Arapçada Geçmiş Zaman
الْمَاضِي
Ders 13/18Sıradaki: Arapçada Şimdiki ve Geniş Zaman →
Arapçada geçmiş zaman kolayca kurulur. Her biçim, geçmiş zaman gövdesine işi kimin yaptığını gösteren bir ek getirilerek yapılır: كَتَبَ (o yazdı), كَتَبْتُ (ben yazdım), كَتَبْنَا (biz yazdık).
Temel Biçim
Bir fiilin en basit biçimi “o yaptı” biçimidir: كَتَبَ (o yazdı). Sözlükler fiilleri bu biçimle verir. Anlamı üç kök harfi taşır: ك ت ب. Sondaki ünlü bir hal eki değil, fiil biçiminin bir parçasıdır, bu yüzden her zaman yazılır: كَتَبَ, كَتَبْتُ.
Bütün Kişiler
Önce كَتَبَ fiilinin son ünlüsünü atın, geriye كَتَب gövdesi kalır. Sonra eki ekleyin. Arapçada tek kişi, iki kişi (ikil) ve topluluk için ayrı biçimler vardır. “Sen”, “siz” ve “onlar” derken erkekle kadın da ayrılır.
| Zamir | Geçmiş zaman | Anlamı |
|---|---|---|
| أَنَا | كَتَبْتُ | ben yazdım |
| نَحْنُ | كَتَبْنَا | biz yazdık |
| أَنْتَ | كَتَبْتَ | sen yazdın (erkeğe) |
| أَنْتِ | كَتَبْتِ | sen yazdın (kadına) |
| أَنْتُمَا | كَتَبْتُمَا | siz ikiniz yazdınız |
| أَنْتُمْ | كَتَبْتُمْ | siz yazdınız (erkekler ya da karma grup) |
| أَنْتُنَّ | كَتَبْتُنَّ | siz yazdınız (kadınlar) |
| هُوَ | كَتَبَ | o yazdı (erkek) |
| هِيَ | كَتَبَتْ | o yazdı (kadın) |
| هُمَا | كَتَبَا | o ikisi yazdı (erkek) |
| هُمَا | كَتَبَتَا | o ikisi yazdı (kadın) |
| هُمْ | كَتَبُوا | onlar yazdı (erkekler ya da karma grup) |
| هُنَّ | كَتَبْنَ | onlar yazdı (kadınlar) |
Ek kişiyi zaten gösterdiği için zamir çoğu zaman söylenmez: tek başına كَتَبْتُ “yazdım” demektir. Zamiri yalnızca vurgu için kullanın. ـُوا ekinde okunmayan bir elif yazılır: كَتَبُوا.
Önce Fiil
Arapça cümleler çoğu zaman fiille başlar. Fiil öznesinden önce gelince, özne iki kişi ya da bir topluluk olsa bile tekil kalır. Yalnızca öznenin eril mi dişil mi olduğunu gösterir.
Kendinizi test edin
Bu dersle ilgili 5 kısa soru. Kaçını doğru bileceksiniz?
Doğru seçeneği işaretleyin.
Önce Özne
Özne önce gelirse fiil ona tam olarak uyar: iki kişi için ikil, topluluk için çoğul olur, eril ya da dişil biçimi de alır.
Sık Kullanılan Fiiller
Gündelik fiillerin çoğu tıpkı كَتَبَ gibi çekilir. “O” biçimiyle “ben” biçimini birlikte öğrenin.
| O (erkek) | Ben | Anlamı |
|---|---|---|
| ذَهَبَ | ذَهَبْتُ | gitti |
| جَلَسَ | جَلَسْتُ | oturdu |
| أَكَلَ | أَكَلْتُ | yedi |
| شَرِبَ | شَرِبْتُ | içti |
| فَتَحَ | فَتَحْتُ | açtı |
| دَرَسَ | دَرَسْتُ | ders çalıştı |
| عَمِلَ | عَمِلْتُ | çalıştı |
| رَجَعَ | رَجَعْتُ | geri döndü |
Ortasında uzun ünlü olan birkaç fiil, ـْتُ gibi eklerden önce bu ünlüyü kısaltır: كَانَ (o idi) كُنْتُ (ben idim) olur, زَارَ (o ziyaret etti) de زُرْتُ (ben ziyaret ettim) olur. Bunları karşılaştıkça öğrenin.
Sık Yapılan Hatalar
- Çoğul bir özneden önce fiili çoğul yapmak: ذَهَبُوا الطُّلَّاب değil, ذَهَبَ الطُّلَّاب deyin.
- Özneden sonra fiili tekil bırakmak: الطُّلَّاب ذَهَبَ değil, الطُّلَّاب ذَهَبُوا deyin.
- “Ben” ve “sen” eklerini karıştırmak: كَتَبْتُ “yazdım” demektir. كَتَبْتَ bir erkeğe, كَتَبْتِ ise bir kadına “yazdın” demektir.
- Dişil ـَتْ ekini unutmak: ذَهَبَ مَرْيَم değil, ذَهَبَتْ مَرْيَم deyin.
- Okunmayan elifi yazmamak: كَتَبُو değil, كَتَبُوا yazın.
Örnek Cümleler
Blogdan
Learn Arabic 1 Aralık'ta çıkıyor
Uygulama neredeyse hazır: sıfırdan Arap alfabesi, dil bilgisi, sesli okunuşuyla 2.500'ü aşkın kelime, bir de Halil Cibran'ın Kırık Kanatlar'ı gibi klasikleri aslından okuma fırsatı. E-posta adresinizi bırakın, uygulama çıktığı gün size haber verelim.
Yalnızca uygulama çıktığında tek bir e-posta, başka hiçbir şey.