فتاة غسان

Gassanlı Kız

فتاة غسان

Corci Zeydan · 1897

İslam Arabistan'da ve Suriye'de yükselirken birbirine âşık bir Gassani prensesi ve genç bir Arap soylusu.

İlk sayfalar

Orijinal metin; her satırın hemen altında Türkçesi.

الفصل الأول: ملوك غسَّان

Birinci Bölüm: Gassan Melikleri

بنو غسَّان عرب منتصرة كانوا عمالًا لقياصرة الرُّوم في الشام وأَصلهم يمنيون من بني قحطان هاجروا اليمن بعد سيل العرم،

Gassanoğulları, Şam diyarında Rum kayserlerinin valiliğini yapan Hristiyanlaşmış Araplardı; aslen Kahtanoğullarından Yemenliydiler ve Arim selinden sonra Yemen'den göç etmişlerdi,

والعرم سد كان بجوار مدينة مأرب باليمن يعرف بسد مأرب تهدَّم في القرن الأوَّل للميلاد

Arim, Yemen'de Marib şehrinin yakınında bulunan ve Marib Seddi diye bilinen bir setti; milattan sonra birinci yüzyılda yıkıldı

وطافت مياههُ على ما جاورهُ من البلاد والقرى فقلَّ سبيل الناس إلى الاستقاء فنزح أهلها إلتماسًا للرزق

ve suları çevresindeki toprakları ve köyleri bastı; halkın su bulma imkânı azaldı, bunun üzerine ahalisi rızık aramak için oradan göçtü

ومنهم الغساسنة نزلوا ضواحي الشام بقرب ماء اسمهُ غسَّان فنسبوا إليه واعتنقوا الديانة المسيحية ويسميهم مؤَرخو الإسلام العرب المنتصرة ويعرفون أيضًا بملوك غسَّان.

Bunlardan biri de Gassanilerdi; Şam diyarının kenarlarında Gassan adlı bir suyun yakınına yerleşmiş ve adlarını ondan almışlardı. Hristiyan dinini benimsediler; İslam tarihçileri onlara Hristiyanlaşmış Araplar der, Gassan Melikleri diye de bilinirler.

وأوَّل من عرف منهم جفنة عاش في القرن الثاني للميلاد واتصل الملك بعده بنسلهِ

Bunların bilinen ilki milattan sonra ikinci yüzyılda yaşamış olan Cefne'dir; ondan sonra hükümdarlık onun soyunda sürüp gitti

فحكم منهم نحو ٢٧ ملكَّا آخرهم جبلة بن الأيهم وفى أيامهِ ظهر الإسلام وفتحت الشام على عهد الخليفة أبى بكر الصديق وانقرضت دولتهم كما سترى.

ve onlardan yirmi yedi kadar melik hüküm sürdü; sonuncusu Cebele bin Eyhem'di. Onun günlerinde İslam doğdu, Şam diyarı halife Ebu Bekir es-Sıddık zamanında fethedildi ve okuyacağınız gibi devletleri yıkılıp gitti.

ولكن منهم الآن بقية متبعثرة في ضواحي البلقاء واليرموك وحمص.

Ama bugün de onlardan bir kalıntı Belka, Yermük ve Humus civarına dağılmış olarak yaşamaktadır.

ومن العرب المنتصرة ملوك الحيرة ويقال لهم المناذرة (جمع المنذر) أو الملوك اللخميون نسبة إلى لخم بن عدي

Hristiyanlaşmış Araplardan biri de Hîre melikleriydi; bunlara Münzirîler (Münzir'in çoğulu) ya da Lahm bin Adî'ye nispetle Lahmî melikler denir

وهم من عرب اليمن نزحوا أيضا بعد السيل وأقاموا في العراق وكانوا عمالًا للفرس هناك

Bunlar da Yemen Araplarındandı; onlar da selden sonra göç edip Irak'a yerleştiler ve orada Perslerin valileri oldular

ونسبتهم إلى ملوك الفرس كنسبة ملوك غسَّان إلى قياصرة الرُّوم أي أن كلًّا من الفريقين كانوا عمالًا لإحدى هاتين الدولتين.

Pers hükümdarlarıyla ilişkileri, Gassan meliklerinin Rum kayserleriyle ilişkisi gibiydi; yani iki taraftan her biri bu iki devletten birinin valisiydi.

فالغسَّانيون كانوا يقيمون في حوران والبلقاء وما جاورهما وكانوا أشبه شيء بالولاة المستقلين تحت رعاية الرُّومانيين

Gassaniler Havran'da, Belka'da ve bunların çevresinde otururlardı; Rumların himayesi altında âdeta bağımsız valiler gibiydiler

فيمتازون عن ولاة الرُّوم باستقلالهم في حكومتهم الداخلية تحت شروط معلومة فيؤَدون الجزية ويمدون الرُّومانيين بالجند من قبيلتهم عند الحاجة وخصوصًا في حروبهم مع الفرس.

