Boule de Suif

Boule de Suif

Vetbol

Guy de Maupassant · 1880

Een scherpe kritiek op hypocrisie in oorlogstijd.

Lees het begin

De originele tekst, elke regel gevolgd door de vertaling.

Pendant plusieurs jours de suite des lambeaux d’armée en déroute avaient traversé la ville. Ce n’était point de la troupe, mais des hordes débandées.

Dagenlang trokken fragmenten van een verslagen leger door de stad. Het waren geen troepen, maar uiteengevallen hordes.

Les hommes avaient la barbe longue et sale, des uniformes en guenilles, et ils avançaient d’une allure molle, sans drapeau, sans régiment.

De mannen hadden lange, vuile baarden, gescheurde uniformen en ze rukten op met een trage tred, zonder vlag, zonder regiment.

Tous semblaient accablés, éreintés, incapables d’une pensée ou d’une résolution, marchant seulement par habitude, et tombant de fatigue sitôt qu’ils s’arrêtaient.

Ze leken allemaal overweldigd, uitgeput, niet in staat tot nadenken of het nemen van beslissingen, liepen alleen nog maar uit gewoonte en stortten van vermoeidheid in elkaar zodra ze stopten.

On voyait surtout des mobilisés, gens pacifiques, rentiers tranquilles, pliant sous le poids du fusil ; des petits moblots alertes, faciles à l’épouvante et prompts à l’enthousiasme, prêts à l’attaque comme à la fuite ; puis, au milieu d’eux, quelques culottes rouges, débris d’une division moulue dans une grande bataille ; des artilleurs sombres alignés avec ces fantassins divers ; et, parfois, le casque brillant d’un dragon au pied pesant qui suivait avec peine la marche plus légère des lignards.

Het grootste deel van wat we zagen waren dienstplichtigen, vredelievende mensen, stille renteniers, gebukt onder het gewicht van het geweer; alerte kleine soldaten, snel bang en snel enthousiast, klaar om aan te vallen én te vluchten; en dan, middenin hen, een paar rode broeken, overblijfselen van een divisie die in een grote veldslag was verslagen; donkere artilleristen opgesteld tussen deze verschillende infanteristen; en soms de glimmende helm van een zwaarvoetige dragonder die moeite had om het tempo van de lichtere mars van de infanteristen bij te houden.

Des légions de francs-tireurs aux appellations héroïques : « les Vengeurs de la Défaite — les Citoyens de la Tombe — les Partageurs de la Mort » — passaient à leur tour, avec des airs de bandits.

Legioenen sluipschutters met heldhaftige namen: "de Wrekers van de Nederlaag - de Burgers van het Graf - de Deelgenoten van de Dood" - trokken één voor één voorbij, met de houding van bandieten.

Leurs chefs, anciens commerçants en draps ou en graines, ex-marchands de suif ou de savon, guerriers de circonstance, nommés officiers pour leurs écus ou la longueur de leurs moustaches, couverts d’armes, de flanelle et de galons, parlaient d’une voix retentissante, discutaient plans de campagne, et prétendaient soutenir seuls la France agonisante sur leurs épaules de fanfarons ; mais ils redoutaient parfois leurs propres soldats, gens de sac et de corde, souvent braves à outrance, pillards et débauchés.

Hun leiders, voormalige laken- of graanhandelaren, ex-talg- of zeepverkopers, krijgers uit omstandigheden, benoemden officieren op basis van hun kroon of de lengte van hun snor, gehuld in wapens, flanel en vlechtwerk, spraken met luide stem, bespraken campagneplannen en beweerden het stervende Frankrijk alleen op hun opschepperige schouders te dragen; maar soms vreesden ze hun eigen soldaten, mannen van plunderaars en touw, vaak buitensporig dapper, rovers en losbandigen.

Les Prussiens allaient entrer dans Rouen, disait-on.

Men zei dat de Pruisen Rouen zouden binnenvallen.

La Garde nationale qui, depuis deux mois, faisait des reconnaissances très prudentes dans les bois voisins, fusillant parfois ses propres sentinelles, et se préparant au combat quand un petit lapin remuait sous des broussailles, était rentrée dans ses foyers.

