Yabancılar İçin Türkçe Kitap Önerileri: Seviye Seviye

Türkçe öğrenen yabancı bir arkadaşa hangi kitap verilir? Ders kitapları, seviyeli öyküler ve cümle uzunluklarını ölçtüğümüz Türk klasikleri.

Türkçe · · 3 dk okuma

Türkçe öğrenen yabancı bir arkadaşınız "Bana bir kitap önerir misin?" dediğinde, ilk aklınıza gelen büyük ihtimalle sevdiğiniz bir roman olur. Ama başlangıçta roman ağır gelir. Doğru sıra şöyle: önce bir ders kitabı ve seviyeli öyküler, sonra kısa Türkçe hikâyeler, en son roman. Aşağıda her seviye için öneriler var. Ayrıca dört Türk klasiğinin cümle uzunluklarını ölçtük; hangisinin önce verileceğini oradan da görebilirsiniz.

Başlangıç (A1-A2)

Tek bir ders kitabı seçip onunla devam etmek en iyisi. Kitaptan kitaba atlamak, hiçbirinin kazandıracağından fazla zaman kaybettiriyor.

  • Yedi İklim, Yunus Emre Enstitüsü. TYS'yi düzenleyen kurumun hazırladığı eksiksiz bir set, o yüzden bu sınava girecek biri için doğal seçim. Bol diyalog var. Sınıf için tasarlandığından tek başına kullanmak biraz daha zor.
  • Yeni Hitit, Ankara Üniversitesi TÖMER. Türkiye'de üniversitede okumayı hedefleyenler için iyi bir seçim.
  • Turkish Short Stories for Beginners, Yusuf Buz ve Ümit Can Umut. A1 düzeyindeki öğrenciler için yazılmış, sesli öyküler. Ders kitabıyla birlikte, mümkün olduğunca erken okunmaya başlanmalı.

Orta seviye (A2-B1)

Okumanın asıl karşılığını verdiği yer burası. Aynı ekleri tekrar tekrar gören öğrenci, bir noktadan sonra kelimeleri kafasında parçalara ayırmayı bırakıyor.

  • Short Stories in Turkish for Beginners, Olly Richards. Yaklaşık A2-B1 düzeyinde sekiz öykü. Adına bakmayın, ilk hafta için değil.
  • Intermediate Turkish Short Stories, Yusuf Buz. Yukarıdaki A1 kitabıyla aynı dizinin B1 basamağı.
  • Turkish: A Comprehensive Grammar, Aslı Göksel ve Celia Kerslake. Ders kitabı değil, başvuru kitabı. Bir cümle takıldığında açılıp bakılır, baştan sona okunmaz.

Orta üstü ve sonrası: klasikler

Uzun cümleler Türkçe öğrenen için özellikle yorucu, çünkü fiil genellikle sonda ve fiile varana kadar her şeyi akılda tutmak gerekiyor. Biz bunu hiç fark etmeyiz, ama yabancı bir okur için bir cümlenin uzunluğu doğrudan zorluk demek. Bu yüzden dört Türk klasiğinin açılış bölümlerinde cümle uzunluklarını ölçtük.

Kitap Yazar Ölçülen kelime Cümle başına ortalama kelime
Seçme Hikâyeler Sait Faik Abasıyanık 1.000 8
Kürk Mantolu Madonna Sabahattin Ali 1.300 11
Nutuk Mustafa Kemal Atatürk 350 13
Araba Sevdası Recaizade Mahmut Ekrem 600 19

Tabloyu kabaca bir yol gösterici olarak görün. Yalnızca açılış bölümlerini kapsıyor, sayım otomatik ve Nutuk örneği küçük. Kısa cümle her zaman kolay kelime demek de değil: Nutuk siyasi bir konuşma, devlet ve savaş kelimeleriyle dolu.

Önerilerimiz:

  • Sait Faik'le başlatın. Öyküler kısa ve diyalog dolu, her biri bir oturuşta bitiyor.
  • Sonra Kürk Mantolu Madonna. Türk okurların en sevdiği romanlardan biri ve hikâyesi okuru sürüklüyor. Biraz eski kelime de var: daha ilk cümlede, bugün çoğumuzun etki diyeceği yerde tesir geçiyor. Romanın özetini ve eski kelimelerin listesini Kürk Mantolu Madonna özeti yazımızda bulabilirsiniz; yabancı arkadaşınıza da işe yarar.
  • Araba Sevdası'nı sonraya bırakın. Ölçtüğümüz en uzun cümleler onda. Üstelik döneminin bir hicvi, esprilerini anlamak için arka plan bilgisi gerekiyor.
  • Nutuk'u tarihi için okuyun. Türkiye'de çok büyük bir yeri var, ama gündelik Türkçeyi öğretmez.

Nasıl seçilir?

Kitabı vermeden önce ilk sayfasını birlikte okuyun. Arkadaşınız olayı takip edebiliyorsa kitap ona uygun. Eski Türk kitaplarının farklı baskıları da var: bazılarının dili sadeleştirilmiş, bazılarınınki olduğu gibi bırakılmış. Aynı roman bir baskıdan ötekine çok farklı okunabiliyor. Bu yüzden yalnızca kitabın adına değil, alacağınız baskının ilk sayfasına bakın.

Türkçenin yabancılara neden zor geldiğini Türkçe öğrenmek zor mu, ne kadar zaman aldığını da yabancılar Türkçeyi ne kadar sürede öğrenir yazılarımızda anlattık. Okumanın dil öğrenmeye nasıl yardım ettiğini merak ediyorsanız kitap okuyarak İngilizce öğrenilir mi yazımıza da bakabilirsiniz; aynı mantık Türkçe için de geçerli.

Sıra sizde

Yabancı bir arkadaşınıza Sait Faik'i önerdiğiniz gibi, siz de başka bir dilin klasiklerine adım adım yaklaşabilirsiniz. Türkçe konuşanlar için hazırladığımız listeler: İngilizce, Almanca, Fransızca, İspanyolca, İtalyanca, Rusça ve Arapça.

Hangi dille başlayacağınıza karar verdiyseniz FluenTech ile yeni bir dil öğrenmeye başlayın.