Rum valilerinden, belli şartlar altında iç yönetimlerinde bağımsız olmalarıyla ayrılırlardı; vergi öderler, gerektiğinde, özellikle Perslerle savaşlarında, Rumlara kendi kabilelerinden asker verirlerdi.

أو لعلهم كانوا من قبيل أَصحاب الإقطاعات والمتعهدين.

Belki de dirlik sahipleri ve mültezimler türünden kimselerdi.

وكان العالَم قبيل الإسلام تتنازعه دولتان عظيمتان الفرس في الشرق والرُّومان في الغرب لا يكاد يفتر النزاع بينهما فيستعين الفرس بالمناذرة ويستعين قياصرة الرُّوم بالغساسنة

İslam'dan az önce dünya iki büyük devletin çekişmesi altındaydı: doğuda Persler, batıda Rumlar. Aralarındaki çekişme neredeyse hiç dinmezdi; Persler Münzirîlerden, Rum kayserleri de Gassanilerden yardım alırdı

فتولد بين تينك القبيلتين العربيتين المسيحيتين ضغائن توارثها الأبناء عن الآباءِ وكثيرًا ما كانت تقوم الحرب بينهما حتى يكاد يبيد أحدهما الآخر.

Böylece bu iki Hristiyan Arap kabilesi arasında oğulların babalardan miras aldığı kinler doğdu; aralarında sık sık savaş çıkar, biri ötekini neredeyse yok ederdi.

والنزاع بين الفرس والرُّوم قديم وكأَنهُ طبيعي بين المشرق والمغرب فقد كانت الحروب متواصلة قبلًا بين الفرس واليونان ثم بين الفرس والرُّومان

Persler ile Rumlar arasındaki çekişme eskiydi; Doğu ile Batı arasında sanki doğal bir şeydi. Daha önce de savaşlar Persler ile Yunanlılar, sonra Persler ile Romalılar arasında aralıksız sürmüştü

وكانت عاصمة الفرس المداين بالعراق وعاصمة الرُّومان القسطنطينية فقضوا أجيالًا متوالية وهم بين حرب وصلح تارة يجردون الجند وطورًا يعقدون الصلح.

Perslerin başkenti Irak'taki Medain, Rumların başkenti ise Konstantinopolis'ti; nesiller boyu savaşla barış arasında gidip geldiler: kimi zaman ordu donattılar, kimi zaman barış yaptılar.

ففي النصف الثاني من القرن السادس للميلاد كان ملك الفرس كسرى رويز وإمبراطور الرُّوم موريسيوس (والعرب تسميهِ موريقى)

Milattan sonra altıncı yüzyılın ikinci yarısında Perslerin hükümdarı Hüsrev Perviz, Rumların imparatoru da Maurikios'tu (Araplar ona Murikî der)

فثارت في بلاد الفرس ثورة داخلية آلت إلى خلع كسرى فالتجأَ إلى موريسيوس فساعده وأعاده إلى ملكهِ وكان ذلك داعيًا إلى مصالحة وهدنة.

Pers ülkesinde bir iç isyan çıktı ve Hüsrev'in tahttan indirilmesiyle sonuçlandı; Hüsrev Maurikios'a sığındı, o da ona yardım edip tahtına geri oturttu. Bu da bir barışmaya ve ateşkese vesile oldu.

وفي سنه ٦٠٢م قتل موريسيوس هذا قتلهُ فوكاس (فوقا) وتولى هو الملك مكانهُ وكان على الفرس كسرى برويز المذكور

602 yılında bu Maurikios öldürüldü; onu Fokas (Fuka) öldürdü ve onun yerine tahta kendisi geçti. Perslerin başında ise adı geçen Hüsrev Perviz vardı

وكان صهرا لموريسيوس قد تزوَّج ابنتهُ ماريا

Hüsrev, Maurikios'un damadıydı; kızı Maria ile evlenmişti

فلما سمع بمقتل حميهِ اعتبر معاهدة الصلح بينهما لاغية وحمل بجيشهِ على القسطنطينية متظاهرًا بالانتقام من قاتل حميهِ وهو يضمر الاستيلاء على مملكة الرُّوم

Kayınpederinin öldürüldüğünü duyunca aralarındaki barış antlaşmasını geçersiz saydı ve kayınpederinin katilinden öç alıyormuş gibi görünerek ordusuyla Konstantinopolis üzerine yürüdü; oysa içinden Rum memleketini ele geçirmeyi kuruyordu