De Nationale Garde, die twee maanden lang zeer voorzichtig de nabijgelegen bossen had verkend, soms haar eigen schildwachten had neergeschoten en zich op de strijd had voorbereid zodra een klein konijntje onder de struiken opdook, was teruggekeerd naar haar kazernes.

Ses armes, ses uniformes, tout son attirail meurtrier dont elle épouvantait naguère les bornes des routes nationales à trois lieues à la ronde avaient subitement disparu.

Haar wapens, haar uniformen, al haar moorddadige attributen waarmee ze ooit de nationale snelwegen in een straal van drie mijl had geterroriseerd, waren plotseling verdwenen.

Les derniers soldats français venaient enfin de traverser la Seine pour gagner Pont-Audemer par Saint-Sever et Bourg-Achard ; et, marchant après tous, le général désespéré, ne pouvant rien tenter avec ces loques disparates, éperdu lui-même dans la grande débâcle d’un peuple habitué à vaincre et désastreusement battu malgré sa bravoure légendaire, s’en allait à pied, entre deux officiers d’ordonnance.

De laatste Franse soldaten waren eindelijk de Seine overgestoken en hadden Pont-Audemer bereikt via Saint-Sever en Bourg-Achard; en, hoewel hij toch nog marcheerde, liep de wanhopige generaal, die met deze onsamenhangende vodden niets kon ondernemen, zelf verbijsterd door het grote debacle van een volk dat gewend was aan overwinningen en ondanks hun legendarische moed rampzalig was verslagen, weg, tussen twee ordonnansen.

Puis un calme profond, une attente épouvantée et silencieuse avaient plané sur la cité.

Toen daalde er een diepe kalmte, een angstaanjagend en stil wachten, neer over de stad.

Beaucoup de bourgeois bedonnants, émasculés par le commerce, attendaient anxieusement les vainqueurs, tremblant qu’on ne considérât comme une arme leurs broches à rôtir ou leurs grands couteaux de cuisine.

Veel dikbuikige bourgeois, ontmand door de commercie, wachtten vol spanning de overwinnaars af, bevend van angst dat hun braadspitten of grote keukenmessen als wapen zouden worden beschouwd.

La vie semblait arrêtée ; les boutiques étaient closes, la rue muette. Quelquefois un habitant, intimidé par ce silence, filait rapidement le long des murs.

Het leven leek stil te staan; de winkels waren gesloten, de straat stil. Soms rende een buurtbewoner, geïntimideerd door deze stilte, snel langs de muren.

L’angoisse de l’attente faisait désirer la venue de l’ennemi.

De angst van het wachten maakte dat de komst van de vijand iets was waar we naar verlangden.

Dans l’après-midi du jour qui suivit le départ des troupes françaises, quelques uhlans, sortis on ne sait d’où, traversèrent la ville avec célérité.

In de middag van de dag na het vertrek van de Franse troepen staken enkele uhlanen, die ogenschijnlijk van nergens vandaan kwamen, met grote snelheid de stad over.

Puis, un peu plus tard, une masse noire descendit de la côte Sainte-Catherine, tandis que deux autres flots envahisseurs apparaissaient par les routes de Darnetal et de Boisguillaume.

Even later daalde een zwarte massa neer vanaf de kust van Sainte-Catherine, terwijl twee andere oprukkende golven verschenen langs de wegen van Darnetal en Boisguillaume.

Les avant-gardes des trois corps, juste au même moment, se joignirent sur la place de l’Hôtel de Ville ; et, par toutes les rues voisines, l’armée allemande arrivait, déroulant ses bataillons qui faisaient sonner les pavés sous leur pas dur et rythmé.

De voorhoede van de drie korpsen voegde zich op hetzelfde moment samen op de Place de l’Hôtel de Ville; en via alle omliggende straten arriveerde het Duitse leger, dat zijn bataljons ontvouwde, waardoor de kasseien onder hun harde en ritmische stappen weerklonken.

Des commandements criés d’une voix inconnue et gutturale montaient le long des maisons qui semblaient mortes et désertes, tandis que, derrière les volets fermés, des yeux guettaient ces hommes victorieux, maîtres de la cité, des fortunes et des vies de par le « droit de guerre ».

Commando's, geroepen met een onbekende, keelklankige stem, klonken door de huizen die er doods en verlaten uitzagen, terwijl achter gesloten luiken ogen deze zegevierende mannen gadesloegen, meesters van de stad, van fortuinen en van levens door "oorlogsrecht".

