Bakışlar (en-Nazarât)

الغد

Yarın

عرفت أني فكرت ليلة أمس فيما أكتب اليوم، وعرفت أني آخذٌ الساعة بقلمي بين أناملي وأنَّ بين يديَّ صحيفة بيضاء،

Dün gece bugün ne yazacağımı düşündüğümü biliyorum, şu anda kalemimi parmaklarımın arasında tuttuğumu ve önümde beyaz bir sayfa durduğunu da biliyorum;

تسود قليلًا قليلًا كلما أجريت القلم فيها، ولكني لا أعلم هل يبلغ القلم مداه أو يكبو دون غايته؟

kalemi üzerinde gezdirdikçe sayfa azar azar kararıyor. Ama kalemin sonuna varıp varmayacağını, yoksa amacına ulaşmadan tökezleyip tökezlemeyeceğini bilmiyorum.

وهل أستطيع أنْ أتمم رسالتي هذه أو يعترض عارضٌ من عوارض الدهر في سبيلها لأني لا أعرف من شئون الغد شيئًا، ولأن المستقبل بيد الله؟

Bu yazımı bitirebilecek miyim, yoksa zamanın aksiliklerinden biri yoluma mı çıkacak, onu da bilmiyorum; çünkü yarının işlerinden hiçbir şey bilmiyorum ve gelecek Allah'ın elindedir.

عرفت أني لبست أثوابي في الصباح وأنها لا تزال فوق جسمي حتى الآن، ولكني لا أعلم هل أخلعها بيدي أو تخلعها يد الغاسل؟

Sabah elbiselerimi giydiğimi ve şu ana kadar hâlâ üzerimde olduklarını biliyorum; ama onları kendi elimle mi çıkaracağım, yoksa ölü yıkayıcının eli mi çıkaracak, bilmiyorum.

الغد شبحٌ مبهمٌ يتراءى للناظر من مكانٍ بعيد، فربما كان ملكًا رحيمًا، وربما كان شيطانًا رجيمًا، بل ربما كان سحابةً سوداء،

Yarın, uzaktan bakana görünen belirsiz bir hayalettir: belki merhametli bir melektir, belki kovulmuş bir şeytandır, hatta belki de kara bir buluttur;

إذا هبت عليها ريح باردة حللت أجزاءها وفرقت ذراتها فأصبحت كأنما هي عدمٌ من الأعدام التي لم يسبقها وجود؟

öyle bir bulut ki üzerine soğuk bir rüzgâr estiğinde parçalarını çözer, zerrelerini dağıtır ve o, sanki öncesinde hiç var olmamış bir yokluk oluverir.

الغد بحر خضمٌّ زاخر يعب عبابه، وتصطخب أمواجه، فما يدريك إن كان يحمل في جوفه الدر والجوهر، أو الموت الأحمر؟

Yarın, dalgaları kabarıp coşan, uçsuz bucaksız, taşkın bir denizdir; bağrında inci ve mücevher mi, yoksa kızıl ölüm mü taşıdığını nereden bileceksin?

لقد غمض الغد عن العقول ودق شخصه عن الأنظار،

Yarın akıllardan gizlenmiş, sureti gözlerin seçemeyeceği kadar incelmiştir;

حتى لو أنَّ إنسانًا رفع قدمه ليضعها في خروجه من باب قصره لا يدري أيضعها على عتبة القصر، أم على حافة القبر؟

öyle ki bir insan sarayının kapısından çıkarken adım atmak için ayağını kaldırsa, onu sarayın eşiğine mi, yoksa mezarın kıyısına mı basacağını bilemez.

الغد صدرٌ مملوءٌ بالأسرار الغزار تحوم حوله البصائر، وتتسقطه العقول، وتستدرجه الأنظار، فلا يبوح بسرٍّ من أسراره إلا إذا جادت الصخرة بالماء الزلال!

Yarın, sayısız sırla dolu bir göğüstür: basiretler etrafında döner, akıllar ağzından bir şey kaçırmasını bekler, bakışlar onu dile getirmeye çalışır; ama kaya berrak su verdiği gün değilse, sırlarından tek birini bile açmaz!

