Arapça Öğrenmek Zor mu? Türkler İçin Gerçekçi Bir Bakış

Evet, Arapça zor bir dil. ABD Dışişleri Bakanlığı onu Çince ve Japonca ile birlikte en uzun süren gruba koyuyor. Ama zorluk, çoğu kişinin korktuğu yerde değil. Sağdan sola yazı birkaç haftada alışılıyor, dil bilgisi de sanıldığından çok daha düzenli. Asıl emek isteyen; kısa ünlülerin yazılmaması, Türkçede olmayan sesler, kırık çoğullar ve konuşma dili ile yazı dili arasındaki fark.

Sanıldığı kadar zor olmayanlar

Alfabe

Arap alfabesinde 28 harf var. Büyük harf yok, harflerin çoğu yalnızca bağlandığı yere göre biraz şekil değiştiriyor. Düzenli çalışan biri harfleri birkaç haftada okumaya başlıyor. Çocukken Kuran kursuna gittiyseniz bu işin bir kısmını zaten yapmışsınız. Adım adım bir plan için Arap alfabesi nasıl öğrenilir yazımıza bakın.

Az sayıda zaman

Arapça fiilin iki temel biçimi var: biri biten işi (geçmiş), biri devam eden ya da alışkanlık olan işi (şimdiki ve geniş zaman) anlatıyor. Gelecek zaman, şimdiki zamanın başına سَـ sa- ya da سَوْفَ sawfa getirilerek yapılıyor:

• كَتَبَ kataba: yazdı
• يَكْتُبُ yaktubu: yazıyor, yazar
• سَيَكْتُبُ sayaktubu: yazacak

İngilizcedeki ya da Fransızcadaki zaman tablolarıyla karşılaştırınca bu çok sade. Geçmiş, şimdiki ve gelecek zaman derslerimiz bunu adım adım gösteriyor.

Düzenli kalıplar

Arapça kelimelerin çoğu üç harfli bir kökten, belli kalıplarla türüyor. Kalıbı bir kez öğrenince yüzlerce kelimede işe yarıyor. Türkçe konuşan biri bunu zaten sezer: kâtip, kitap, mektup, mektep aynı aileden. Ayrıntısı kök ve kalıp sistemi yazımızda.

"Olmak" fiili yok

Şimdiki zamanda "olmak" fiili kullanılmıyor. "Ev büyük" Arapçada البَيْتُ كَبِيرٌ al-baytu kabîrun, kelimesi kelimesine "ev büyük". Türkçe kafasına çok yabancı gelmiyor. Bu yapıya isim cümlesi deniyor.

Tanıdık kelimeler

Kitap, kalem, ders, sabah, vakit, insan, hayvan, kelime ve binlercesi Arapçadan geliyor. Bunlar kelime ezberinde ciddi bir yük kaldırıyor.

Gerçekten zor olanlar

Kısa ünlüler yazılmıyor

Arapçada uzun ünlüler harfle yazılıyor, kısa ünlüler ise harfin üstüne ya da altına konan küçük işaretlerle, yani harekelerle. Sorun şu: gazetede, kitapta, tabelada bu işaretler neredeyse hiç yok. كتب yazısı kataba (yazdı), kutub (kitaplar) ya da kutiba (yazıldı) olabilir. Hangisi olduğunu cümleden ve dil bilgisinden çıkarıyorsunuz. Başta her şeyi harekeli okumak, sonra yavaş yavaş harekesiz metne geçmek gerekiyor.

Türkçede olmayan sesler

Türkçe Arapçadan kelime alırken birçok sesi birleştirmiş. Arapçada ise bunlar ayrı:

Türkçede tek ses	Arapçadaki ayrı harfler
h	ح (gırtlağın ortasından, hırıltısız) ve ه (Türkçedeki h) ve خ (hırıltılı, "kh")
s	س (normal), ص (kalın), ث (İngilizce "think" sesi)
z	ز (normal), ذ (İngilizce "this" sesi), ض ve ظ (kalın)
k	ك (ince) ve ق (gırtlağa yakın, kalın)

Bir de ع ayn var: gırtlak sıkılarak çıkarılan, Türkçede karşılığı olmayan bir ses. Bu sesler anlamı değiştiriyor: قَلْب qalb kalp, كَلْب kalb köpek demek. İlk günden gerçek ses dinlemek, kuraldan daha çok işe yarıyor.

Kırık çoğullar

Türkçede çoğul kolay: -ler, -lar. Arapçada bazı kelimeler sona ek alıyor, ama çok sayıda kelime çoğulda içten değişiyor:

• كِتَاب kitâb (kitap), كُتُب kutub (kitaplar)
• وَلَد walad (çocuk), أَوْلَاد awlâd (çocuklar)
• وَرَقَة waraqa (yaprak, kâğıt), أَوْرَاق awrâq (kâğıtlar)

İlginç olan, Türkçenin bu çoğulları tekil gibi almış olması: evlat, evrak, ahbap, esnaf aslında Arapçada çoğul. Kırık çoğulların kalıpları var, ama hangi kelimenin hangi kalıbı aldığını çoğu zaman kelimeyle birlikte öğrenmek gerekiyor. Çoğul biçimleri dersimiz en sık kalıplarla başlıyor.

Cinsiyet, ikil ve uyum

İsimler eril ya da dişil, fiiller ve sıfatlar bunlara uyuyor. "Sen" bile ikiye ayrılıyor: erkeğe أَنْتَ anta, kadına أَنْتِ anti. Üstüne bir de iki kişi ya da iki şey için ayrı bir biçim var: ikil. Türkçede bunların hiçbirine karşılık yok, bu yüzden alışmak zaman istiyor.

Lehçeler

Arapların yazdığı dil ile evde konuştuğu dil aynı değil. Kitap, haber ve resmi konuşmalarda fusha denen standart Arapça kullanılıyor. Günlük hayatta ise Mısır, Şam, Körfez ya da Fas Arapçası gibi lehçeler. Sadece fusha öğrenen biri sokakta her şeyi anlamayabilir. Hangisiyle başlamanız gerektiğini Fusha mı ammice mi yazımızda anlattık.

Peki öğrenmeye değer mi?

Sizin için bir nedeni varsa evet: iş, din, Osmanlıca, akademik kariyer, Arap ülkelerinde yaşamak ya da Arap edebiyatı. Arapça yıllar isteyen bir dil ve sizi devam ettirecek olan bu neden. Zor olması, ulaşılamaz olduğu anlamına gelmiyor. Türkçe konuşan biri de üstelik bu yola birçok kişiden önde başlıyor.

Hemen şimdi, hesap açmadan Arapça dil bilgisi derslerimizle ve sesli kelime listelerimizle başlayabilirsiniz. Ne kadar süreceğini merak ediyorsanız Arapça ne kadar sürede öğrenilir yazımıza bakın.

Learn Arabic uygulamamız 1 Aralık'ta çıkıyor ve tam da bu zor yerlerden geçiriyor: harekeli harflerle başlayan alfabe, 18 dil bilgisi dersi, sesli kelimeler, seviyeli okumalar ve her satırının altında çevirisi olan altı Arap klasiği. Çıktığında ilk siz duymak isterseniz bekleme listesine katılın.