Les habitants, dans leurs chambres assombries, avaient l’affolement que donnent les cataclysmes, les grands bouleversements meurtriers de la terre, contre lesquels toute sagesse et toute force sont inutiles.

De bewoners, in hun verduisterde kamers, werden overvallen door de paniek die gepaard gaat met catastrofes, de grote, dodelijke omwentelingen van de aarde, waartegen alle wijsheid en alle kracht nutteloos zijn.

Car la même sensation reparaît chaque fois que l’ordre établi des choses est renversé, que la sécurité n’existe plus, que tout ce que protégeaient les lois des hommes ou celles de la nature se trouve à la merci d’une brutalité inconsciente et féroce.

Omdat datzelfde gevoel steeds weer opduikt wanneer de gevestigde orde der dingen omvergeworpen wordt, wanneer er geen veiligheid meer is, wanneer alles wat beschermd wordt door de wetten van de mens of de natuur zich overgeleverd ziet aan een onbewuste en meedogenloze brutaliteit.

Le tremblement de terre écrasant sous les maisons croulantes un peuple entier ; le fleuve débordé qui roule les paysans noyés avec les cadavres des bœufs et les poutres arrachées aux toits, ou l’armée glorieuse massacrant ceux qui se défendent, emmenant les autres prisonniers, pillant au nom du Sabre et remerciant un Dieu au son du canon, sont autant de fléaux effrayants qui déconcertent toute croyance à la justice éternelle, toute la confiance qu’on nous enseigne en la protection du ciel et la raison de l’homme.

De aardbeving die een heel volk verplettert onder instortende huizen; de overstromende rivier die verdronken boeren meesleurt met de lijken van ossen en balken die van daken zijn gerukt; of het glorieuze leger dat degenen die zich verdedigen afslacht, anderen gevangen neemt, plundert in naam van het zwaard en een God dankt bij het geluid van kanonnen: het zijn allemaal angstaanjagende plagen die elk geloof in eeuwige gerechtigheid, al het vertrouwen dat ons is bijgebracht in de bescherming van de hemel en de rede van de mens, tenietdoen.

Mais à chaque porte des petits détachements frappaient, puis disparaissaient dans les maisons. C’était l’occupation après l’invasion. Le devoir commençait pour les vaincus de se montrer gracieux envers les vainqueurs.

Maar bij elke deur klopten kleine detachementen aan, die vervolgens de huizen in verdwenen. Dit was de bezetting na de invasie. Het was de plicht voor de overwonnenen om de overwinnaars hoffelijk te bejegenen.

Au bout de quelque temps, une fois la première terreur disparue, un calme nouveau s’établit. Dans beaucoup de familles l’officier prussien mangeait à table.

Na verloop van tijd, toen de eerste paniek was geluwd, keerde de rust terug. In veel gezinnen at de Pruisische officier aan tafel.

Il était parfois bien élevé, et, par politesse, plaignait la France, disait sa répugnance en prenant part à cette guerre. On lui était reconnaissant de ce sentiment ; puis on pouvait, un jour ou l’autre, avoir besoin de sa protection.

Hij was soms welgemanierd en uit beleefdheid had hij medelijden met Frankrijk, waarbij hij zijn afkeer uitte over deelname aan deze oorlog. Mensen waren dankbaar voor dit sentiment; bovendien zouden ze op een dag zijn bescherming nodig kunnen hebben.

En le ménageant on obtiendrait peut-être quelques hommes de moins à nourrir. Et pourquoi blesser quelqu’un dont on dépendait tout à fait ? Agir ainsi serait moins de la bravoure que de la témérité.

Door hem te sparen, zouden we misschien een paar mannen minder hoeven te voeden. En waarom zouden we iemand pijn doen van wie we volledig afhankelijk waren? Zo handelen zou eerder roekeloos zijn dan moedig.

— Et la témérité n’est plus un défaut des bourgeois de Rouen, comme au temps des défenses héroïques où s’illustra leur cité.

— En roekeloosheid is niet langer een fout van de bourgeoisie van Rouen, zoals in de tijd van de heldhaftige verdedigingswerken waarin hun stad zich onderscheidde.

