İnne ve Kardeşleri
إِنَّ وَأَخَوَاتُهَا
Ders 18/18Sıradaki: Arapçada Belirli Tanımlık →
Altı küçük kelime bir isim cümlesinin başına gelip eklerini değiştirebilir. Bunların en bilineni şudur: إِنَّ (gerçekten). Ondan sonra özne belirtme halini alır, yüklem ise yalın halde kalır: إِنَّ الطَّقْسَ جَمِيلٌ (hava gerçekten güzel).
Kâne'nin Tersi
كَانَ ile yüklem değişir. إِنَّ ve kardeşlerinde ise tam tersi olur: özne belirtme halini alır (ـَ, ال yoksa ـًا), yüklem yalın halde kalır (ـُ, ال yoksa ـٌ). كَانَ dersinde olduğu gibi, konunun özü bu ekler olduğu için burada gösteriliyorlar.
| Cümle | Özne | Yüklem |
|---|---|---|
| الْبَيْتُ كَبِيرٌ | yalın hal | yalın hal |
| كَانَ الْبَيْتُ كَبِيرًا | yalın hal | belirtme hali |
| إِنَّ الْبَيْتَ كَبِيرٌ | belirtme hali | yalın hal |
ـَات ile biten dişil çoğul, belirtme halinde ـَ değil ـِ alır: إِنَّ الطَّالِبَاتِ مُجْتَهِدَاتٌ (kız öğrenciler gerçekten çok çalışkan).
Altı Edat
Altısı da aynı şekilde çalışır. Yalnızca anlamları ve kullanıldıkları yer farklıdır.
| Edat | Anlamı | Kullanımı |
|---|---|---|
| إِنَّ | gerçekten, muhakkak | bir sözü vurgulamak; قَالَ fiilinden sonra |
| أَنَّ | ki, -dığı | şu fiillerden sonra: عَرَفَ, سَمِعَ, أَظُنّ |
| لٰكِنَّ | ama, fakat | iki cümleyi bağlamak |
| كَأَنَّ | sanki, gibi | benzetmek |
| لَعَلَّ | belki, umarım | bir umut ya da tahmin |
| لَيْتَ | keşke | pek gerçekleşmeyecek bir dilek |
Kendinizi test edin
Bu dersle ilgili 5 kısa soru. Kaçını doğru bileceksiniz?
Doğru seçeneği işaretleyin.
Zamir Ekleri
Özne bir zamirse, edata ek olarak bitişir. Bu ekler isimlere gelen eklerin aynısıdır: إِنَّهُ, أَنَّكَ, لَعَلَّهَا. Burada هُوَ gibi ayrı bir zamir asla kullanılmaz. ـنِي (ben) ve ـنَا (biz) eklerinde ن harflerinden biri düşebilir: لٰكِنَّنِي ya da لٰكِنِّي, إِنَّنَا ya da إِنَّا.
| Kişi | Edat إِنَّ | Edat لٰكِنَّ |
|---|---|---|
| ben | إِنَّنِي، إِنِّي | لٰكِنَّنِي، لٰكِنِّي |
| sen (erkek) | إِنَّكَ | لٰكِنَّكَ |
| sen (kadın) | إِنَّكِ | لٰكِنَّكِ |
| o (erkek) | إِنَّهُ | لٰكِنَّهُ |
| o (kadın) | إِنَّهَا | لٰكِنَّهَا |
| biz | إِنَّنَا، إِنَّا | لٰكِنَّنَا، لٰكِنَّا |
| onlar (erkek) | إِنَّهُمْ | لٰكِنَّهُمْ |
İnne mi, Enne mi?
İkisinde de çift n vardır, ama farklı yerlerde kullanılırlar. إِنَّ cümlenin başına gelir. Özenli Arapçada قَالَ (demek) fiilinden hemen sonra da kullanılır. أَنَّ "ki, -dığı" anlamındadır ve عَرَفَ (bilmek), سَمِعَ (duymak), أَظُنّ (sanırım) gibi başka fiillerden sonra gelir. Günlük dilde çok geçen لِأَنَّ (çünkü) kelimesi de لِـ ile أَنَّ birleşiminden oluşur.
Sık Yapılan Hatalar
- Özneyi yalın halde bırakmak: إِنَّ الطَّقْسُ جَمِيلٌ değil, إِنَّ الطَّقْسَ جَمِيلٌ deyin.
- Yüklemi كَانَ ile olduğu gibi belirtme haline koymak: إِنَّ الْبَيْتَ كَبِيرًا değil, إِنَّ الْبَيْتَ كَبِيرٌ deyin.
- Ayrı bir zamir kullanmak: إِنَّ هُوَ مَشْغُولٌ değil, إِنَّهُ مَشْغُولٌ deyin.
- قَالَ fiilinden sonra أَنَّ kullanmak: قَالَ أَنَّهُ مُتْعَبٌ değil, قَالَ إِنَّهُ مُتْعَبٌ deyin.
- لٰكِنَّ edatını doğrudan fiilin önüne koymak: bu edat bir isim ya da ek ister (لٰكِنَّنِي أَعْمَل). Fiilden önce kısa biçim لٰكِنْ kullanılır (لٰكِنْ أَعْمَل).
Örnek Cümleler
Blogdan
Learn Arabic 1 Aralık'ta çıkıyor
Uygulama neredeyse hazır: sıfırdan Arap alfabesi, dil bilgisi, sesli okunuşuyla 2.500'ü aşkın kelime, bir de Halil Cibran'ın Kırık Kanatlar'ı gibi klasikleri aslından okuma fırsatı. E-posta adresinizi bırakın, uygulama çıktığı gün size haber verelim.
Yalnızca uygulama çıktığında tek bir e-posta, başka hiçbir şey.