كأني بالغد وهو كامنٌ في مكمنه، رابضٌ في مجثمه متلفعٌ بفضل إزاره، ينظر إلى آمالنا وأمانينا نظرات الهزء والسخرية، ويبتسم ابتسامات الاستخفاف والازدراء، يقول في نفسه:

Sanki yarını görür gibiyim: pusuya yatmış, ininde çömelmiş, örtüsünün eteğine bürünmüş; umutlarımıza ve dileklerimize alaycı, küçümseyici bakışlarla bakıyor, hor gören, aşağılayan gülümsemelerle gülümsüyor ve kendi kendine şöyle diyor:

لو علم هذا الجامع أنه يجمع للوارث، وهذا الباني أنه يبني للخراب، وهذا الوالد أنه يلد للموت، ما جمع الجامع، ولا بنى الباني، ولا ولد الوالد!

"Şu biriktiren, varis için biriktirdiğini; şu inşa eden, yıkım için inşa ettiğini; şu baba, ölüm için evlat yaptığını bilseydi, biriktiren biriktirmez, inşa eden inşa etmez, baba da evlat sahibi olmazdı!"

ذلل الإنسان كلَّ عقبةٍ في هذا العالم، فاتخذ نفقًا في الأرض، وصعد بسلم إلى السماء،

İnsan bu dünyadaki her engeli aştı: yerin altında tünel açtı, bir merdivenle göğe yükseldi,

وعقد ما بين المشرق والمغرب بأسبابٍ من حديد وخيوط من نحاس، وانتقل بعقله إلى العالم العلوي،

Doğu ile Batı'yı demirden halatlar ve bakırdan tellerle birbirine bağladı, aklıyla yukarıdaki âleme geçti,

فعاش في كواكبه، وعرف أغوارها وأنجادها، وسهولها وبطاحها، وعامرها وغامرها، ورطبها ويابسها، ووضع المقاييس لمعرفة أبعاد النجوم ومسافات الأشعة، والموازين لوزن كرة الأرض إجمالًا وتفصيلًا،

orada gezegenleri arasında yaşadı; onların çukurlarını ve yaylalarını, ovalarını ve vadilerini, mamur ve ıssız yerlerini, yaşını ve kurusunu öğrendi; yıldızların uzaklıklarını ve ışınların mesafelerini bilmek için ölçüler, yerkürenin hem bütününü hem ayrıntısını tartmak için teraziler koydu,

وغاص في البحار فعرف أعماقها، وفحص تربتها، وأزعج سكانها، ونبش دفائنها، وسلبها كنوزها، وغلبها على لآلئها وجواهرها،

denizlere daldı, derinliklerini öğrendi, topraklarını inceledi, sakinlerini rahatsız etti, gömülü olanı çıkardı, hazinelerini elinden aldı, incilerini ve mücevherlerini zorla kopardı,

ونفذ من بين الأحجار والآكام إلى القرون الخالية، فرأى أصحابها وعرف كيف يعيشون، وأين يسكنون، وماذا يأكلون ويشربون،

taşların ve tepelerin arasından geçip geçmiş çağlara ulaştı; o çağların insanlarını gördü, nasıl yaşadıklarını, nerede oturduklarını, ne yiyip içtiklerini öğrendi,

وتسرَّب من منافذ الحواس الظاهرة إلى الحواس الباطنة، فعرف النفوس وطبائعها، والعقول ومذاهبها، والمدارك ومراكزها،

dış duyuların kapılarından iç duyulara sızdı; ruhları ve mizaçlarını, akılları ve yollarını, idrak güçlerini ve merkezlerini tanıdı,

حتى كاد يسمع حديث النفس ودبيب المُنَى، واخترق بذكائه كل حجابٍ، وفتح كل باب،

öyle ki neredeyse içten geçen konuşmayı ve dileklerin kıpırtısını duyacaktı; zekâsıyla her perdeyi deldi, her kapıyı açtı,

ولكنه سقط أمام باب الغد عاجزًا مقهورًا لا يجرؤ على فتحه، بل لا يجسر على قرعه؛

ama yarının kapısı önünde aciz ve yenik düştü; onu açmaya cesaret edemiyor, hatta çalmaya bile yüreği yetmiyor;

لأنه باب الله، والله لا يطلع على غيبه أحدًا.

çünkü o, Allah'ın kapısıdır ve Allah gaybını kimseye açmaz.