— On se disait enfin, raison suprême tirée de l’urbanité française, qu’il demeurait bien permis d’être poli dans son intérieur pourvu qu’on ne se montrât pas familier en public, avec le soldat étranger.

— Tot slot zeiden we tegen onszelf, met als voornaamste reden dat de Franse etiquette voorschreef dat het volkomen acceptabel was om thuis beleefd te zijn, zolang men in het openbaar maar geen familiaire band met de buitenlandse soldaat toonde.

Au dehors on ne se connaissait plus, mais dans la maison on causait volontiers, et l’Allemand demeurait plus longtemps, chaque soir, à se chauffer au foyer commun.

Buiten herkenden we elkaar niet meer, maar binnen in huis kletsten we gemoedelijk, en de Duitser bleef elke avond langer om zich te warmen bij de gemeenschappelijke haard.

La ville même reprenait peu à peu de son aspect ordinaire. Les Français ne sortaient guère encore, mais les soldats prussiens grouillaient dans les rues.

De stad zelf kreeg geleidelijk aan haar normale aanblik weer terug. De Fransen waagden zich nog nauwelijks buiten, maar de straten waren vol met Pruisische soldaten.

Du reste, les officiers de hussards bleus, qui traînaient avec arrogance leurs grands outils de mort sur le pavé, ne semblaient pas avoir pour les simples citoyens énormément plus de mépris que les officiers de chasseurs, qui, l’année d’avant, buvaient aux mêmes cafés.

Bovendien leken de officieren van de blauwe huzaren, die arrogant hun grote wapens over de kinderkopjes sleepten, niet veel meer minachting voor de gewone burgers te hebben dan de officieren van de jagers, die het jaar ervoor in dezelfde cafés hadden gezeten.

Il y avait cependant quelque chose dans l’air, quelque chose de subtil et d’inconnu, une atmosphère étrangère intolérable, comme une odeur répandue, l’odeur de l’invasion.

Er hing echter iets in de lucht, iets subtiels en onbekends, een ondraaglijke, vreemde atmosfeer, als een doordringende geur, de geur van een invasie.

Elle emplissait les demeures et les places publiques, changeait le goût des aliments, donnait l’impression d’être en voyage, très loin, chez des tribus barbares et dangereuses.

Het vulde huizen en openbare pleinen, veranderde de smaak van het eten en gaf de indruk op reis te zijn, heel ver weg, te midden van barbaarse en gevaarlijke stammen.

Les vainqueurs exigeaient de l’argent, beaucoup d’argent. Les habitants payaient toujours ; ils étaient riches d’ailleurs.

De overwinnaars eisten geld, heel veel geld. De inwoners betaalden steevast; ze waren bovendien rijk.

Mais plus un négociant normand devient opulent et plus il souffre de tout sacrifice, de toute parcelle de sa fortune qu’il voit passer aux mains d’un autre.

Maar hoe welvarender een Normandische koopman wordt, hoe meer hij lijdt onder elk offer, onder elk deel van zijn fortuin dat hij in de handen van een ander ziet overgaan.

Cependant, à deux ou trois lieues sous la ville, en suivant le cours de la rivière, vers Croisset, Dieppedalle ou Biessart, les mariniers et les pêcheurs ramenaient souvent du fond de l’eau quelque cadavre d’Allemand gonflé dans son uniforme, tué d’un coup de couteau ou de savate, la tête écrasée par une pierre, ou jeté à l’eau d’une poussée du haut d’un pont.

Echter, twee of drie mijl stroomafwaarts van de stad, de rivier volgend richting Croisset, Dieppedalle of Biessart, haalden bootlieden en vissers vaak opgezwollen Duitse lijken in uniform van de bodem van het water, gedood door een messteek of een schop, met een verbrijzeld hoofd door een steen, of in het water gegooid met een duw vanaf de top van een brug.

Les vases du fleuve ensevelissaient ces vengeances obscures, sauvages et légitimes, héroïsmes inconnus, attaques muettes, plus périlleuses que les batailles au grand jour et sans le retentissement de la gloire.

De modderbanken van de rivier begroeven deze obscure, wrede en legitieme wraakacties, onbekende heldendaden, stille aanvallen, gevaarlijker dan veldslagen in vol daglicht en zonder de klinkende roem.

Car la haine de l’Étranger arme toujours quelques Intrépides prêts à mourir pour une Idée.