فظلَّت القسطنطينية أثناء حكم هذا الإمبراطور في حصار دائم فملَّ الناس حكومته فثاروا عليهِ وأرادوا خلعهُ فاستدعوا هراكليوس (هرقل) ابن والى القيروان عن الرُّوم

Böylece Konstantinopolis bu imparatorun saltanatı boyunca sürekli kuşatma altında kaldı; halk onun yönetiminden bıktı, ona karşı ayaklandı ve onu tahttan indirmek istedi. Bunun üzerine Rumların Kayrevan valisinin oğlu Herakleios'u (Hirakl) çağırdılar

فجاءَ سنة ٦١٠م بعمارة بحرية ودخل القسطنطينية عنوة وقتل فوقا وتولى مكانهُ والفرس قد قاموا على الرُّوم قومة واحدة فكان كسرى محاصرًا القسطنطينية بنفسهِ

Herakleios 610 yılında bir donanmayla geldi, Konstantinopolis'e zorla girdi, Fokas'ı öldürüp onun yerine geçti. Persler ise Rumlara karşı topyekûn ayaklanmışlardı; Hüsrev bizzat Konstantinopolis'i kuşatıyordu

وكان قائد من قواده محاصرًا بيت المقدس وآخر محاصرًا الإسكندرية والناس يفرُّون من وجه الفرس من كل صوب

komutanlarından biri Kudüs'ü, bir başkası İskenderiye'yi kuşatıyordu; halk dört bir yandan Perslerin önünden kaçıyordu

فلم تأتِ السنة الخامسة من حكم هرقل حتى استولى الفرس على القدس وفى الثامنة (سنة ٦١٨) دخلوا الإسكندرية واستولوا على مصر السفلى

Herakleios'un saltanatının beşinci yılı gelmeden Persler Kudüs'ü ele geçirdiler; sekizinci yılında (618) da İskenderiye'ye girip Aşağı Mısır'ı aldılar

فلاقوا من أَهل الشام ومصر ترحابًا وارتياحًا لارتباطهم معهم ومع جندهم اللخميين برابطة الوطن الشرقي والعوائد الشرقية فلبثوا تحت نيرهم عشر سنوات

Şam diyarı ve Mısır halkından hoş karşılanma ve memnuniyet gördüler, çünkü halk onlara ve Lahmî askerlerine Doğulu bir vatan ve Doğulu âdetler bağıyla bağlıydı; böylece on yıl onların boyunduruğu altında kaldılar

ثم اشتغل الفرس بعصيان بعض ولاياتهم فضعف أَمرهم فاغتنم هرقل تلك الفرصة وحمل عليهم بجنده فأخرجهم من الشام ومصر وأعاد المملكتين إلى حوزة الرُّوم

Sonra Persler bazı eyaletlerinin isyanıyla uğraşmak zorunda kaldılar ve güçleri zayıfladı; Herakleios bu fırsatı kaçırmadı, ordusuyla üzerlerine yürüdü, onları Şam diyarından ve Mısır'dan çıkardı ve iki ülkeyi yeniden Rumların eline geçirdi

ولم يكد يستريح هرقل من هذه الحروب حتى جاءه المسلمون في أوائل الهجرة مفتتحين

Herakleios bu savaşlardan daha yeni soluklanmıştı ki hicretin ilk yıllarında Müslümanlar fetih için karşısına çıktılar

وهو لا يزال في سوريَّا وحصونهُ لا تزال متهدمة وجيوشهُ متبعثرة وسائر قواتهِ متضعضعة.

O sırada kendisi hâlâ Suriye'deydi; kaleleri hâlâ yıkık, orduları dağınık, bütün kuvvetleri sarsılmış durumdaydı.

وكان بنو غسَّان تحت سيطرة الوالي الروماني المقيم بدمشق بأَمر إمبراطور المملكة الرومانية الشرقية المقيم في القسطنطينية فترد الأوامر الإمبراطورية من الإمبراطور إلى والي دمشق وهو يبلغها إلى ملك غسَّان.

Gassanoğulları, Konstantinopolis'te oturan Doğu Roma imparatorunun emriyle Şam'da oturan Rum valisinin denetimi altındaydılar; imparatorluk fermanları imparatordan Şam valisine gelir, o da bunları Gassan melikine iletirdi.

وكان كرسي حكومة الغسَّانيين تارة في عمان بالبلقاءِ وطورًا في تدمر وأحيانًا في الجولان وتارة في بصري عاصمة حوران في ذلك العهد.

Gassanilerin hükümet merkezi kimi zaman Belka'daki Amman'da, kimi zaman Tedmür'de, bazen Golan'da, bazen de o devirde Havran'ın başkenti olan Busra'daydı.