أيها الشبح الملثَّم بلثام الغيب، هل لك أن ترفع عن وجهك هذا اللثام قليلًا لنرى صفحةً واحدةً من صفحات وجهك المقنَّع، أوْ لا،

Ey gaybın peçesine bürünmüş hayalet, şu peçeyi yüzünden biraz kaldırır mısın ki maskeli yüzünün tek bir yanını görelim? Yok, eğer kaldırmazsan,

فاقترب منَّا قليلًا علَّنا نستطيع أن نستشف صورتك من وراء هذا اللثام المسبل دوننا، فقد طارت قلوبنا شوقًا إليك، وذابت أكبادنا وجدًا عليك؟

o zaman bize biraz yaklaş da önümüze sarkıtılmış bu peçenin ardından suretini sezebilelim; çünkü yüreklerimiz sana duyduğumuz özlemle uçtu, ciğerlerimiz sana duyduğumuz hasretle eridi.

أيها الغد!

Ey yarın!

إنَّ لنا آمالًا كبارًا وصغارًا، وأمانيَّ حسانًا وغير حسانٍ، فحدثنا عن آمالنا، أين مكانها منك؟

Bizim büyük küçük umutlarımız, güzel olan ve olmayan dileklerimiz var; bize umutlarımızdan söz et: senin yanında yerleri neresi?

وخبرنا عن أمانينا ماذا صنعت بها؟

Dileklerimizi de anlat bize: onlara ne yaptın?

أَأَذْلَلْتَها واحتقرتها، أم كنت لها من المكرمين؟

Onları hor görüp küçük mü düşürdün, yoksa onlara saygı gösterenlerden mi oldun?

لا، لا!

Hayır, hayır!

صن سرك في صدرك، وأبقِ لثامك على وجهك، ولا تحدثنا حديثًا واحدًا عن آمالنا وأمانينا حتى لا تفجعنا فيها فتفجعنا في أرواحنا ونفوسنا،

Sırrını göğsünde sakla, peçeni yüzünde tut ve umutlarımızla dileklerimiz hakkında bize tek bir söz bile söyleme; yoksa bizi onlardan yoksun bırakıp acıya boğarsın, bu da canımızı ve ruhumuzu yakar;

فإنما نحن أحياءٌ بالآمال وإنْ كانت باطلةً، وسعداء بالأماني وإنْ كانت كاذبةً:

çünkü biz ancak umutlarla yaşarız, boş da olsalar; dileklerle mutlu oluruz, yalan da olsalar:

وليست حياة المرء إلا أمانيا … إذا هي ضاعت فالحياة على الأثَرْ

İnsanın hayatı dileklerden başka bir şey değildir; onlar kaybolunca hayat da hemen ardından gider.

الكأس الأولى

İlk Kadeh

كان لي صديق أحبه وأحب منه سلامة قلبه، وصفاء سريرته، وصدقه ووفاءه في حالي بعده وقربه، وغضبه وحلمه، وسخطه ورضاه،

Sevdiğim bir dostum vardı; onda kalbinin temizliğini, içinin saflığını, uzakta da yakında da, öfkeliyken de yumuşakken de, kırgınken de hoşnutken de gösterdiği dürüstlüğü ve vefayı severdim.

ففرق الدهر بيني وبينه فراق حياةٍ لا فراق ممات،

sonra zaman bizi ayırdı; ama ölümün ayrılığıyla değil, hayatın ayrılığıyla.

فأنا اليوم أبكيه حيًّا أكثر مما كنت أبكيه لو كان ميتًا،

Bu yüzden bugün onun için, ölmüş olsaydı ağlayacağımdan daha çok, hayattayken ağlıyorum;

بل أنا لا أبكي إلا حياته، ولا أتمنَّى إلا مماته،

hatta yalnızca onun hayatına ağlıyor, yalnızca ölümünü diliyorum.

فهل سمعت بأعجب من هذه الخلَّة الغريبة في طبائع النفوس؟!

İnsan ruhunun yapısında bu tuhaf huydan daha şaşılacak bir şey duydun mu hiç?!