Want haat tegen buitenlanders bewapent altijd wel een aantal onverschrokken mensen die bereid zijn te sterven voor een idee.

Enfin, comme les envahisseurs, bien qu’assujétissant la ville à leur inflexible discipline, n’avaient accompli aucune des horreurs que la renommée leur faisait commettre tout le long de leur marche triomphale, on s’enhardit, et le besoin du négoce travailla de nouveau le cœur des commerçants du pays.

Omdat de indringers, hoewel ze de stad aan hun onbuigzame discipline onderwierpen, uiteindelijk geen van de gruweldaden hadden begaan die ze door hun roem tijdens hun triomftocht wel hadden begaan, werden de mensen moediger en wakkerde de behoefte aan handel opnieuw de harten van de kooplieden in het land aan.

Quelques-uns avaient de gros intérêts engagés au Havre que l’armée française occupait, et ils voulurent tenter de gagner ce port en allant par terre à Dieppe où ils s’embarqueraient.

Sommigen hadden aanzienlijke belangen in Le Havre, dat bezet was door het Franse leger, en ze wilden proberen die haven te bereiken door over land naar Dieppe te reizen om daar in te schepen.

On employa l’influence des officiers allemands dont on avait fait la connaissance, et une autorisation de départ fut obtenue du général en chef.

Ze maakten gebruik van de invloed van de Duitse officieren die ze hadden ontmoet, en kregen toestemming van de opperbevelhebber om te vertrekken.

Donc, une grande diligence à quatre chevaux ayant été retenue pour ce voyage, et dix personnes s’étant fait inscrire chez le voiturier, on résolut de partir un mardi matin, avant le jour, pour éviter tout rassemblement.

Er was een grote postkoets met vier paarden gereserveerd voor deze reis, en tien mensen hadden zich bij de koetsier aangemeld. Daarom werd besloten om op dinsdagochtend, vóór zonsopgang, te vertrekken om samenscholing te vermijden.

Depuis quelque temps déjà la gelée avait durci la terre, et le lundi, vers trois heures, de gros nuages noirs venant du Nord apportèrent la neige qui tomba sans interruption pendant toute la soirée et toute la nuit.

De vorst had de grond al enige tijd hard gemaakt, en maandag rond drie uur brachten grote zwarte wolken vanuit het noorden sneeuw met zich mee, die de hele avond en nacht onafgebroken bleef vallen.

À quatre heures et demie du matin les voyageurs se réunirent dans la cour de l’Hôtel de Normandie, où l’on devait monter en voiture.

Om half vijf 's ochtends verzamelden de reizigers zich op de binnenplaats van het Hôtel de Normandie, waar ze aan boord van de koets zouden gaan.

Ils étaient encore pleins de sommeil, et grelottaient de froid sous leurs couvertures. On se voyait mal dans l’obscurité ; et l’entassement des lourds vêtements d’hiver faisait ressembler tous ces corps à des curés obèses avec leurs longues soutanes.

Ze waren nog slaperig en rilden van de kou onder hun dekens. Het was moeilijk te zien in de duisternis; en de stapel zware winterkleding deed al die lichamen lijken op zwaarlijvige priesters in hun lange soutanes.

Mais deux hommes se reconnurent, un troisième les aborda, ils causèrent : — « J’emmène ma femme, » — dit l’un. — « J’en fais autant. » — « Et moi aussi.

Maar twee mannen herkenden elkaar, een derde kwam op hen af ​​en ze raakten in gesprek: — “Ik neem mijn vrouw mee,” — zei een van hen. — “Ik ook.” — “Ik ook.”

» — Le premier ajouta : — « Nous ne reviendrons pas à Rouen, et si les Prussiens approchent du Havre nous gagnerons l’Angleterre. » — Tous avaient les mêmes projets, étant de complexion semblable.

"— De eerste voegde eraan toe: — "We keren niet terug naar Rouen, en als de Pruisen Le Havre naderen, gaan we naar Engeland." — Ze hadden allemaal dezelfde plannen, omdat ze een vergelijkbaar temperament hadden.

Cependant on n’attelait pas la voiture. Une petite lanterne que portait un valet d’écurie sortait de temps à autre d’une porte obscure pour disparaître immédiatement dans une autre.