ففي نحو السنة السابعة للهجرة (٦٢٩) كان على الغسَّانيين في الشام ملكان في وقت واحد أحدهما الحارث بن أبى شمر والآخر جبلة بن الايهم

Hicretin yedinci yılı sularında (629) Şam diyarındaki Gassanilerin başında aynı anda iki melik vardı: biri Haris bin Ebi Şimr, öteki Cebele bin Eyhem

وكان الحارث يقيم في بصرى وفى مكانها الآن قرية صغيرة اسمها اسكي شام أي الشام القديمة وسيأتي ذكرها

Haris, Busra'da otururdu; bugün onun yerinde Eski Şam adında küçük bir köy vardır, yani eski Şam demektir; ondan ileride söz edilecektir

وبجوار بصرى هذه دير بحيراء الذي نزل عنده أبو طالب

Bu Busra'nın yakınında, Ebu Talib'in konakladığı Bahira Manastırı vardı

ومعهُ ابن أخيهِ صاحب الشريعة الإسلامية يوم قدموا الشام للتجارة قبل ظهور الدعوة الإسلامية ببضع وعشرين سنة.

yanında yeğeni, İslam şeriatının sahibi de vardı; İslam davetinin ortaya çıkışından yirmi küsur yıl önce ticaret için Şam diyarına geldikleri gündü bu.

وأما جبلة فهو ابن عم الحارث المشار إليه وكان يقيم بالبلقاء.

Cebele'ye gelince, o adı geçen Haris'in amcasının oğluydu ve Belka'da otururdu.

الفصل الثاني: فتاة غسَّان

İkinci Bölüm: Gassan Kızı

وكان لجبلة هذا ابنة بارعة في الجمال مع تعقل ورزانة اسمها هند ربيت منذ حداثتها على ظهور الخيل فشبت مولعة بركوبها

Bu Cebele'nin, güzellikte eşsiz, aynı zamanda akıllı ve ağırbaşlı, Hind adında bir kızı vardı; küçüklüğünden beri at sırtında büyütülmüştü, bu yüzden ata binmeye tutkun bir genç kız olmuştu

ومجاراة أعاظم الفرسان في حلبة السباق حتى طار صيتها في القبائل حديث القوم ومضرب أمثالهم قبل أن بلغت العشرين من عمرها.

ve yarış meydanında en büyük binicilerle boy ölçüşmeye düşkündü; öyle ki daha yirmi yaşına basmadan şöhreti kabileler arasında yayılmış, dillere destan olmuş, adı darbımesel gibi anılır olmuştu.

وكانت تقيم غالبًا في صرح الغدير

Çoğunlukla Gadir Sarayı'nda otururdu

وهو قصر بديع شاهق بناه ثعلبة بن عمرو أَحد ملوك غسَّان في القرن الرابع للميلاد في أطراف حوران مما يلي البلقاء من حجارة ضخمة

Bu, Gassan meliklerinden Salebe bin Amr'ın milattan sonra dördüncü yüzyılda Havran'ın Belka'ya bakan ucunda iri taşlardan yaptırdığı, göğe yükselen görkemli bir saraydı

فيهِ غرف واسعة تحدق بها الحدائق والبساتين تجرى من تحتها الجداول والسواقي معظم أيام السنة.

İçinde geniş odalar vardı; çevresini bahçeler ve bostanlar kuşatır, yılın çoğu günlerinde altlarından dereler ve arklar akardı.

وكان بجوار القصر سهل واسع الأرجاء خصصوه لسباق الخيل في مواقيت معينة من العام ينخرط في سلكهِ أمهر فرسان البلقاء وحوران

Sarayın yanında geniş bir ova vardı; burayı yılın belli zamanlarında yapılan at yarışlarına ayırmışlardı. Belka'nın ve Havran'ın en usta binicileri bu yarışlara katılırdı

وقد يقصده أهل البلاد الأخرى وكانت هند تنزل السباق بنفسها وكثيرًا ما أحرزت قصب السبق.

Başka diyarlardan gelenler de olurdu. Hind yarışa kendisi de girer ve çoğu zaman yarışın kamışını kapardı.

وكان ذلك السباق تحت رعاية والدها جبلة

Bu yarış babası Cebele'nin himayesinde yapılırdı

فيخلع على السابقين خلعًا يعينها قبل الشروع في السباق فمن نال قصب السبق احتفلوا بإلباسهِ الخلعة في مساء يوم السباق احتفالًا يحضره الشعراء ينظمون القصائد في مدح السابق

Cebele kazananlara, yarış başlamadan önce belirlediği hilatler giydirirdi; yarışın kamışını kazanana, yarış gününün akşamı hilatini giydirmek için bir şenlik yapılır, şenliğe gelen şairler kazananı öven kasideler düzerlerdi

ثم تحمل هند الخلعة بيدها وتلبسها للسابق فإذا جاءَ يوم السباق تقاطر الفرسان من أنحاء الشام وحوران والبلقاء وغيرها يتسابقون إلى إحراز تلك الجائزة.

