Türkçe Öğrenmek Zor mu? Yabancıların Gözünden Türkçe

Türkçe yabancılar için zor mu? Okuması kolay, kuralları düzenli; asıl zorluk ek zincirlerinde ve söz diziminde. Öğrenen birine nasıl yardım edilir?

Türkçe · · 3 dk okuma

"Türkçe çok zor bir dil, değil mi?" Bu soruyu yabancı bir arkadaştan, iş yerindeki bir meslektaştan ya da Türkçe öğrenmeye çalışan bir eşten mutlaka duymuşsunuzdur. Cevap evet, ama zorluk sanıldığı yerde değil. Türkçeyi okumak ve yazmak kolay, dil bilgisi şaşırtıcı derecede düzenli. Zorluk, eklerle uzun kelimeler kurmaktan ve cümleyi bambaşka bir sırayla dizmekten geliyor. Anadili Türkçe olan biri için görünmez olan bu zorlukları bilmek, Türkçe öğrenen birine yardım etmenin de ilk adımı.

Resmî rakamlar ne diyor?

ABD Dışişleri Bakanlığı, personelinin bir dilde mesleki düzeye ulaşmasının genellikle ne kadar sürdüğünü yayımlıyor. Türkçe III. kategoride: yaklaşık 44 hafta ve 1.012 ders saati. Rusçayla aynı grupta, Fransızca ve İspanyolcadan (30 hafta) uzun, Japonca ve Arapçanın (88 hafta) ise yarısı kadar.

Bu rakamlar anadili İngilizce olan ve yüksek bir hedefe çalışan kişiler için. Gündelik konuşma çok daha önce geliyor. Bu saatlerin günde bir saatle ne anlama geldiğini Türkçe ne kadar sürede öğrenilir yazımızda hesapladık. Başka dilleri konuşanların avantajları da farklı. Arapça ya da Farsça bilen biri, kitap ve merhaba gibi pek çok Türkçe kelimeyi hemen tanıyor.

Sanıldığından kolay olanlar

Alfabe. Türkçe Latin harflerini kullanıyor, üstüne birkaç harf daha ekliyor: ç, ğ, ı, ö, ş ve ü. Yabancı bir öğrenci harfleri birkaç günde öğreniyor.

Yazım. Kelimeler neredeyse yazıldığı gibi okunuyor. Harfleri bilen, her şeyi sesli okuyabiliyor. İngilizce ya da Fransızca öğrenmiş biri için bu büyük bir rahatlık.

Cinsiyet yok. İsimlerde eril, dişil ayrımı yok. O hem "he", hem "she", hem "it". Almanca ya da Arapça öğrenmiş her Türk, bunun ne büyük bir kolaylık olduğunu bilir.

Tanımlık yok. Ev hem "house" hem "the house" olabilir, hangisi olduğunu bağlam söyler.

Düzenli dil bilgisi. Türkçede düzensiz fiil sayısı çok az. Bir kalıbı öğrenen, onu neredeyse her yerde kullanabiliyor. Dillerde pek rastlanmayan bu düzen, öğrenen için gerçek bir armağan.

Asıl zaman alanlar

Ek zincirleri

Başka dillerin ayrı kelimelerle söylediğini Türkçe, eklerle kelimenin sonuna bağlar. Bizim bir çırpıda söylediğimiz evlerimde, İngilizcede dört kelime:

Türkçe Parçalar İngilizce
ev ev house
evler ev + ler houses
evlerim ev + ler + im my houses
evlerimde ev + ler + im + de in my houses

Mantığı basit, ama gerçek konuşmada bu kelimeleri tam hızda parçalarına ayırmak gerekiyor. Yabancı bir öğrenci, sizin tek kelime olarak duyduğunuz şeyi dört parça olarak çözmek zorunda.

Ünlü uyumu

Ekler, kelimeye uymak için ünlülerini değiştiriyor: evde ama odada. Biz bunu hiç düşünmeden yaparız. Öğrenen biri için ünlü uyumu bir iki hafta korkutucu görünüyor, sonra kendiliğinden oturuyor. Türkçeye kulağa hoş gelen ahengini veren de bu.

Söz dizimi

Fiil genellikle sonda: Kitap okudum, kelimesi kelimesine "book I-read". Pek çok dilde fiil başta ya da ortada olduğu için, yabancı bir dinleyici ne olduğunu çoğu zaman ancak cümlenin sonunda anlıyor. Uzun cümlelerde söz dizimi ciddi pratik istiyor.

İki geçmiş zaman

Geldi, birinin geldiğini gördüğünüzü ya da kesin bildiğinizi söyler. Gelmiş ise duyduğunuzu ya da çıkardığınızı. İngilizcede bunun doğrudan bir karşılığı yok, o yüzden bu ayrıma alışmak zaman alıyor. Bir yabancıya nasıl anlatılacağını -di mi, -miş mi yazımızda anlattık.

Kelimeler

Tren ve otobüs gibi alıntılar dışında, gündelik kelimelerin çoğu İngilizce konuşan biri için tamamen yeni. Burada kestirme yol yok, ama düzenli okuma ve dinleme kelimeleri yerine oturtuyor.

Türkçe öğrenen birine nasıl yardım edersiniz?

  • Yavaş ve tam konuşun. Gündelik konuşmada geleceğim yerine gelicem, yapıyorum yerine yapıyom deriz. Ders kitabından öğrenen biri bunları tanımakta zorlanır. Konuşma biçimini de duyması gerekir, ama önce tam hâlini.
  • Ekleri parçalayarak gösterin. Evlerimde gibi bir kelimeyi ev + ler + im + de diye ayırmak, uzun bir açıklamadan daha çok işe yarar.
  • Küçük çabayı ödüllendirin. Kolay gelsin ya da eline sağlık diyen bir yabancıya gösterdiğimiz sevinç, ona hiçbir dersin veremeyeceği kadar motivasyon verir. Bu kalıp sözleri yabancılara nasıl anlatacağınızı Türk gelenekleri ve kalıp sözler yazımızda bulabilirsiniz.
  • Uygun kitap önerin. Hangi seviyede hangi kitabın verilebileceğini yabancılar için Türkçe kitap önerileri yazımızda topladık.

Değer mi?

Bir sebebi olan için kesinlikle değer: aile, seyahat, iş ya da Türk dizileri. Kurallar bu kadar tutarlı olduğu için başlangıç aşaması insanı tatmin ediyor ve öğrenen kısa sürede Türkçe metinleri sesli okuyabiliyor.

Tersinden bakınca da öyle: Türkçe konuşan biri için de başka bir dil, hangi kısmı zor olursa olsun, yeni bir dünyanın kapısı. Almanca, Rusça ya da Arapçanın Türkler için ne kadar zor olduğunu merak ediyorsanız: Almanca öğrenmek zor mu, Rusça öğrenmek zor mu, Arapça öğrenmek zor mu.

Sıra sizde: FluenTech ile yeni bir dil öğrenmeye başlayın.