De koets was echter niet aangespannen. Een klein lantaarntje, gedragen door een staljongen, verscheen zo nu en dan uit een donkere deuropening om vervolgens meteen weer in een andere te verdwijnen.

Des pieds de chevaux frappaient la terre, amortis par le fumier des litières ; et une voix d’homme parlant aux bêtes et jurant s’entendait au fond du bâtiment.

Het geluid van paardenhoeven dreunde over de grond, gedempt door de mest uit het strooisel; en achter in het gebouw was een mannenstem te horen die tegen de dieren sprak en vloekte.

Un léger murmure de grelots annonça qu’on maniait les harnais ; ce murmure devint bientôt un frémissement clair et continu, rythmé par le mouvement de l’animal, s’arrêtant parfois, puis reprenant dans une brusque secousse qu’accompagnait le bruit mat d’un sabot ferré battant le sol.

Een zacht gemurmel van belletjes kondigde aan dat er met de tuigen werd gewerkt; dit gemurmel veranderde al snel in een helder en aanhoudend geritsel, ritmisch met de beweging van het dier, dat soms stopte en dan weer plotseling op gang kwam, begeleid door het doffe geluid van een ijzeren hoef die de grond raakte.

La porte subitement se ferma. Tout bruit cessa. Les bourgeois gelés s’étaient tus ; ils demeuraient immobiles et roidis.

De deur sloot plotseling. Alle geluiden verstomden. De verstijfde bourgeoisie was stilgevallen; ze bleven roerloos en stijf staan.

Un rideau de flocons blancs ininterrompu miroitait sans cesse en descendant vers la terre ; il effaçait les formes, poudrait les choses d’une mousse de glace ; et l’on n’entendait plus dans le grand silence de la ville calme et ensevelie sous l’hiver que ce froissement vague innommable et flottant de la neige qui tombe, plutôt sensation que bruit, entremêlement d’atomes légers qui semblaient emplir l’espace, couvrir le monde.

Een onafgebroken gordijn van witte vlokken glinsterde eindeloos terwijl het naar de aarde neerdaalde; het wiste vormen uit, bedekte dingen met een laagje ijs; en in de grote stilte van de kalme stad gehuld in de winter, hoorde men niets anders dan dat vage, naamloze, zwevende geritsel van vallende sneeuw, meer een gewaarwording dan geluid, een vermenging van lichtatomen die de ruimte leek te vullen, de wereld leek te bedekken.

L’homme reparut, avec sa lanterne, tirant au bout d’une corde un cheval triste qui ne venait pas volontiers.

De man verscheen opnieuw, met zijn lantaarn, en leidde een treurig paard aan een touw, een paard dat niet gewillig meekwam.

Il le plaça contre le timon, attacha les traits, tourna longtemps autour pour assurer les harnais, car il ne pouvait se servir que d’une main, l’autre portant sa lumière.

Hij plaatste het tegen de schacht, bevestigde de kabels en cirkelde er lange tijd omheen om de harnassen vast te zetten, omdat hij maar één hand kon gebruiken; met de andere droeg hij zijn lamp.

Comme il allait chercher la seconde bête, il remarqua tous ces voyageurs immobiles, déjà blancs de neige, et leur dit : — « Pourquoi ne montez-vous pas dans la voiture, vous serez à l’abri, au moins. »

Toen hij het tweede dier ging halen, zag hij al die roerloze reizigers, die al onder de sneeuw zaten, en zei tegen hen: "Waarom stappen jullie niet in de wagen? Dan zitten jullie tenminste in de beschutting."

Ils n’y avaient pas songé, sans doute, et ils se précipitèrent.

Ze hadden er waarschijnlijk niet aan gedacht en stormden naar binnen.

Les trois hommes installèrent leurs femmes dans le fond, montèrent ensuite ; puis les autres formes indécises et voilées prirent à leur tour les dernières places sans échanger une parole.

De drie mannen plaatsten hun vrouwen achterin en gingen vervolgens naar boven; daarna namen de andere besluiteloze en gesluierde figuren om de beurt de laatste plaatsen in zonder een woord te wisselen.

Le plancher était couvert de paille où les pieds s’enfoncèrent.

De vloer was bedekt met stro waarin de voeten wegzakten.