Sonra Hind hilati kendi eliyle getirip kazanana giydirirdi. Bu yüzden yarış günü gelince Şam diyarının, Havran'ın, Belka'nın ve başka yerlerin dört bir yanından biniciler akın akın gelir, o ödülü kazanmak için yarışırlardı.

ففي سنة ٦٢٩م (سنة ٧ للهجرة) بثَّ جبلة المنادين ينبئون الناس بسباق ذلك الفصل

629 yılında (hicretin 7. yılı) Cebele, o mevsimin yarışını halka duyurmak için dört bir yana tellallar saldı

وهو فصل الربيع وعين لهُ الجائزة درعًا سليمانية كاملة وأمر بإعداد حاجيات الاحتفال بجوار صرح الغدير

ki bu bahar mevsimiydi; ödül olarak eksiksiz bir Süleymanî zırh belirledi ve şenlik için gereken her şeyin Gadir Sarayı'nın yanında hazırlanmasını emretti

حتى إذا دنا اليوم المعين تقاطر الفرسان إلى تلك الساحة زرافات ووحدانًا بخيولهم وسياسهم وفيهم جماعة كبيرة من الأمراءِ الغسَّانيين وغيرهم بعضهم بالعمامة

Belirlenen gün yaklaşınca biniciler atları ve seyisleriyle birlikte bölük bölük, tek tek o meydana akın ettiler; aralarında Gassanî emirlerden ve başkalarından büyük bir topluluk vardı; kimi sarıklı

وبعضهم بالكوفية والعقال وبعضهم بالقلانس تشبهًا بالروم.

kimi kefiye ve agalla, kimi de Rumlara özenerek külahla.

ففي صباح يوم الموعد كانت الخيول مصفوفة بجانب السهل صفوفًا غير منتظمة والخيام منصوبة ليأوي إليها الفرسان أثناءَ السباق في صدرها خيمة جبلة

Belirlenen günün sabahı atlar ovanın kenarında düzensiz sıralar hâlinde dizilmişti; binicilerin yarış sırasında sığınmaları için çadırlar kurulmuştu, bunların başköşesinde Cebele'nin çadırı vardı

وهي فسطاط كبير مبطن بالحرير الأحمر أرضهُ مكسوة بالبسط والسجاد وقد علقت تلك الدرع في بعض أعمدتهِ ليراها الفرسان ويشتاقوا إلى إحرازها.

Bu, içi kırmızı ipekle kaplı büyük bir otağdı; zemini kilimler ve halılarla döşenmişti. O zırh, biniciler görsün ve onu kazanmaya hevesleninsin diye direklerinden birine asılmıştı.

فلما أشرقت الغزالة وأعدت الخيول شاعت أعين الفرسان نحو القصر في انتظار هند وأبيها فإذا بالأبواب قد فتحت وخرج جبلة

Güneş doğup atlar hazırlanınca binicilerin gözleri Hind'i ve babasını beklemek üzere saraya çevrildi; derken kapılar açıldı ve Cebele dışarı çıktı

وكان قد جاءَ من مساءِ الأمس وبات في القصر استعدادًا لحضور السباق فلما أنبئَ الناس بخروجه تأدبوا في موقفهم فمرَّ بالحديقة

Bir önceki akşam gelmiş, yarışta bulunmak için hazırlıklı olsun diye geceyi sarayda geçirmişti. İnsanlar onun çıktığını duyunca yerlerinde edeple durdular; o da bahçeden geçti

ثم فتحت أبوابها فخرج جبلة وحاشيتهُ وعلى رأسهِ تاج مرصع تنعكس أشعة الشمس عن جواهره فتبهر الأبصار

sonra bahçenin kapıları açıldı ve Cebele maiyetiyle dışarı çıktı; başında, güneş ışınlarını mücevherlerinden yansıtıp gözleri kamaştıran mücevherli bir taç vardı

وكان طويل القامة أصهب (أي يخالط بياض وجههِ حمرة) ذو سبال وعثنون عليهِ أزار من الديباج المزركش يغطى أثوابهُ ويديهِ ويجره وراءَه.

Uzun boylu, kızıla çalan açık tenliydi (yani yüzünün beyazlığına bir kızıllık karışmıştı); bıyıklı ve sakallıydı. Üzerinde, giysilerini ve ellerini örten, arkasından sürüklenen işlemeli dibadan bir örtü vardı.