عَلِقَتْ حبالي بحباله حقبة من الزمان عرفته فيها وعرفني، ثم سلك سبيلًا غير سبيله فأنكرته وأنكرني حتى ما أمر بباله؛

Bir zaman ipimiz birbirine bağlı kaldı; o süre içinde ben onu tanıdım, o da beni. Sonra o, kendine yakışmayan bir yola saptı; ben ondan yüz çevirdim, o da benden, öyle ki artık aklına bile gelmez oldum;

لأن الكأس التي عَلِق بها لم تدع في قلبه فراغًا يسع غيرها وغير العالقين بها، وربما كان يدفعني عن مخيلته دفعًا إذا تراءيت فيها؛

çünkü bağlandığı kadeh, kalbinde kendisinden ve ona bağlananlardan başkasına yer bırakmamıştı; belki de hayalinde belirdiğimde beni oradan itip kovuyordu,

لأنه إذا ذكرني ذكر معي تلك الكلمات المرة التي كنت ألقاه بها في فاتحة حياته الجديدة،

çünkü beni hatırladığında, yeni hayatının başında onu karşıladığım o acı sözleri de benimle birlikte hatırlıyordu;

وما كان له وهو يهيم في فضاء سعادته التي يتخيلها أن يُكَدِّرَ على نفسه بمثل هذه الذكرى صفاء هذا الخيال.

hayal ettiği mutluluğun boşluğunda başıboş dolaşırken de böyle bir hatırayla bu hayalin berraklığını kendine bulandırması olacak şey değildi.

ثم لم أعد أعلم من أمره بعد ذلك شيئًا جديدًا؛

Ondan sonra onunla ilgili yeni bir şey öğrenemedim;

لأن حياة المدمنين حياةٌ متشابهةٌ متماثلة، لا فرق بين صبحها ومسائها، وأمسها وغدها،

çünkü bağımlıların hayatı birbirinin aynı, tekdüze bir hayattır; sabahı ile akşamı, dünü ile yarını arasında hiçbir fark yoktur:

ذَهابٌ إلى الحانات، فشرابٌ فخُمارٌ، فنوم، فذهاب … كالحلقة المفرغة لا يدرى أين طرفاها، والمنظر المتكرر لا يلفت النظر ولا يشغل الذهن،

meyhanelere gitmek, sonra içki, sonra baş ağrısı, sonra uyku, sonra yine gitmek… iki ucunun nerede olduğu bilinmeyen kapalı bir halka gibi; tekrarlanan manzara ise ne dikkat çeker ne de zihni meşgul eder,

حتى إنَّ بعض من ينام على دورة الرحى يستيقظ عند سكونها، وكان أَحْرَى أنْ يوقظه دورانها.

öyle ki değirmen taşının dönüşüyle uyuyan bazı kimseler, taş durunca uyanır; oysa onları uyandırması gereken asıl şey dönüşüydü.

لذلك لم يشغل هذا المسكين محلًّا من قلبي إلا بعد أن سكنت دورته، وهدأت حركته،

Bu yüzden bu zavallı, döngüsü durup hareketi dinene kadar kalbimde bir yer tutmadı;

فلم أعد أراه معربدًا في الحانات، ولا مُطَّرَحًا في مدارج الطرق، ولا معتقلًا في أيدي الشُّرَط،

artık onu ne meyhanelerde sarhoşça taşkınlık ederken, ne sokak aralarında yerlere serilmiş, ne de polislerin elinde tutuklu görüyordum.

هنالك سألت عنه فقيل لي إنه مريضٌ،

İşte o zaman onu sordum; bana hasta olduğunu söylediler.

فلم أعجب من شيءٍ كنت أعد له الأيام والأعوام كما يَعُدُّ الفلكي الساعات والدقائق لكسوف الشمس واصطدام الكواكب.

Buna şaşırmadım; çünkü bir gökbilimcinin güneş tutulması ya da gezegenlerin çarpışması için saatleri ve dakikaları saydığı gibi, ben de bunun için günleri ve yılları sayıyordum.

دخلت عليه أعوده فلم أجد عنده طبيبًا ولا عائدًا؛

Hasta ziyaretine gittim; yanında ne bir doktor ne de bir ziyaretçi buldum;

لأنه فقير، والأطباء يظهرون الرحمة بالفقراء ويبطنون حب الصفراء والبيضاء، والأصدقاء يخافون عدوى المرض وعدوى الفقر؛ فلا يعودون المريض ولا يزورون الفقير.

