Getallen in het Arabisch

De bekendste regel van de Arabische getallen is dat van 3 tot 10 het getal het omgekeerde geslacht krijgt van het zelfstandig naamwoord: ⁨ثَلَاثَة كُتُب⁩ (drie boeken) heeft ⁨ة⁩ omdat ⁨كِتَاب⁩ mannelijk is, en ⁨ثَلَاث سَيَّارَات⁩ (drie auto's) heeft er geen omdat ⁨سَيَّارَة⁩ vrouwelijk is.

Een en twee

De getallen 1 en 2 werken als bijvoeglijke naamwoorden: ze staan na het zelfstandig naamwoord en komen ermee overeen. Meestal laat je ze weg, want het enkelvoud betekent al één en de dualis betekent twee. ⁨وَاحِد⁩ en ⁨اثْنَان⁩ geven alleen nadruk, zoals "maar één".

Drie tot tien: het omgekeerde geslacht

Van 3 tot 10 komt het getal eerst en volgt het zelfstandig naamwoord in het meervoud. Kijk naar het enkelvoud: is dat mannelijk, dan krijgt het getal ⁨ة⁩; is het vrouwelijk, dan heeft het getal geen ⁨ة⁩. Daarom krijgt ⁨رِجَال⁩ (mannen) ⁨ثَلَاثَة⁩, want ⁨رَجُل⁩ is mannelijk.

Elf tot negentien

Vanaf 11 staat het zelfstandig naamwoord in het enkelvoud en in de accusatief, dus het krijgt de uitgang ⁨ـًا⁩: ⁨أَحَدَ عَشَرَ كِتَابًا⁩ (elf boeken). Bij 11 en 12 komen beide delen overeen met het woord. Van 13 tot 19 krijgt het eerste deel het omgekeerde geslacht, net als van 3 tot 10, terwijl het tweede deel overeenkomt: ⁨ثَلَاثَةَ عَشَرَ كِتَابًا⁩, ⁨ثَلَاثَ عَشْرَةَ سَيَّارَةً⁩.

Beide delen eindigen altijd op een fatha, welke rol het getal in de zin ook heeft, dus deze cursus schrijft ze voluit. Alleen het eerste deel van 12 verandert: na een voorzetsel of als lijdend voorwerp wordt het ⁨اثْنَيْ⁩ of ⁨اثْنَتَيْ⁩.

Twintig tot negenennegentig

De tientallen hebben één vorm voor beide geslachten: ⁨عِشْرُون⁩, ⁨ثَلَاثُون⁩, ⁨أَرْبَعُون⁩, ⁨خَمْسُون⁩, ⁨سِتُّون⁩, ⁨سَبْعُون⁩, ⁨ثَمَانُون⁩, ⁨تِسْعُون⁩. Net als een mannelijk meervoud veranderen ze ⁨ـُون⁩ in ⁨ـِين⁩ na een voorzetsel of als lijdend voorwerp. Vanaf 21 komt eerst de eenheid, dan ⁨وَ⁩ en het tiental: ⁨وَاحِد وَعِشْرُون⁩ (21), ⁨خَمْسَة وَأَرْبَعُون⁩ (45). Vanaf 3 houdt de eenheid het omgekeerde geslacht, en het zelfstandig naamwoord blijft enkelvoud met ⁨ـًا⁩.

Honderd en duizend

Na ⁨مِئَة⁩ (100) en ⁨أَلْف⁩ (1000) volgt een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud en in de genitief, zoals in een idafa: ⁨مِئَة كِتَاب⁩ (honderd boeken), ⁨أَلْف طَالِب⁩ (duizend studenten). ⁨مِئَة⁩ wordt ook ⁨مِائَة⁩ gespeld, met dezelfde uitspraak. In langere getallen bepaalt het laatste deel de vorm van het woord: ⁨مِئَة وَعِشْرُون كِتَابًا⁩ (120 boeken).

Rangtelwoorden

Rangtelwoorden (eerste, tweede, derde) zijn bijvoeglijke naamwoorden op het patroon ⁨فَاعِل⁩, gevormd uit dezelfde wortels. Ze staan na het zelfstandig naamwoord en komen er net als elk bijvoeglijk naamwoord mee overeen in geslacht en bepaaldheid, zonder omgekeerd geslacht. "Eerste" is onregelmatig: ⁨الْأَوَّل⁩, vrouwelijk ⁨الْأُولَى⁩.

Veelgemaakte fouten

• Het getal van 3 tot 10 hetzelfde geslacht geven als het woord: zeg ⁨ثَلَاثَة كُتُب⁩, niet ⁨ثَلَاث كُتُب⁩.
• Na 10 een meervoud gebruiken: zeg ⁨عِشْرُون طَالِبًا⁩, niet ⁨عِشْرُون طُلَّاب⁩.
• ⁨وَاحِد⁩ voor het woord zetten: zeg ⁨كِتَاب وَاحِد⁩, niet ⁨وَاحِد كِتَاب⁩.
• Rangtelwoorden het omgekeerde geslacht geven: zeg ⁨الْبِنْت الثَّالِثَة⁩, niet ⁨الْبِنْت الثَّالِث⁩.

Voorbeeldzinnen