Naamvalsuitgangen in het Arabisch

Tot nu toe heeft deze cursus de laatste klinker weggelaten. In zorgvuldig Standaardarabisch eindigen de meeste zelfstandige naamwoorden echter op een naamvalsuitgang die hun rol in de zin laat zien: ⁨الْكِتَابُ⁩, ⁨الْكِتَابَ⁩ en ⁨الْكِتَابِ⁩ zijn hetzelfde woord, "het boek", in drie verschillende rollen.

De drie naamvallen

Het Arabisch heeft drie naamvallen: de nominatief, de accusatief en de genitief. Met ⁨ال⁩, of als eerste woord van een idafa, krijgt een zelfstandig naamwoord één korte klinker. Zonder ⁨ال⁩ krijgt het tanwien: een dubbele klinker die met een n wordt uitgesproken. Het tanwien van de accusatief schrijf je met een extra alif, zoals in ⁨كِتَابًا⁩, behalve na ⁨ة⁩: ⁨سَيَّارَةً⁩.

Wanneer welke naamval

De dualis en de regelmatige meervouden

De dualis en het regelmatige mannelijke meervoud tonen de naamval met een langere uitgang, met één vorm voor de nominatief en één voor de accusatief en de genitief samen. In een idafa valt de ⁨ن⁩ weg: ⁨مُعَلِّمُو الْمَدْرَسَةِ⁩ (de leraren van de school). Het regelmatige vrouwelijke meervoud krijgt ⁨ـُ⁩ in de nominatief en ⁨ـِ⁩ in de accusatief en de genitief, nooit ⁨ـَ⁩.

Diptota (⁨مَمْنُوع مِنَ الصَّرْف⁩)

Sommige zelfstandige naamwoorden, de diptota, krijgen nooit tanwien en hebben zonder ⁨ال⁩ ook in de genitief een fatha. Daartoe horen veel namen, zoals ⁨أَحْمَدُ⁩, ⁨فَاطِمَةُ⁩ en ⁨مَكَّةُ⁩ (maar niet ⁨مُحَمَّدٌ⁩), woorden op het patroon ⁨أَفْعَل⁩, zoals ⁨أَحْمَرُ⁩ (rood), veel woorden op ⁨ـَاءُ⁩, zoals ⁨أَصْدِقَاءُ⁩ (vrienden), en meervouden zoals ⁨مَدَارِسُ⁩ en ⁨مَفَاتِيحُ⁩.

Met ⁨ال⁩, of als eerste woord van een idafa, krijgt een diptoton in de genitief net als elk ander woord een kasra: ⁨فِي الْمَدَارِسِ⁩, ⁨فِي مَدَارِسِ الْمَدِينَةِ⁩.

De pauzevorm (⁨الْوَقْف⁩)

Aan het eind van een zin, of waar de spreker pauzeert, valt de korte uitgang weg: ⁨كِتَابٌ⁩ lees je als kitāb, ⁨ـًا⁩ als ā, en ⁨ة⁩ als a: ⁨سَيَّارَةٌ⁩ wordt sayyāra. Midden in de zin spreken zorgvuldige sprekers de uitgangen wel uit.

Daarom laat de rest van deze cursus de uitgangen weg. Kranten en boeken worden zonder korte klinkers gedrukt, wie hardop leest gebruikt vaak de pauzevorm, en de gesproken dialecten hebben helemaal geen naamvallen. De cursus houdt alleen de uitgangen die met een letter geschreven worden: ⁨ـًا⁩, en de ⁨ـَان⁩ of ⁨ـَيْن⁩ van de dualis en de ⁨ـُون⁩ of ⁨ـِين⁩ van het meervoud. De volledige uitgangen heb je nodig voor de Koran, poëzie en volledig gevocaliseerde teksten, en om formeel te spreken.

Veelgemaakte fouten

• Tanwien op een woord met ⁨ال⁩ zetten: zeg ⁨الْكِتَابُ⁩, niet ⁨الْكِتَابٌ⁩.
• De nominatief na een voorzetsel gebruiken: zeg ⁨فِي الْبَيْتِ⁩, niet ⁨فِي الْبَيْتُ⁩.
• Het eerste woord van een idafa tanwien geven: zeg ⁨بَابُ الْبَيْتِ⁩, niet ⁨بَابٌ الْبَيْتِ⁩.
• Een diptoton tanwien geven: zeg ⁨مَعَ أَحْمَدَ⁩, niet ⁨مَعَ أَحْمَدٍ⁩.
• Een fatha op het vrouwelijke meervoud zetten: zeg ⁨رَأَيْتُ الطَّالِبَاتِ⁩, niet ⁨رَأَيْتُ الطَّالِبَاتَ⁩.

Voorbeeldzinnen