Les dames du fond, ayant apporté des petites chaufferettes en cuivre avec un charbon chimique, allumèrent ces appareils, et, pendant quelque temps, à voix basse, elles en énumérèrent les avantages, se répétant des choses qu’elles savaient déjà depuis longtemps.

De dames achterin, die kleine koperen kacheltjes met chemische houtskool hadden meegebracht, staken deze aan en somden vervolgens, gedempt, een tijdlang de voordelen ervan op, waarbij ze dingen herhaalden die ze al lang wisten.

Enfin, la diligence étant attelée avec six chevaux au lieu de quatre à cause du tirage plus pénible, une voix du dehors demanda : — « Tout le monde est-il monté ? » — Une voix du dedans répondit : — « Oui. » — On partit.

Uiteindelijk, toen de postkoets door zes paarden in plaats van vier werd getrokken vanwege het zwaardere trekken, vroeg een stem van buiten: — "Is iedereen ingestapt?" — Een stem van binnen antwoordde: — "Ja." — Ze vertrokken.

La voiture avançait lentement, lentement, à tout petits pas.

De auto bewoog zich heel langzaam voort, in kleine stapjes.

Les roues s’enfonçaient dans la neige ; le coffre entier geignait avec des craquements sourds ; les bêtes glissaient, soufflaient, fumaient ; et le fouet gigantesque du cocher claquait sans repos, voltigeait de tous les côtés, se nouant et se déroulant comme un serpent mince, et cinglant brusquement quelque croupe rebondie qui se tendait alors sous un effort plus violent.

De wielen zakten weg in de sneeuw; de hele wagen kraakte dof; de dieren gleden, pufften en stoomden; en de gigantische zweep van de koetsier sloeg onophoudelijk, fladderde in het rond, knoopte en ontrolde zich als een dunne slang, en sloeg plotseling op een mollige kont die zich vervolgens aanspande bij een nog heftigere slag.

Mais le jour imperceptiblement grandissait. Ces flocons légers qu’un voyageur, Rouennais pur sang, avait comparés à une pluie de coton, ne tombaient plus.

Maar de dag werd onmerkbaar langer. Die lichte sneeuwvlokjes, die een reiziger, een rasechte inwoner van Rouen, had vergeleken met een katoenregen, vielen niet meer.

Une lueur sale filtrait à travers de gros nuages obscurs et lourds qui rendaient plus éclatante la blancheur de la campagne où apparaissaient tantôt une ligne de grands arbres vêtus de givre, tantôt une chaumière avec un capuchon de neige.

Een vuile gloed sijpelde door grote, donkere, zware wolken, waardoor het wit van het landschap nog opvallender werd. Soms verscheen er een rij hoge, met rijp bedekte bomen, soms een huisje met een sneeuwkap.

Dans la voiture, on se regardait curieusement, à la triste clarté de cette aurore.

In de auto keken we elkaar nieuwsgierig aan in het sombere licht van die ochtend.

Tout au fond, aux meilleures places, sommeillaient, en face l’un de l’autre, M. et Mme Loiseau, des marchands de vins en gros de la rue Grand-Pont.

Helemaal achterin, op de beste plaatsen, lagen meneer en mevrouw Loiseau, groothandelaren in wijn uit Grand-Pont Street, tegenover elkaar te dutten.

Ancien commis d’un patron ruiné dans les affaires Loiseau avait acheté le fonds et fait fortune.

Hij was voorheen klerk bij een baas die failliet was gegaan met het bedrijf Loiseau, maar hij kocht het bedrijf over en verdiende er een fortuin mee.

Il vendait à très bon marché de très mauvais vin aux petits débitants des campagnes, et passait parmi ses connaissances et ses amis pour un fripon madré, un vrai Normand plein de ruses et de jovialité.

Hij verkocht zeer slechte wijn voor een spotprijs aan kleine winkeliers op het platteland en werd door zijn kennissen en vrienden beschouwd als een sluwe schurk, een echte Normandiër vol list en jovialiteit.

Sa réputation de filou était si bien établie, qu’un soir, à la préfecture, M.

Zijn reputatie als oplichter was zo gevestigd dat meneer op een avond, op het prefectuurkantoor,

Tournel, auteur de fables et de chansons, esprit mordant et fin, une gloire locale, ayant proposé aux dames qu’il voyait un peu somnolentes de faire une partie de « Loiseau vole », le mot lui-même vola à travers les salons du préfet, puis, gagnant ceux de la ville, avait fait rire pendant un mois toutes les mâchoires de la province.