çünkü fakirdi; doktorlar fakirlere merhamet gösterir ama içlerinde sarıya ve beyaza, yani altına ve gümüşe duydukları sevgiyi saklarlar; dostlar ise hastalığın bulaşmasından da fakirliğin bulaşmasından da korkarlar, bu yüzden ne hastayı ziyaret ederler ne de fakiri.

دخلت منزله فلم أجد المنزل ولا صاحبه؛ لأني لم أجد فيه ذلك الروح العالي الذي كان يرفرف بأجنحته في غرفه وقاعاته،

Evine girdim, ne evi bulabildim ne de sahibini; çünkü eskiden odalarında ve salonlarında kanat çırpan o yüce ruhu orada bulamadım,

ولم أر دخان المطبخ، ولم أسمع ضوضاء الخدم ولا بكاء الأطفال ولا رنين الأجراس، فكأنني دخلت القبر أزور الميت، لا المنزلَ أعود الحيَّ!

mutfaktan tüten dumanı görmedim, hizmetçilerin gürültüsünü, çocukların ağlamasını, zillerin çınlamasını duymadım; sanki yaşayan birini ziyarete bir eve değil, ölüyü ziyarete bir mezara girmiştim!

ثم تقدمت نحو سرير المريض فكشفت كِلَّتُه البالية عن خيالٍ لم يبق منه إلا إهابٌ لاصقٌ بعظمٍ ناحل،

Sonra hastanın yatağına doğru ilerledim; yatağın eskimiş cibinliği, geriye yalnızca erimiş kemiğe yapışmış bir deri kalmış bir hayaleti gözler önüne serdi.

فقلت: «أيها الخيال الشاخص ببصره إلى السماء، قد كان لي في إهابك هذا صديقٌ محبوبٌ فهل لك أنْ تدلني عليه؟»

Dedim ki: "Ey gözlerini göğe dikmiş hayalet, senin bu derinin içinde bir zamanlar sevgili bir dostum vardı; beni ona götürebilir misin?"

فبعد لأيٍ ما حرك شفتيه وقال: «هل أسمع صوت فلان؟»

Epey bir zorlanmadan sonra dudaklarını kıpırdattı ve dedi ki: "Falancanın sesini mi duyuyorum?"

قلت: «نعم، ممَّ تشكو؟»

"Evet," dedim, "neyden şikâyetçisin?"

فزفر زفرةً كادت تتساقط لها أضلاعه، وأجاب: «أشكو الكأس الأولى.»

Kaburgalarını neredeyse dağıtacak bir iç çekişle derin derin soludu ve cevap verdi: "İlk kadehten şikâyetçiyim."

قلت: «أيَّ كأس تريد؟»

"Hangi kadehi kastediyorsun?" dedim.

قال: «أريد الكأس التي أودعتها مالي وعقلي وصحتي وشرفي، وهأنذا اليوم أودعها حياتي.»

Dedi ki: "Malımı, aklımı, sağlığımı ve şerefimi emanet ettiğim kadehi kastediyorum; işte bugün de ona canımı emanet ediyorum."

قلت: «قد كنت نصحتك ووعظتك وأنذرتك بهذا المصير الذي صرت إليه اليوم، فما أجديت عليك شيئًا.»

Dedim ki: "Sana öğüt vermiş, nasihat etmiş, bugün düştüğün bu akıbete karşı seni uyarmıştım; ama sana hiçbir yararım dokunmadı."

قال: «ما كنت تعلم حين نصحتني من غوائل هذا العيش النكد أكثر مما كنت أعلم،

Dedi ki: "Bana öğüt verdiğinde, bu çileli hayatın tehlikeleri hakkında benim bildiğimden fazlasını bilmiyordun;

ولكنني كنت شربت الكأس الأولى فخرج الأمر من يدي، كل كأس شربتها جنتها عليَّ الكأس الأولى،

ama ben ilk kadehi çoktan içmiştim ve iş elimden çıkmıştı; içtiğim her kadehi başıma ilk kadeh açtı,

أما هي فلم يجنها عليَّ غيرُ ضعفي وقصور عقلي عن إدراك خداع الأصدقاء والخلطاء.

ama onu başıma açan şey ise yalnızca zaafım ve aklımın dostlarla arkadaşların aldatmacasını kavramaktaki yetersizliği oldu.