فمشى والخدم تقود أفراسهُ وراءَه معقودة أذنابها وعليها القلائد من الذهب والفضة

Yürüdü; hizmetkârlar, kuyrukları düğümlenmiş, üzerlerinde altın ve gümüş gerdanlıklar bulunan atlarını arkasından yedekte götürüyorlardı

حتى جاءَ فسطاطهُ فجلس في صدره على سرير من خشب العرعر محلى بالذهب وساقوا خيلهُ إلى مرابطها في خيمة خاصة بها

Sonunda otağına vardı ve başköşede, altınla süslenmiş ardıç ağacından bir sedire oturdu; atlarını da kendilerine ayrılmış bir çadırdaki bağlama yerlerine götürdüler

ووقف في باب الفسطاط الحاجب وراءَه جماعة من الحاشية بعضهم يحمل سيف جبلة وآخر يحمل قوسه ولم يكد يستوي على سريره

Otağın kapısında hâcib duruyordu; arkasında maiyetten bir grup vardı, biri Cebele'nin kılıcını, bir başkası yayını taşıyordu. Cebele sedirine daha yeni yerleşmişti ki

حتى استأذن الشعراء بالدخول عليهِ فأذن لبعضهم فدخلوا وألقوا التحية وتربعوا على البساط في أرض الفسطاط فلما رآهم جبلة تذكر حسَّانَ بن ثابت

şairler huzuruna girmek için izin istediler. Bazılarına izin verdi; içeri girdiler, selam verdiler ve otağın zeminindeki kilimin üzerine bağdaş kurup oturdular. Cebele onları görünce Hassan bin Sabit'i hatırladı

وكان يختلف إليه كثيرًا ويمتدحه فيصلهُ بالهبات الوافرة ولكن حسانا لما اعتنق الإسلام أقام في المدينة وانقطع عن الغساسنة وغيرهم.

Hassan sık sık ona gelir, onu överdi; Cebele de onu bol bol ihsanlarla ödüllendirirdi. Ama Hassan İslam'ı kabul edince Medine'ye yerleşti ve Gassanilerle de başkalarıyla da ilişkisini kesti.

وبعد هنيهة خرجت هند بنت جبلة من قصرها تحف بها جواريها وقد يعرف الناس خروجها برائحة طيبها قبل أن يروها فمرَّت بحديقة القصر

Az sonra Cebele'nin kızı Hind, cariyeleri etrafını sarmış olarak sarayından çıktı; insanlar çoğu zaman onu görmeden, kokusunun rayihasından çıktığını anlarlardı. Sarayın bahçesinden geçti

حتى خرجت من بابها وأعين الفرسان شائعة نحوها وأكثرهم إنما يأتي السباق ليتمتع بنظرة منها.

ve kapısından dışarı çıktı; binicilerin gözleri ona çevrilmişti. Çoğu yarışa sırf ona bir bakış atmanın zevkini tatmak için gelirdi.

فمشت من باب الحديقة مشية تدل على صحة ورزانة

Bahçe kapısından, sağlığını ve ağırbaşlılığını belli eden bir yürüyüşle ilerledi

وكانت ممشوقة القوام ممتلئة الجسم مستديرة الوجه قمحية اللون مشربة بالحمرة سوداء العينين مع كحل طبيعي لا يكاد يصدق الناظر إليها

Selvi boylu, dolgun vücutlu, yuvarlak yüzlüydü; buğday tenine bir kızıllık sinmişti; gözleri kara, kirpik dipleri doğuştan sürmeliydi, öyle ki ona bakan, gözlerinin

إلا أنها مكحلة بالأثمد وكان شعرها أسود مضفورًا قد أرسلت ضفائره خصلة واحدة على ظهرها

sürmeyle sürmelenmediğine inanamazdı. Saçları kara ve örgülüydü; örgülerini tek bir lüle hâlinde sırtına salıvermişti

وفى أطراف الضفائر قطع من النقود الذهبية أو الحلي وفى أذنيها قرطان في كل منهما لؤلؤة كبيرة وجعلت على رأسها تاجًا صغيرًا مرصعا

örgülerin uçlarında altın sikkeler ya da süs parçaları vardı; kulaklarında her birinde iri bir inci bulunan iki küpe vardı; başına da mücevherli küçük bir taç koymuştu

وضعتهُ مائلًا نحو اليمين وفى عنقها عقد من المرجان وفى أحد معصميها دملج من الذهب عريض مرصع بالياقوت وفى أصابعها الخواتم من العقيق والزمرد

tacı sağa doğru eğik takmıştı; boynunda mercan bir gerdanlık, bileklerinden birinde yakutla süslü geniş bir altın bilezik, parmaklarında da akik ve zümrüt yüzükler vardı

وقد أرخت من كتفها رداءً حريريًا مخططًا بألوان بديعة يغطيها إلى الرسغ فلا يظهر من أثوابها إلا أسفل الحذاء.