Tournel, auteur van fabels en liederen, een scherpzinnige en geestige man, een plaatselijke beroemdheid, stelde de dames die hij wat slaperig zag voor om een ​​spelletje "Loiseau vole" te spelen. Het woord verspreidde zich razendsnel door de salons van de prefect, en vervolgens ook door die van de stad, waardoor de hele provincie een maand lang in lachen uitbarstte.

Loiseau était en outre célèbre par ses farces de toute nature, ses plaisanteries bonnes ou mauvaises ; et personne ne pouvait parler de lui sans ajouter immédiatement : — « Il est impayable, ce Loiseau. »

Loiseau stond ook bekend om zijn allerlei streken, zijn grappen, goed of slecht; en niemand kon over hem spreken zonder er meteen aan toe te voegen: "Hij is onbetaalbaar, die Loiseau."

De taille exiguë, il présentait un ventre en ballon surmonté d’une face rougeaude entre deux favoris grisonnants.

Hij was klein van stuk, had een bolle buik en een rossig gezicht tussen twee grijzende bakkebaarden.

Sa femme, grande, forte, résolue, avec la voix haute et la décision rapide, était l’ordre et l’arithmétique de la maison de commerce qu’il animait par son activité joyeuse.

Zijn vrouw, lang, sterk, vastberaden, met een luide stem en een snel besluitvormingsvermogen, was de orde en de rekenkracht van het handelshuis dat hij met zijn opgewekte bedrijvigheid tot leven bracht.

À côté d’eux se tenait, plus digne, appartenant à une caste supérieure, M. Carré-Lamadon, homme considérable, posé dans les cotons, propriétaire de trois filatures, officier de la Légion d’honneur, et membre du Conseil général.

Naast hen stond, meer waardig en behorend tot een hogere kaste, de heer Carré-Lamadon, een imposante man, gekleed in katoen, eigenaar van drie spinnerijen, officier in het Legioen van Eer en lid van de Algemene Raad.

Il était resté tout le temps de l’Empire chef de l’opposition bienveillante, uniquement pour se faire payer plus cher son ralliement à la cause qu’il combattait avec des armes courtoises, selon sa propre expression.

Hij was gedurende zijn hele rijk de leider van de welwillende oppositie gebleven, enkel en alleen om meer betaald te krijgen voor zijn steun aan de zaak die hij, zoals hij zelf zei, met hoffelijke wapens bestreed.

Mme Carré-Lamadon, beaucoup plus jeune que son mari, demeurait la consolation des officiers de bonne famille envoyés à Rouen en garnison.

Mevrouw Carré-Lamadon, die veel jonger was dan haar man, bleef een troost voor de officieren uit goede families die voor garnizoensdienst naar Rouen waren gestuurd.

Elle faisait vis-à-vis à son époux, toute petite, toute mignonne, toute jolie, pelotonnée dans ses fourrures, et regardait d’un œil navré l’intérieur lamentable de la voiture.

Ze stond tegenover haar man, klein, schattig, mooi, opgerold in haar bontjas, en keek met een bedroefde blik naar het troosteloze interieur van de auto.

Ses voisins, le comte et la comtesse Hubert de Bréville, portaient un des noms les plus anciens et les plus nobles de Normandie.

Zijn buren, graaf en gravin Hubert de Bréville, droegen een van de oudste en meest nobele namen van Normandië.

Le comte, vieux gentilhomme de grande tournure, s’efforçait d’accentuer, par les artifices de sa toilette, sa ressemblance naturelle avec le roy Henri IV qui, suivant une légende glorieuse pour la famille, avait rendu grosse une dame de Bréville dont le mari, pour ce fait, était devenu comte et gouverneur de province.

De graaf, een oude heer van aanzienlijke statuur, probeerde door middel van zijn kleding zijn natuurlijke gelijkenis met koning Hendrik IV te benadrukken. Volgens een legende die de familie roemrijk maakte, had Hendrik IV een dame uit Bréville zwanger gemaakt, waarna haar echtgenoot om die reden graaf en gouverneur van de provincie was geworden.

Lees het hele boek in de app, met audio en vertaling met één tik.

Meer Franse boeken