لم تكن شهوة الشراب مركبةً في الإنسان كبقية الشهوات فيعذر في الانقياد إليها كما يعذر في الانقياد إلى غيرها من الشهوات الغريزية،

İçki arzusu, diğer arzular gibi insanın yaratılışına konmuş değildir ki, öteki içgüdüsel arzulara boyun eğmesi mazur görüldüğü gibi, ona boyun eğmesi de mazur görülsün;

فلا سلطان لها عليه إلا بعد أن يتناول الكأس الأولى، فلم يتناولها؟

ilk kadehi almadıkça bu arzunun onun üzerinde hiçbir gücü yoktur. Peki o hâlde neden alır?

يتناولها لأن الخونة الكاذبين من خلَّانه وعشرائه خدعوه عن نفسه في أمرها، ليستكملوا بانضمامه إليهم لذاتهم التي لا تتم إلا بقراع الكئوس وضوضاء الاجتماع،

Onu alır, çünkü dostlarından ve arkadaşlarından hain ve yalancı olanlar bu konuda onu kendine karşı kandırmışlardır; ancak kadeh tokuşturmak ve kalabalığın gürültüsüyle tamamlanan zevklerini, onun da aralarına katılmasıyla tamamlamak için.

ولو علمْتَ كيف خدعوه وزينوا له الخروج عن طبعه ومألوفه، وأيُّ ذريعةٍ تذرعوا بها إلى ذلك،

Onu nasıl kandırdıklarını, mizacının ve alışkanlıklarının dışına çıkmayı ona nasıl güzel gösterdiklerini ve bunun için hangi bahaneye sarıldıklarını bilseydin,

لتحققت أنه أبله إلى النهاية من البلاهة، وضعيفٌ إلى الغاية التي ليس وراءها غاية.

onun aptallığın son noktasına kadar aptal, ötesinde hiçbir sınır olmayan sınıra kadar zayıf olduğundan emin olurdun.

أنا ذلك الأبله وذلك الضعيف، فاسمع كيف خدعني الأصدقاء وزينوا لي ما يزينه الشيطان للإنسان،

O aptal da o zayıf da benim; dinle bak, dostlar beni nasıl kandırdılar, şeytanın insana güzel gösterdiğini bana nasıl güzel gösterdiler.

قالوا: «إنَّ حياتك حياة هموم وأكدار، ولا دواء لهذه الأدواء إلا الشراب.»

Dediler ki: 'Senin hayatın dertlerle ve sıkıntılarla dolu bir hayat; bu dertlerin içkiden başka devası yok.'

وقالوا: «إنَّ الشراب يزيد رونق الجسم ويبعث نشاطه، وإنه يفتِّق اللسان، ويعلم الإنسانَ البيان، وإنه يشجع الجبان، ويبعث في القلب الجرأة والإقدام.»

Ve dediler ki: 'İçki bedene canlılık katar, dinçliğini uyandırır; dili çözer, insana güzel konuşmayı öğretir; korkağı cesur yapar, kalbe yüreklilik ve atılganlık verir.'

هذا ما سمعته فصدقته وخدعت به؛ صدقت أنَّ في الشراب أربع مزايا: السعادة والصحة والفصاحة والإقدام، فوجدت فيه أربع رزايا: الفقر والمرض والسقوط والجنون.

İşte duyduğum buydu; inandım ve kandım. İçkide dört meziyet olduğuna inandım: mutluluk, sağlık, güzel konuşma ve cesaret; ama onda dört felaket buldum: yoksulluk, hastalık, düşkünlük ve delilik.