Omzundan, harika renklerle çizgili, onu bileklerine kadar örten ipek bir harmani sarkıtmıştı; öyle ki giysilerinden ayakkabılarının altından başka bir şey görünmüyordu.

فتخلف بعض جواريها في الحديقة ورافقتها اثنتان منهنَّ إلى الفسطاط وعيون الناس شاخصة إليها عن بعد وهي تنظر إليهم بطرف عينها حياء ورفعة

Cariyelerinden bazıları bahçede kaldı, ikisi de onunla birlikte otağa kadar geldi. İnsanların gözleri uzaktan ona dikilmişti; o ise hem utangaç hem de vakur bir hâlde göz ucuyla onlara bakıyordu

حتى دخلت الفسطاط فرحب بها والدها وأجلسها إلى جانبهِ وكان كثير الولع بها حتى تسلطت على عقلهِ ورأيهِ وكثيرًا ما كان يستشيرها في أموره

Sonunda otağa girdi; babası onu güler yüzle karşıladı ve yanına oturttu. Babası ona öylesine düşkündü ki kız onun aklına ve fikrine hâkim olmuştu; işlerinde sık sık ona danışırdı

ثم وقف الأتباع والخدم خارج الفسطاط ومعهم خادمتاها وكان مقعد جبلة وهند هناك بحيث يشرفان على ساحة السباق ويريان المتسابقين في أوَّل الشوط.

Sonra adamlar ve hizmetkârlar, Hind'in iki hizmetçisiyle birlikte otağın dışında durdular. Cebele ile Hind'in oturduğu yer, yarış meydanına tepeden bakacak ve yarışanları koşunun başında görecek şekildeydi.

ثم سمعوا جلبة وقيل أن ثعلبة بن الحارث بن أبى شمر صاحب بصرى قد جاءَ بحاشيتهِ فلما سمعت هند بقدومهِ غلب عليها الانقباض حتى كاد يظهر على وجهها.

Derken bir gürültü duydular; Busra'nın sahibi Haris bin Ebi Şimr'in oğlu Salebe'nin maiyetiyle geldiği söylendi. Hind onun geldiğini duyunca içini bir sıkıntı kapladı, neredeyse yüzüne vuracaktı.

أما جبلة فنهض عن سريره إلى باب الفسطاط لاستقبال ثعلبة

Cebele ise Salebe'yi karşılamak için sedirinden kalkıp otağın kapısına gitti

وكان ثعلبة شابًا قَصير القامة خفيف العضل نحيف الوجه كبير العينين والأذنين ليس عليهِ من مهابة الملوك إلا ملابسهُ الفاخرة

Salebe kısa boylu, ince kaslı, zayıf yüzlü, iri gözlü, iri kulaklı bir gençti; üzerinde, gösterişli giysilerinden başka, hükümdarlara yakışan heybetten hiçbir iz yoktu

فقد كان لابسًا طيلسانًا من الحرير مزركشًا يجر وراءَه على عادة الرُّومان وسيفهُ أعقف مرصع يتدلى من حمائلهِ إلى يساره

Rum âdetince arkasından sürüklenen işlemeli ipek bir taylasan giymişti; eğri ve mücevherli kılıcı da kayışından sol yanına sarkıyordu

وقد أوقف طرفي شاربيهِ أنفة وكبرًا واعتدادًا بمنصب والده.

Babasının makamıyla övünerek, kibir ve gururla bıyıklarının uçlarını yukarı kaldırmıştı.

وكان الغسَّانيون يتحدثون بهند وثعلبة ويزعمون أنهما لا بدَّ من تزوجهما نظرًا لما بينهما من النسبة والنسب ولكن ذلك لم يخرج إلى حيز الوجود

Gassaniler Hind'le Salebe'den söz eder, aralarındaki akrabalık ve soy bağı yüzünden ikisinin mutlaka evleneceğini ileri sürerlerdi; ama bu hiçbir zaman gerçekleşmemişti

ولا تخاطب الوالدان بشأنهِ على أن ثعلبة كان كثير الاعتداد بنفسهِ وربما حدثتهُ خيلاؤُه أن يترفع عن هند لو خوطب بشأنها.

babalar da bu konuyu hiç konuşmamışlardı. Üstelik Salebe pek kendini beğenmişti; ona Hind'den söz açılsa, kibri belki de ona Hind'e tenezzül etmemeyi fısıldardı.

أما هي فكانت خالية الذهن من أمر الزواج ولكنها كانت تستنكف من أخلاق ابن عمها ولا تميل إليه ولولا رابطة القرابة ما خاطبتهُ ولا جالستهُ مطلقًا.

Hind'e gelince, evlilik onun aklının ucundan bile geçmiyordu; ama amcasının oğlunun huyundan tiksiniyor, ona hiç gönlü akmıyordu. Akrabalık bağı olmasa onunla ne konuşur ne de aynı yerde otururdu.

