Cuore

17, lunedì.

De 17e, maandag.

Oggi primo giorno di scuola. Passarono come un sogno quei tre mesi di vacanza in campagna! Mia madre mi condusse questa mattina alla Sezione Baretti a farmi inscrivere per la terza elementare: io pensavo alla campagna e andavo di mala voglia.

Vandaag is de eerste schooldag. Die drie maanden vakantie op het platteland zijn voorbijgevlogen! Mijn moeder nam me vanochtend mee naar de Baretti-school om me in te schrijven voor de derde klas: ik dacht aan het platteland en had er eigenlijk geen zin in.

Tutte le strade brulicavano di ragazzi; le due botteghe di libraio erano affollate di padri e di madri che compravano zaini, cartelle e quaderni, e davanti alla scuola s’accalcava tanta gente che il bidello e la guardia civica duravan fatica a tenere sgombra la porta.

Alle straten wemelden van de kinderen; de twee boekwinkels zaten vol met vaders en moeders die rugzakken, schooltassen en schriften kochten, en voor de school was het zo druk dat de conciërge en de bewaker moeite hadden om de deur vrij te houden.

Vicino alla porta, mi sentii toccare una spalla: era il mio maestro della seconda, sempre allegro, coi suoi capelli rossi arruffati, che mi disse: — Dunque, Enrico, siamo separati per sempre? — Io lo sapevo bene; eppure mi fecero pena quelle parole.

Vlak bij de deur voelde ik iemand me op mijn schouder aanraken: het was mijn leraar van de tweede klas, altijd vrolijk, met zijn warrige rode haar, die tegen me zei: "Dus, Enrico, zijn we voor altijd gescheiden?" Ik wist het wel, maar toch voelde ik medelijden met hem door die woorden.

Entrammo a stento. Signore, signori, donne del popolo, operai, ufficiali, nonne, serve, tutti coi ragazzi per una mano e i libretti di promozione nell’altra empivan la stanza d’entrata e le scale, facendo un ronzio che pareva d’entrare in un teatro.

We kwamen er maar net in. Dames, heren, gewone vrouwen, arbeiders, officieren, grootmoeders, dienstmeisjes, allemaal met jongens in de ene hand en promotieboekjes in de andere, vulden de entreehal en de trap, waardoor er een geroezemoes ontstond die deed denken aan het betreden van een theater.

Lo rividi con piacere quel grande camerone a terreno, con le porte delle sette classi, dove passai per tre anni quasi tutti i giorni. C’era folla, le maestre andavano e venivano.

Ik was blij om die grote ruimte op de begane grond weer te zien, met de deuren naar de zeven klaslokalen, waar ik bijna elke dag drie jaar lang had doorgebracht. Het was er druk, met de leraren die af en aan liepen.

La mia maestra della prima superiore mi salutò di sulla porta della classe e mi disse: — Enrico, tu vai al piano di sopra, quest’anno; non ti vedrò nemmen più passare! — e mi guardò con tristezza.

Mijn juf van groep 3 begroette me vanuit de deuropening van het klaslokaal en zei: "Enrico, jij gaat dit jaar naar boven; ik zal je niet eens meer voorbij zien komen!" en ze keek me verdrietig aan.

Il Direttore aveva intorno delle donne tutte affannate perchè non c’era più posto per i loro figlioli, e mi parve ch’egli avesse la barba un poco più bianca che l’anno passato. Trovai dei ragazzi cresciuti, ingrassati.

De directeur was omringd door vrouwen die allemaal bezorgd waren omdat er geen plaats meer was voor hun kinderen, en het leek me dat zijn baard iets witter was dan vorig jaar. Ik zag een paar kinderen die gegroeid en aangekomen waren.

Al pian terreno, dove s’eran già fatte le ripartizioni, c’erano dei bambini delle prime inferiori che non volevano entrare nella classe e s’impuntavano come somarelli; bisognava che li tirassero dentro a forza; e alcuni scappavano dai banchi; altri, al veder andar via i parenti, si mettevano a piangere, e questi dovevano tornare indietro a consolarli o a ripigliarseli, e le maestre si disperavano.

Op de begane grond, waar de klassen al waren ingedeeld, waren er een paar kinderen uit het eerste jaar die niet naar binnen wilden en zich als ezels verzetten; ze moesten met geweld naar binnen worden gesleept; sommigen renden weg van hun bureau; anderen begonnen te huilen toen ze hun ouders zagen vertrekken, en de ouders moesten teruggaan om hen te troosten of mee terug te nemen, en de leraren waren ten einde raad.

Il mio piccolo fratello fu messo nella classe della maestra Delcati; io dal maestro Perboni, su al primo piano.

Mijn jongere broertje zat in de klas van juf Delcati; ik zat in de klas van juf Perboni, op de eerste verdieping.

Alle dieci eravamo tutti in classe: cinquantaquattro: appena quindici o sedici dei miei compagni della seconda, fra i quali Derossi, quello che ha sempre il primo premio.

Om tien uur zaten we allemaal in de klas: vierenvijftig man, slechts vijftien of zestien van mijn klasgenoten uit de tweede klas, waaronder Derossi, die altijd de eerste prijs wint.

Mi parve così piccola e triste la scuola pensando ai boschi, alle montagne dove passai l’estate!

De school leek me zo klein en treurig toen ik dacht aan de bossen en bergen waar ik de zomer had doorgebracht!

Anche ripensavo al mio maestro di seconda, così buono, che rideva sempre con noi, e piccolo, che pareva un nostro compagno, e mi rincresceva di non vederlo più là, coi suoi capelli rossi arruffati.

Ik moest ook terugdenken aan mijn juf uit de tweede klas, zo'n lieve juf die altijd met ons lachte, en zo klein als hij was, alsof hij een van onze klasgenoten was. Ik vond het jammer dat ik hem daar niet meer zag, met zijn warrige rode haar.

Il nostro maestro è alto, senza barba, coi capelli grigi e lunghi, e ha una ruga diritta sulla fronte; ha la voce grossa, e ci guarda tutti fisso, l’un dopo l’altro, come per leggerci dentro; e non ride mai. Io dicevo tra me: — Ecco il primo giorno.

Onze leraar is lang, baardloos, met lang grijs haar en een rechte rimpel op zijn voorhoofd; hij heeft een diepe stem en hij staart ons allemaal aan, de een na de ander, alsof hij onze gedachten wil lezen; en hij lacht nooit. Ik dacht bij mezelf: "Dit is de eerste dag."

Ancora nove mesi. Quanti lavori, quanti esami mensili, quante fatiche! — Avevo proprio bisogno di trovar mia madre all’uscita, e corsi a baciarle la mano. Essa mi disse: — Coraggio Enrico! Studieremo insieme. — E tornai a casa contento.

Nog negen maanden. Zoveel werk, zoveel maandelijkse examens, zoveel inspanning! — Ik moest mijn moeder echt bij de uitgang vinden en rende naar haar toe om haar hand te kussen. Ze zei tegen me: — Houd moed, Enrico! We gaan samen studeren. — En ik ging blij naar huis.

Ma non ho più il mio maestro, con quel sorriso buono e allegro, e non mi par più bella come prima la scuola.

Maar ik heb mijn lerares niet meer, met die vriendelijke, vrolijke glimlach, en school lijkt niet meer zo mooi als vroeger.