غرَّهم من الصحة ذلك اللون الأحمر الذي يتركه الشراب وراءه في الأعضاء وهو يتغلغل في الأحشاء،

Sağlık konusunda onları aldatan, içkinin bağırsaklara işlerken organlarda geride bıraktığı o kırmızı renkti;

ومن الفصاحة الهذر والهذيان، وهُجْرُ القول وبذاءة اللسان، ومن الإقدام العربدة التي لا تسكن إلا في غرفة السجن،

güzel konuşma konusunda saçmalamak ve sayıklamak, çirkin söz ve küfürbaz dil; cesaret konusunda ise ancak hapishane hücresinde dinen sarhoş taşkınlığı;

ومن السعادة اللحظات القليلة التي يغشَّى فيها على عقل الشارب فيعمى عن رؤية ما يحيط به من الأشياء كما هي،

mutluluk konusunda ise içen kişinin aklının örtüldüğü, bu yüzden çevresindeki şeyleri oldukları gibi göremez hâle geldiği o kısa anlar;

فتنعكس في نظره الحقائق حتى يتخيَّل الشتم طُرْفةً والصفع تحيةً فيضحكه من ذلك ما يُضْحِكُ الأطفالَ والممرورين.

gerçekler gözünde tersine döner; öyle ki küfrü bir espri, tokadı bir selam sanır ve çocukları ve delileri güldüren şeyler onu da güldürür.

أي سرورٍ لمن يعيش في منزلٍ لا يزور الابتسامُ ثغرًا من ثغور ساكنيه؟!

İçinde oturanların hiçbirinin dudağına bir gülümsemenin uğramadığı bir evde yaşayana ne sevinç olabilir?!

أيُّ سرورٍ لمن يودعه أهله كل يوم في صباحه بالحسرات، ويستقبلونه في مسائه بالزفرات؟!

Ailesinin her sabah onu iç çekişlerle uğurladığı, her akşam da ahlarla karşıladığı birine ne sevinç olabilir?!

أيُّ سعادة لمن يمشي دائمًا في طريقه متلوِّيًا متمعِّجًا يتسرب في المنعطفات والأزقة، ويعوذ بألواذ الجدر والأسوار فرارًا من نظرات الجزار، وتهكُّمات العطَّار، وصرخات الخمار؟!

Yolunda hep kıvrıla kıvrıla yürüyen, dönemeçlere ve ara sokaklara sızan, kasabın bakışlarından, bakkalın alaylarından ve meyhanecinin bağırışlarından kaçmak için duvarların ve çitlerin kuytularına sığınan birine ne mutluluk olabilir?!

ولقد كنت أرى هؤلاء الأشقياء في فاتحة حياتي التعِسة،

Bu zavallıları sefil hayatımın başlarında görürdüm;

فكان يمر بخاطري ما يمر بخاطر أمثالي أنهم قتلى الإدمان لا قتلى الشراب،

aklımdan benim gibilerin aklından geçen şey geçerdi: onların içkinin değil, bağımlılığın kurbanları olduğu;

وكنت أقدر لنفسي القصدَ فيه، إنْ قُدِّرَ لي في أمره شيءٌ حتى لا أبلغ مبلغهم ولا أنزل منزلتهم،

ben de, eğer kaderimde böyle bir şey varsa, onların düştüğü hâle düşmemek ve onların seviyesine inmemek için kendime ölçülü içmeyi kararlaştırmıştım;

فلما شربت أخطأ العدُّ وضاع الحساب، وفسد التدبير، واختلف التقدير، وغُلبت على أمري كما يُغلب على أمره كلُّ مخدوعٍ بمثل ما خُدعتُ به،

ama içince sayı şaştı, hesap kayboldu, tedbir bozuldu, ölçü kaçtı; benim aldatıldığım gibi aldatılan herkesin kendi üzerindeki hâkimiyetini yitirdiği gibi, ben de kendime hâkim olamaz oldum.

ولولا الكأسُ الأولى ما هلكت ولا شكوت الذي شكوت، ولولاها ما عافني الأصدقاء، ولا زهد فيَّ الأقرباء، فكن أنت وحدَك صديق السراء والضراء.»

İlk kadeh olmasaydı ne mahvolurdum ne de şikâyet ettiğim şeyden şikâyet ederdim; o olmasaydı ne dostlar benden tiksinirdi ne de akrabalar benden yüz çevirirdi. Şimdi iyi günde de kötü günde de dost olan yalnızca sen ol."

فعاهدته على ذلك، ثم تركته في حالةٍ:

Ben de ona buna dair söz verdim, sonra onu öyle bir hâlde bıraktım ki:

تُصِمُّ السميعَ وتُعمي البصيرَ … ويُسْأَلُ من مثلها العافيةْ

işiteni sağır, göreni kör eden; benzerinden ancak afiyet dilenen bir hâl.