فلما وصل ثعلبة استقبلهُ جبلة وعانقهُ ورحب بهِ وأدخلهُ الفسطاط وأجلسهُ على سرير بجانب سريره وأخذ يسألهُ عن والده وسبب تخلفهِ عن ذلك السباق

Salebe gelince Cebele onu karşıladı, kucakladı, hoş geldin dedi, otağa aldı ve kendi sedirinin yanındaki bir sedire oturttu; sonra ona babasını ve babasının bu yarışa neden gelmediğini sormaya başladı

فاعتذر عنهُ أنهُ في شاغل خصوصي حال بينهُ وبين ما يريد وكان جبلة إنما يكرم ثعلبة إكرامًا لمنزلة والده ومراعاة لآداب الملوك فيما بينهم.

Salebe babası adına özür diledi, onun istediğini yapmasına engel olan özel bir işi bulunduğunu söyledi. Cebele, Salebe'ye ancak babasının mevkiine saygıdan ve hükümdarların birbirine karşı gözettiği adaba uyarak ikram ediyordu.

أما هند فسلمت على ثعلبة سلامًا اعتياديًا وجلست تتشاغل بالتفرج بمنظر ذلك السهل الواسع وما يتراءَى وراءه من الجبال وتتظاهر أنها مهتمة بمنظر الخيول المتزاحمة هناك.

Hind ise Salebe'yi alışılmış bir selamla selamladı ve oturup o geniş ovanın ve ardında görünen dağların manzarasını seyretmekle oyalanmaya koyuldu; oradaki kalabalık atları ilgiyle izliyormuş gibi yapıyordu.

أما ثعلبة فكان يخاطب عمهُ وعيناه على هند لا لحبهِ لها بل رغبة في إعجابها بهِ وهي كلما التمس إعجابها زادتهُ ازدراء

Salebe ise amcasıyla konuşurken gözlerini Hind'den ayırmıyordu; bu, ona olan sevgisinden değil, onun kendisini beğenmesini istemesindendi. Ama o, Hind'in beğenisini kazanmaya çalıştıkça Hind onu daha çok küçümsüyordu

فلما أتم حديثهُ مع عمهِ تحوَّل نحوها فسأَلها عن عزمها هذه المرة على النزول في ساحة السباق فأجابت

Amcasıyla konuşmasını bitirince ona döndü ve bu sefer yarış meydanına inmeye niyeti olup olmadığını sordu; Hind de

وهي تنظر إلى الميدان أنها لا تنوى النزول الآن ولكنها ربما نزلت إذا رأت ما يشوق إلى ذلك.

gözünü meydandan ayırmadan, şimdilik inmeye niyeti olmadığını, ama heveslendirecek bir şey görürse belki inebileceğini söyledi.

فلما اقترب الضحى خرج بعض أمراء جبلة وأخذوا يهيئون معدات السباق ويرتبوها فنصبوا حبلًا يقف الفرسان عنده

Kuşluk vakti yaklaşınca Cebele'nin emirlerinden bazıları dışarı çıktı ve yarışın gereçlerini hazırlayıp düzenlemeye koyuldular; binicilerin önünde duracakları bir ip gerdiler

إذا عزموا على السباق فيكونون صفا واحدًا على استواء واحد ثم تناول أحدهم قصبة طويلة أعدت لذلك اليوم وسار بها إلى آخر الساحة

yarışa başlamaya karar verdiklerinde, böylece hepsi aynı hizada tek bir sıra olacaktı. Sonra içlerinden biri o gün için hazırlanmış uzun bir kamış alıp meydanın öbür ucuna götürdü

فنصبها هناك فمن سبق اقتلعها وأخذها ليعلم الحاضرون أنهُ السابق من غير نزاع فيقال لمن اقتلع تلك القصبة أنهُ أحرز قصب السبق.

ve oraya dikti. Kim önce varırsa onu söküp alacaktı ki orada bulunanlar onun tartışmasız birinci olduğunu bilsin; o kamışı sökene de "yarışın kamışını kaptı" denirdi.

Kitabın tamamı uygulamada: sesli dinleyin, bilmediğiniz kelimeye dokunup anlamını görün.

Blogdan

Learn Arabic 1 Aralık'ta çıkıyor

Uygulama neredeyse hazır: sıfırdan Arap alfabesi, dil bilgisi, sesli okunuşuyla 2.500'ü aşkın kelime, bir de Halil Cibran'ın Kırık Kanatlar'ı gibi klasikleri aslından okuma fırsatı. E-posta adresinizi bırakın, uygulama çıktığı gün size haber verelim.

Yalnızca uygulama çıktığında tek bir e-posta, başka hiçbir şey.

Diğer Arapça kitaplar