Arapçada Olumsuzluk

Arapçada olumsuzluk için birkaç kelime vardır. Hangisini kullanacağınız zamana ve cümlede fiil olup olmadığına bağlıdır: ⁨لَا أَعْرِف⁩ (bilmiyorum), ⁨لَمْ أَذْهَبْ⁩ (gitmedim), ⁨لَسْتُ طَبِيبًا⁩ (doktor değilim).

Şimdiki Zamanda ⁨لَا⁩

Şimdiki zaman fiilinin önüne ⁨لَا⁩ koyun. Fiilin kendisi değişmez. ⁨لَا⁩ tek başına “hayır” da demektir.

Geçmiş Zamanda ⁨لَمْ⁩

Bir şeyin olmadığını söylemek için Arapça çoğu zaman geçmiş zaman biçimini değil, şimdiki zaman biçimini kullanır ve önüne ⁨لَمْ⁩ koyar. ⁨لَمْ⁩ kelimesinden sonra fiil cezm alır (meczum olur): son ünlüsü sükûna döner, ⁨ـُون⁩, ⁨ـِين⁩ ve ⁨ـَان⁩ ekleri de ⁨ن⁩ harfini kaybeder. ⁨ـُوا⁩ eki, geçmiş zamandaki gibi okunmayan bir elifle yazılır. ⁨ـْنَ⁩ ile biten biçim değişmez.

Bu kurs şimdiki zamanın son ünlüsünü genellikle yazmaz, bu yüzden tekilde görünen tek fark sükûndur: ⁨يَكْتُب⁩, ⁨لَمْ يَكْتُبْ⁩. Biçimi görebilmeniz için bu konuda sükûnu yazıyoruz. ⁨ـُون⁩, ⁨ـِين⁩ ve ⁨ـَان⁩ eklerinde ise fark kulakla da kolayca duyulur: ⁨يَكْتُبُون⁩, ⁨لَمْ يَكْتُبُوا⁩.

Geçmiş Zamanda ⁨مَا⁩

Geçmiş zaman fiilinden önce gelen ⁨مَا⁩ da “-medi” anlamı verir: ⁨مَا كَتَبْتُ⁩ ile ⁨لَمْ أَكْتُبْ⁩ aynı anlamdadır. ⁨مَا⁩ konuşmada ve hikâyelerde yaygındır, ⁨لَمْ⁩ ise yazı dilinde ve haberlerde daha sık kullanılır.

Gelecek Zamanda ⁨لَنْ⁩

⁨لَنْ⁩ “-meyecek” anlamı verir. ⁨سَـ⁩ ya da ⁨سَوْفَ⁩ yerine gelir ve ondan sonraki fiil nasb alır (mansub olur): son ünlüsü a olur. Bu kurs, şimdiki zamanda olduğu gibi, cümlelerde bu ünlüyü yazmaz: ⁨لَنْ أَذْهَب⁩. ⁨ـُون⁩, ⁨ـِين⁩ ve ⁨ـَان⁩ ile biten biçimler de ⁨لَمْ⁩ kelimesinden sonraki gibi ⁨ن⁩ harfini kaybeder.

Fiilsiz Cümleler: ⁨لَيْسَ⁩

Fiil içermeyen bir cümle, örneğin ⁨هُوَ طَبِيب⁩ (o doktor), ⁨لَيْسَ⁩ (değil) ile olumsuz yapılır. ⁨لَيْسَ⁩ geçmiş zaman fiili gibi kişi ekleri alır ama hep şimdiki zaman anlamı taşır. Ondan sonraki kelime mansub olur, bu da çoğu belirsiz kelimede ⁨ـًا⁩ olarak görünür: ⁨هُوَ لَيْسَ طَبِيبًا⁩.

Bir Kelimenin Önünde: ⁨غَيْر⁩

⁨غَيْر⁩ bir sıfatın ya da ismin önüne gelir ve onu zıt anlama çevirir, Türkçedeki -sız ekine benzer: ⁨صَحِيح⁩ (doğru), ⁨غَيْر صَحِيح⁩ (yanlış, doğru değil). İki kelime bir isim tamlaması oluşturur, bu yüzden ⁨غَيْر⁩ hiçbir zaman ⁨ال⁩ almaz.

Sık Yapılan Hatalar

• Geçmiş zamanla ⁨لَا⁩ kullanmak: ⁨لَا ذَهَبْتُ⁩ değil, ⁨لَمْ أَذْهَبْ⁩ ya da ⁨مَا ذَهَبْتُ⁩ deyin.
• ⁨لَمْ⁩ kelimesinden sonra geçmiş zaman fiili kullanmak: ⁨لَمْ كَتَبَ⁩ değil, ⁨لَمْ يَكْتُبْ⁩ deyin.
• ⁨لَمْ⁩ ya da ⁨لَنْ⁩ kelimesinden sonra ⁨ن⁩ harfini korumak: ⁨لَمْ يَكْتُبُون⁩ değil, ⁨لَمْ يَكْتُبُوا⁩ deyin.
• Gelecek zamanın önüne ⁨لَا⁩ koymak: ⁨لَا سَأُسَافِر⁩ değil, ⁨لَنْ أُسَافِر⁩ deyin.
• Fiilsiz bir cümlede ⁨لَا⁩ kullanmak: ⁨أَنَا لَا طَبِيب⁩ değil, ⁨أَنَا لَسْتُ طَبِيبًا⁩ deyin.
• ⁨لَيْسَ⁩ kelimesini çekimlememek: ⁨أَنَا لَيْسَ⁩ değil, ⁨أَنَا لَسْتُ⁩ deyin.

Örnek Cümleler