doszedł tam, gdzie oni, ani nie stoczył się do ich poziomu;

فلما شربت أخطأ العدُّ وضاع الحساب، وفسد التدبير، واختلف التقدير، وغُلبت على أمري كما يُغلب على أمره كلُّ مخدوعٍ بمثل ما خُدعتُ به،

lecz kiedy zacząłem pić, rachuba zawiodła, obliczenie się zgubiło, zamysł się zepsuł, miara się rozchwiała i straciłem panowanie nad sobą, jak traci je każdy oszukany tak, jak ja zostałem oszukany;

ولولا الكأسُ الأولى ما هلكت ولا شكوت الذي شكوت، ولولاها ما عافني الأصدقاء، ولا زهد فيَّ الأقرباء، فكن أنت وحدَك صديق السراء والضراء.»

i gdyby nie pierwszy kielich, nie zginąłbym ani nie skarżyłbym się na to, na co się skarżę; gdyby nie on, przyjaciele by mną nie wzgardzili, a krewni by się ode mnie nie odwrócili. Bądź więc ty jeden moim przyjacielem na dobre i na złe”.

فعاهدته على ذلك، ثم تركته في حالةٍ:

Przyrzekłem mu to, a potem zostawiłem go w stanie,

تُصِمُّ السميعَ وتُعمي البصيرَ … ويُسْأَلُ من مثلها العافيةْ

który ogłusza słyszącego i oślepia widzącego, i przed którym prosi się o ocalenie.