Ontkenning in het Arabisch

Het Arabisch heeft meerdere woorden voor ‘niet’. Welk woord je nodig hebt, hangt af van de tijd en van de vraag of de zin een werkwoord heeft: ⁨لَا أَعْرِف⁩ (ik weet het niet), ⁨لَمْ أَذْهَبْ⁩ (ik ging niet), ⁨لَسْتُ طَبِيبًا⁩ (ik ben geen dokter).

De tegenwoordige tijd met ⁨لَا⁩

Zet ⁨لَا⁩ vóór een werkwoord in de tegenwoordige tijd. Het werkwoord zelf verandert niet. Op zichzelf betekent ⁨لَا⁩ ook ‘nee’.

De verleden tijd met ⁨لَمْ⁩

Om te zeggen dat iets niet gebeurd is, zet het Arabisch meestal ⁨لَمْ⁩ vóór de vorm van de tegenwoordige tijd, niet vóór de verleden tijd. Na ⁨لَمْ⁩ staat het werkwoord in de jussief: de laatste klinker wordt een sukun, en de uitgangen ⁨ـُون⁩, ⁨ـِين⁩ en ⁨ـَان⁩ verliezen hun ⁨ن⁩. De uitgang ⁨ـُوا⁩ krijgt dezelfde stomme alif als in de verleden tijd. De vorm op ⁨ـْنَ⁩ verandert niet.

Deze cursus laat de laatste klinker van de tegenwoordige tijd meestal weg, dus in het enkelvoud is de sukun het enige zichtbare verschil: ⁨يَكْتُب⁩, ⁨لَمْ يَكْتُبْ⁩. In dit onderwerp schrijven we de sukun, zodat je de vorm ziet. Bij ⁨ـُون⁩, ⁨ـِين⁩ en ⁨ـَان⁩ hoor je het verschil makkelijk: ⁨يَكْتُبُون⁩, ⁨لَمْ يَكْتُبُوا⁩.

De verleden tijd met ⁨مَا⁩

Ook ⁨مَا⁩ vóór een werkwoord in de verleden tijd ontkent de verleden tijd: ⁨مَا كَتَبْتُ⁩ betekent hetzelfde als ⁨لَمْ أَكْتُبْ⁩. ⁨مَا⁩ is gewoon in de spreektaal en in verhalen, ⁨لَمْ⁩ komt meer voor in geschreven taal en in het nieuws.

De toekomst met ⁨لَنْ⁩

⁨لَنْ⁩ betekent ‘zal niet’. Het komt in de plaats van ⁨سَـ⁩ of ⁨سَوْفَ⁩, en het werkwoord erna staat in de subjunctief: de laatste klinker wordt a. In zinnen laat deze cursus die klinker weg, net als in de tegenwoordige tijd: ⁨لَنْ أَذْهَب⁩. De vormen op ⁨ـُون⁩, ⁨ـِين⁩ en ⁨ـَان⁩ verliezen hun ⁨ن⁩, net als na ⁨لَمْ⁩.

Zinnen zonder werkwoord: ⁨لَيْسَ⁩

Een zin zonder werkwoord, zoals ⁨هُوَ طَبِيب⁩ (hij is dokter), ontken je met ⁨لَيْسَ⁩ (is niet). ⁨لَيْسَ⁩ krijgt persoonsuitgangen zoals een werkwoord in de verleden tijd, maar betekent altijd de tegenwoordige tijd. Het woord erna staat in de accusatief, die je bij de meeste onbepaalde woorden ziet als ⁨ـًا⁩: ⁨هُوَ لَيْسَ طَبِيبًا⁩.

Vóór een woord: ⁨غَيْر⁩

⁨غَيْر⁩ staat vóór een bijvoeglijk naamwoord of zelfstandig naamwoord en maakt er het tegendeel van, zoals on- in het Nederlands: ⁨صَحِيح⁩ (juist), ⁨غَيْر صَحِيح⁩ (onjuist). De twee woorden vormen een idafa, dus ⁨غَيْر⁩ krijgt nooit ⁨ال⁩.

Veelgemaakte fouten

• De verleden tijd met ⁨لَا⁩ ontkennen: zeg ⁨لَمْ أَذْهَبْ⁩ of ⁨مَا ذَهَبْتُ⁩, niet ⁨لَا ذَهَبْتُ⁩.
• Na ⁨لَمْ⁩ een werkwoord in de verleden tijd gebruiken: zeg ⁨لَمْ يَكْتُبْ⁩, niet ⁨لَمْ كَتَبَ⁩.
• De ⁨ن⁩ houden na ⁨لَمْ⁩ of ⁨لَنْ⁩: zeg ⁨لَمْ يَكْتُبُوا⁩, niet ⁨لَمْ يَكْتُبُون⁩.
• De toekomst met ⁨لَا⁩ ontkennen: zeg ⁨لَنْ أُسَافِر⁩, niet ⁨لَا سَأُسَافِر⁩.
• In een zin zonder werkwoord ⁨لَا⁩ gebruiken: zeg ⁨أَنَا لَسْتُ طَبِيبًا⁩, niet ⁨أَنَا لَا طَبِيب⁩.
• De vorm van ⁨لَيْسَ⁩ niet aanpassen: zeg ⁨أَنَا لَسْتُ⁩, niet ⁨أَنَا لَيْسَ⁩.

Voorbeeldzinnen